Cuntais Díomhaoine

Réamhrá

Cuntas díomhaoin é cuntas nach ndearnadh aon idirbheartaíochtaí custaiméir-thionscanta leis le 15 bliana anuas. Meastar gur díomhaoin do pholasaithe árachas saoil ag a bhfuil téarma sonraithe 5 bliana i ndiaidh dheireadh an téarma sin.

Faoi Achtanna na gCuntas Díomhaoin 2001–2012 agus an tAcht um Polasaithe Árachais Saoil, 2003, íoctar iarmhéideanna ar chuntais dhíomhaoine le bainc, cumainn foirgníochta agus an Post mar aon le glanluach ina airgead polasaithe áirithe árachas saoil isteach i gCiste na gCuntas Díomhaoin, a dhéanann Gníomhaireacht Bainistíochta an Chisteáin Náisiúnta (NTMA) a bhainistiú.

Ní mór d’institiúidí airgeadais dul i dteagmháil leat murar thug tú faoi idirbheartaíocht ar do chuntas le 15 bliana anuas nó níos faide. Murar féidir leis an institiúid dul i dteagmháil leat, aistreofar an t-airgead i do chuntas chuig Ciste na gCuntas Díomhaoin. Ní dhéantar difear do chearta na mbunsealbhóirí cuntais (ná dá n-oidhrí) ag an aistriú chuig an gCiste agus féadfaidh siad i gcónaí an t-airgead a athéileamh (lena n-áirítear an t-ús) – féach ‘Conas iarratas a dhéanamh’ thíos chun teacht ar thuilleadh faisnéise faoi conas cistí a athéileamh.

Má fhaigheann duine bás gan uacht a dhéanamh agus murar féidir teacht ar a ngaolta, is é an Stát tairbhí deiridh a n-eastáit. Cuirtear fáltais ó réadmhaoin a dhíol agus aon sócmhainní eile i gCuntas Taisce Ciste Eastát Díthiomnach, agus d’fhéadfaí iad a íoc isteach i gCiste na gCuntas Díomhaoin chomh maith.

Rialacha

Céard iad na cineálacha cuntas díomhaoin a chlúdaíonn na hAchtanna?

Baineann na hAchtanna le cuntais taisce, scaireanna nó reatha i mbanc nó i gcumann foirgníochta; cuntas, teastas coigiltis, bannaí coigiltis nó scéim coigiltis tráthchoda leis an bPost; mar aon le polasaithe áirithe árachas saoil. Ní bhaineann an reachtaíocht le cuntais a choimeádtar i gcomhair chreidmheasa.

Céard í an tréimhse dhíomhaointis?

Ciallaíonn an tréimhse dhíomhaointis tréimhse 15 bliana ón 30 Meán Fómhair gach bliain. Sainítear cuntas amhail bheith díomhaoin nuair nach ndearna an sealbhóir cuntais aon idirbheartaíocht le 15 bliana roimhe sin amhail an 30 Meán Fómhair.

Ní mór d’institiúidí scríobh chuig gach custaiméir a shainaithnítear amhail bheith ina sealbhóirí de chuntais dhíomhaoine (mura bhfuil níos lú ná €100 sa chuntas nó má thug an duine ordú don institiúid gan comhfhreagras a sheoladh nó má seoladh ar ais comhfhreagras a sheoladh chuig an seoladh deireanach). Má sainaithníodh cuntas amhail bheith díomhaoin – tá go dtí an 31 Márta den bhliain ina dhiaidh sin ag an sealbhóir cuntais chun an cuntas a athghníomhachtú trí dhul i dteagmháil lena n-institiúid agus tabhairt faoi idirbheartaíocht ar an gcuntas. I ndiaidh an 31 Márta den bhliain ina dhiaidh sin, aistrítear na cistí chuig Ciste na gCuntas Díomhaoin. Fiú má aistríodh na cistí nó réadmhaoin chuig Ciste na gCuntas Díomhaoin, féadfaidh tú féin nó do neasghaol do chistí nó do réadmhaoin a éileamh.

Scéimeanna eisíocaíochtaí na gcuntas díomhaoin

Cé go ráthaíonn an reachtaíocht ceart na sealbhóirí cuntais chun cistí a athéileamh ag tráth ar bith, déantar foráil le haghaidh eisíocaíocht cistí nach dócha a athéileofar.

Dírítear leithroinnt ó Chiste na gCuntas Díomhaoin ar chláir nó ar thionscadail a thacaíonn leis na cuspóirí agus na grúpaí a leanas:

  • Forbairt phearsanta agus shóisialta daoine atá faoi mhíbhuntáiste geilleagrach nó sóisialta
  • Forbairt oideachais daoine atá faoi mhíbhuntáistí oideachais
  • Daoine atá faoi mhíchumas (laistigh de bhrí na nAchtanna um Stádas Comhionann)

Féadfaidh tú tuilleadh faisnéise a fháil ar scéimeanna eisíocaíochta na gcuntas díomhaoin ón Roinn Forbartha Tuaithe agus Pobail nó ó Phobal – féach 'tuilleadh faisnéise’ thíos.

Conas iarratas a dhéanamh

Má chuireann d’institiúid creidmheas in iúl duit nó creideann tú go bhfuil cistí díomhaoine i mbrainse institiúide creidmheas, ba chóir duit an Fhoirm Éilimh Cuntais Díomhaoine a chomhlánú agus í a sheoladh díreach chuig an institiúid chreidmheasa áirithe. Tá an Fhoirm Éilimh Cuntais Díomhaoine sa leabhrán na Cónaidhme Bhaincéireachta agus Íocaíochtaí na hÉireann, Treoir maidir le Cuntais Dhíomhaoine (pdf) atá ar fáil in institiúidí chreidmheasa.

Mura bhfuil an institiúid ann a thuilleadh, is féidir leat faisnéis faoi chuntais dhíomhaoine ar shuíomh gréasáin na Cónaidhme Bhaincéireachta agus Íocaíochtaí na hÉireann, bpfi.ie.

Bá chóir duit an Fhoirm Éilimh Cuntais Díomhaoine chomhlánaithe a sheoladh díreach chuig an institiúid chreidmheasa áirithe.

Tuilleadh faisnéise

Is féidir tuilleadh faisnéise a fháil ar scéimeanna eisíocaíochta na gcuntas díomhaoin ón Roinn Forbartha Tuaithe agus Pobail nó ó Phobal.

An Roinn Forbartha Tuaithe agus Pobail

Cuntais Díomhaoine
23 Sráid Chill Dara
Baile Átha Cliath 2
D02 TD30

Teil:(01) 6313932
Láithreán Gréasáin: http://drcd.gov.ie/

Pobal

Teach Holbrook
Sráid Holles
Baile Átha Cliath 2
D02 EY84
Éire

Teil:(01) 511 7000
Facs:(01) 511 7981
Láithreán Gréasáin: http://www.pobal.ie/
R-phost: enquiries@pobal.ie

Page edited: 4 October 2017