Comhair chreidmheasa

Eolas

Is eagras é an comhar creidmheasa de dhaoine a chuireann airgead i dtaisce le chéile agus a chuireann iasachtaí airgid ar fáil dá chéile ar ráta úis réasúnta. Is leis na baill an comhar creidmheasa agus is é an t-aon fáth go bhfuil sé ann ná chun seirbhís a thabhairt dá bhaill. Reachtáiltear an comhar creidmheasa ar leas na mball ar bhonn deonach (coistí agus bord stiúrthóirí). Tá ceart comhionann ag gach ball maidir le reachtáil an chomhair chreidmheasa, is cuma cé mhéid atá aige/aice i dtaisce.

Rialaíonn Cláraitheoir na gComhair Creidmheasa comhair creidmheasa faoi scáth Banc Ceannais na hÉireann na comhair chreidmheasa. Is baill de Chonradh na hÉireann de Chomhair Chreidmheasa iad an chuid is mó de na comhair chreidmheasa in Éirinn agus bíonn na Prionsabail Feidhmiúcháin céanna acu, ina gcroílár comhionannas, cothromaíocht agus frith-féinchúnamh. Is ball den comhlacht ionadaíochta eile Chumann Forbartha Comhar Creidmheasa (CFCC) iad fiche comhar creidmheasa (na cinn móra den chuid is mó)

Coigilteas

De ghnáth ní foláir do bhall coigilteas €1 ar a laghad agus athraíonn an t-uasmhéid i gcomhair chreidmheasa éagsúla.

Faigheann baill díbhinn (toradh bliantúil) gach bliain ar scaireanna. Tá gach scair atá agat sa bhliain sin i dteideal díbhinne agus dá mhéad scaireanna atá agat is é is mó de dhíbhinn a gheobhaidh tú. Bíonn taiscí ag Comhair Creidmheasa chomh maith.

Úsáidtear do choigilteas agus coigilteas baill eile chun iasachtaí a chur ar fáil duit agus do bhaill eile den chomhar creidmheasa.

Tá roinnt cuntas coigiltis éagsúla gur féidir leat úsáid a bhaint astu cé nach bhfuil siad go léir ar fáil i ngach comhar creidmheasa. De ghnáth is féidir leat cuid de do choigilteas nó do choigilteas ar fad a bhaint amach go héasca ach amháin nuair geall iad ar son iasachta.

Cosaint le haghaidh coigiltis

Tá Comhair Chreidmheasa i bPoblacht na hÉireann clúdaithe faoin Scéim Cosanta Éarlaise arna riar ag an Banc Ceannais na hÉireann. Is scéim é seo inar féidir cúiteamh a sholáthar do thaisceoirí má bhíonn ar institiúid creidmheasa dul as gnó. Clúdaíonn sé éarlaisí atá i seilbh banc; cumann foirgníochta; agus comhar creidmheasa. Is é €10,000 an t-uasmhéid gur féidir le ball de chomhar creidmheasa a fháil faoin scéim seo.

Clúdaíonn an Scéim Cosanta Éarlaise:

  • Cuntais reatha
  • Cuntais taisce éilimh
  • Cuntais taisce téarma
  • Cuntais scaireanna agus cuntais taisce le cumainn foirgníochta
  • Cuntais scaireanna agus cuntais taisce le comhair chreidmheasa.

Sa bhreis ar sin, is féidir leis an Scéim Cosanta Coigiltis (SCC) atá faoi úinéireacht agus á feidhmiú ag Conradh na hÉireann de Chomhair Chreidmheasa idirghabháil a dhéanamh trí chúnamh airgid a sholáthar do chomhar creidmheasa ar bith atá i dtrioblóid.

Tá clúdach árachais ag do choigilteas trí Árachas Coigiltis Saoil chomh maith.

Árachas saoil do thaisceoirí

Bíonn baill i dteideal árachais de réir an méid coigiltis atá acu. Bíonn tú i dteideal an árachais má théann tú isteach sa chomhar creidmheasa roimh 70 bliana d’aois agus má tá tú ag obair nó, muna bhfuil tú ag obair, má tá sláinte mhaith agat.

An chaoi a socraítear an díbhinn

Fógraíonn do chomhar creidmheasa díbhinn ag deireadh gach bliain. Athraíonn an méid i gcomhair creidmheasa éagsúla agus braitheann an tsuim ar an méid coigiltis go leir atá i dtaisce ag baill i gcomhar creidmheasa ar leith agus an méid iomlán atá ar iasacht do bhaill. Athraíonn an díbhinn ó chomhar creidmheasa go comhar creidmheasa. Roimh a fhógraítear an díbhinn ní foláir na costais a ghlanadh. Ós rud é gur oibrithe deonacha den chuid is mó iad baill an bhoird stiúrthóirí agus coistí, nach bhfaigheann íocaíocht as a gcuid oibre, bíonn na costais níos lú agus d’fhéadfadh torthaí ar choigilteas a bheith níos mó ná in institiúidí airgeadais eile.

Iasachtaí

Glacfaidh comhair chreidmheasa iarratais ar iasachtaí ó bhaill le haghaidh aon chúis atá "fadradharcach agus torthúil".

Tá iasachtaí ar fáil do na baill a bhfuil aisíocaíochtaí solúbtha ag baint leo agus atá gan táille nó costas birt faoi cheilt.

Measann an coiste creidmheasa, atá tofa ag na baill, gach iarratas iasachta ar a fhiúntas féin. Toghann an bord stiúrthóirí oifigeach nó oifigigh iasachta, a d'fhéadfadh déileáil go díreach le hiarratais iasachta suas go teorainn áirithe, gan é a chur faoi bhráid an choiste chreidmheasa. Leagann bord stiúrthóirí agus coiste creidmheasa gach comhar creidmheasa síos an teorainn seo dá gcoistí féin.

De ghnáth úsáidtear an chéad iasacht a thugtar do bhall chun a rátáil chreidmheasa a mheas. Mar gheall ar seo d'fheadfadh sé go mbeadh teorainneacha ar mhéid na hiasachta agus méid agus minicíocht na n-aisíocaíochtaí. D'fhéadfadh an comhar creidmheasa iasachtaí a thabhairt le haghaidh tréimhse suas go dtí 30 bliain. Is é €38,092, nó 1.5% socmhainní iomlána an chomhair chreidmheasa ar leith an iasacht is mó atá ar fáil do bhall. Níl íosteorainn ag baint le hiasachtaí.

D'fhéadfadh an comhar creidmheasa iasacht a dhiúltú do bhall má cheapann sé nach mbeadh sé/sí in ann aisíocaíochtaí rialta a dhéanamh nó má tá drochcháil air/uirthi maidir le haisíocaíochtaí ar iasachtaí cheana. Mar rogha ar seo, d'fhéadfadh sé comhairle a thabhairt don bhall méid na hiasachta atá á iarraidh aige/aice a ísliú.

Mura gcoinníonn an ball suas leis na haisíocaíochtaí d'fhéadfadh an comhar creidmheasa a ladhar a chur isteach agus téarmaí na hiasachta a athrú. Cé go mbíonn polasaithe difriúla ag chuile chomhar creidmheasa, cuireann cuid acu stad ar ús a bhaint ar iasachtaí go dtí go mbeidh cúrsaí airgeadais an bhaill níos fearr. Muna dtagann feabhas ar chúrsaí, cuirtear an ball chuig An tSeirbhís Chomhairle Airgid agus Buiséadú (MABS), agus oibreoidh siadsan plean airgeadais amach chun cúnamh a thabhairt don bhall aisíocaíochtaí a dhéanamh. Muna n-íocann an ball ina dhiaidh sin, cuirfear an dlí air/uirthi.

Árachas Cosanta ar Iasachtaí

Tá árachas cosanta ar fáil do bhaill atá ag fáil iasachtaí. Ba cheart duit a fháil amach, nuair atá tú ag déanamh iarratais, an bhfuil tú intofa. Go ginearálta, tá tú intofa má tá tú faoi 80 bliain d'aois (nó 70 i gcomhar creidmheasa ar leith), má tá tú ag obair nó in ann gnáthdhualgas oibre a chomhlíonadh, nó, muna bhfuil tú ag obair, má tá sláinte mhaith agat.

An chaoi a socraítear an ráta úis

Níl comhionannas idir comhair chreidmheasa faoin ráta úis a ghearrtar ar iasachtaí. Má thugann comhar creidmheasa ar leith níos mó iasachtaí, baineann rataí úis níos ísle leo. Tarlaíonn sé seo mar bíonn tuilleadh ioncaim ó íocaíochtaí úis ar iasachtaí acu, agus bíonn sé d'acmhainn acu rátaí úis níos ísle a ghearradh ar bhaill. Mar gheall ar seo, bíonn siad go gníomhach ag spreagadh daoine chun airgead a chur i dtaisce leo, agus a fháil ar iasacht uathu.

Coigilteas agus cáin

Tá cáin ag baint le coigilteas atá i dtaisce i gcomhair creidmheasa, ach tá réimse roghanna coigiltis ar fáil. D'fhéadfadh cuid acu a bheith níos feiliúnaí duit ná cuid eile. Ní chuireann gach comhar creidmheasa gach cineál ar fáil.

Má tá tú ag iarraidh cuntas taisce a bheith agat, gearrfar Cáin Choinneála ar Ús Cuntas Taisce (DIRT sa Bhéarla) de 41% ar an ús go léir.

Seirbhísí comhair creidmheasa do dhaoine le fadhbanna airgeadais

Má tá fadhbanna airgeadais ag baill a bhfuil iasacht acu le comhar creidmheasa d'fhéadfadh siad méid áirithe airgid a chur isteach i gcuntas buiséid ar bhonn seachtainiúil nó míosúil, (nó socruithe eile mar a dhéantar iad leis an mball) chun a mbillí a íoc. Seoltar na billí díreach go dtí an comhar creidmheasa. Déantar na suimeanna atá le n-íoc a mheánú ar thréimhse 12 mhí. Níl an tseirbhís chuntais buiséid ar fáil i ngach comhar creidmheasa.

Cuireann comhair chreidmheasa seirbhísí ar fáil chomh maith i gcomhpháirtíocht leis an tSeirbhís Chomhairle Airgid agus buiséadú (MABS), a reachtáileann an Roinn Coimirce Sóisialaí. Is féidir coinnithe a eagrú le comhairleoirí MABS sa chuid is mó de chomhair chreidmheasa ar maidin ar laethanta áirithe na seachtaine agus tugann siad comhairle do dhaoine le deacrachtaí airgeadais. Cuireann siad seirbhísí ar fáil tríd an gcomhar creidmheasa. San áireamh anseo tá:

  • Cuntas Speisialta: Bíonn gnáth leabhar ag ball le haghaidh iasachtaí agus coigiltis, agus bíonn cuntas eile aige/aice chun billí a íoc. Oibríonn an comhairleoir amach cé mhéid a bheas i gceist le híocaíochtaí billí thar tréimhse ama áirithe. Cuireann an ball an tsuim áirithe sa chuntas seo, agus íocann an MABS as na billí.
  • Cuntas taisce: Tugann MABS cúnamh chun iarratas a dhéanamh ar chuntas taisce a oscailt sa chomhar creidmheasa.
  • Cúnamh chun aisíocaíochtaí a dhéanamh ar iasachtaí: Má tá deacrachtaí airgid ag ball den chomhar creidmheasa agus nach féidir leis/leí aisíocaíochtaí a dhéanamh ar iasacht, d'fhéadfadh sé go gcuirfear é/í chuig MABS. Ansin socraítear buiséad chun cúnamh a thabhairt don bhall aisíocaíochtaí níos lú a dhéanamh trí ioncam agus caiteachas a eagrú.

Seirbhísí eile ón gComhar Creidmheasa

Tá árachas taistil, tí, sláinte agus teaghlaigh ar fáil sa chuid is mó chomhair chreidmheasa.

Is féidir stampaí coigiltis a cheannach ó innill sa chuid is mó comhair chreidmheasa. Cuirtear an tseirbhís seo ar fáil chun daoine a spreagadh chun airgead a chur i dtaisce go rialta.

Cuireann comhair chreidmheasa áis mhalairte d'airgead eachtrannach ar fáil.

Bás baill chomhar chreidmheasa

Nuair a théann duine isteach i gcomhar creidmheasa, déanann sé/sí ráiteas i scríbhinn ag ainmniú duine, nó grúpa daoine, chun a bheith i dteideal maoin ar bith sa chomhar creidmheasa, mar shampla coigilteas, iasachtaí nó árachas suas le uasmhéid €23,000, má fhaigheann sé/sí bás. D'fhéadfadh an ball an duine ainmnithe a athrú i scríbhinn am ar bith i rith a s(h)aoil. Rachaidh an Comhar Creidmheasa i dteagmháil leis an duine ainmnithe ar bhás an bhaill.

Gnás gearáin

Má bhraitheann tú gur chaith do chomhar creidmheasa go neamhchóir leat nó go héagórach, ba cheart duit an cheist a phlé leis an oifigeach gearán sa chomhar creidmheasa.

Tabharfaidh an t-oifigeach gearán freagairt duit agus déanfaidh sé/sí iarracht an cheist a réiteach ag an gcéim seo.

Mura bhfuil tú sásta leis an leithscéal nó leis an réiteach, féadfaidh tú foirm gearán a chomhlánú (iarrann tú ar an bhfoirm seo ó do chomhar creidmheasa) a sheoltar chuig an gcoiste gearán.

Fiosróidh, pléifidh agus, sa chás gur féidir, réiteoidh an coiste gearán an gearán.

Mura réitítear an gearán ag an gcéim seo, cuirtear faoi bhráid an bhoird stiúrthóirí é sa chomhar creidmheasa a dhéanfaidh é a fhiosrú agus, sa chás gur féidir, an gearán a réiteach.

Má tá do ghearán fós gan réiteach, féadfaidh tú teagmháil a dhéanamh leis an Ombudsman um Sheirbhísí Airgeadais ar féidir leis/léi gearáin ó bhaill de chomhair chreidmheasa a fhiosrú. Oifigeach neamhspleách é an tOmbudsman ag a bhfuil sainchúram chun gearáin gan réiteach a bhíonn ag custaiméirí aonair faoi sholáthróirí seirbhísí airgeadais a fhiosrú, a idirghabháil agus breithniúchán a thabhairt orthu. Ba cheart go mbeadh deireadh tagtha leis an nós imeachta gearán sa chomhar creidmheasa sula ndéanann tú teagmháil leis an Ombudsman um Sheirbhísí Airgeadais.

Rialacha

Comhar creidmheasa a chur ar bun

Teastaíonn ar a laghad idir 15 agus 25 baill chun comhar creidmheasa a chur ar bun. Má tá an líon daoine atá ag teastáil tagtha le chéile ní foláir don ghrúpa iarratas a dhéanamh chuig Conradh na hÉireann de Chomhair Chreidmheasa. Déanfaidh an Conradh scrúdú ar fhéidearthacht an chomhair. Chun é sin a dhéanamh reachtáilfidh an Conradh cruinniú poiblí do bhaill den phobal a bhfuil spéis acu sa chomhar. Beidh oifigeach áitiúil an cheantair agus ball de bhord Conradh na hÉireann de Chomhair Chreidmheasa i láthair ag an gcruinniú. Déanfaidh na baill den phobal atá i láthair ag an gcruinniú, an t-oifigeach áitiúil agus an ball den bhord, cinneadh an féidir comhar creidmheasa a chur ar bun sa cheantar nó gairm sin. Má cheaptar gur féidir, ní mór do na baill tabhairt faoi airgead a chur i dtaisce, agus tosaíonn "próiseas staidéir". Leanann sé sin ar aghaidh ar feadh timpeall 18 mí. Tugann an t-oifigeach áitiúil cuairt ar an gcomhar gach trí seachtain i rith na tréimhse seo chun a bheith cinnte go bhfuil an grúpa in ann an chomhar creidmheasa a reachtáil.

Nuair atá an próiséas staidéir críochnaithe agus nuair a éiríonn leis an ngrúpa, déanann Conradh na hÉireann de Chomhair Chreidmheasa iarratas chuig Banc Ceannais na hÉireann chun faomhadh a fháil agus chun an comhar creidmheasa nua a chlárú.

Ceangal i gcoitinne

Tá an ceart ag gach duine a bheith ina b(h)all de chomhar creidmheasa, ach caithfidh siad rud éigin a bheith i gcoitinne acu leis na baill eile – ní mór dóibh a bheith ina gconaí nó ag obair sa cheantar céanna (ceangal pobail), a bheith ag obair don fhostóir céanna (ceangal oibre) nó ag obair sa chéard céanna (ceangal cumainn). D’fhéadfá a bheith i do bhall de níos mó ná comhar creidmheasa amháin má tá an ceangal i gcoitinne ann. Má thagann deireadh leis an gceangal (fágann an duine an ceantar nó an post ina bhfuil an ceangal i gcoitinne) d’fhéadfadh sé/sí leanacht ar aghaidh ag cur airgid i dtaisce sa chomhar creidmheasa agus coinníonn sé/sí a b(h)allraíocht agus a c(h)earta vótála.

Cearta agus dualgais na mball

Tá an ceart ag gach ball an chaoi a reachtáiltear a c(h)omhair creidmheasa a fheiceáil, agus an chaoi a bhfuil ag éirí leis. Tá an ceart acu eolas a bheith acu ar chuntais an chomhair chreidmheasa chomh maith le hainmneacha oibrithe an chomhair chreidmheasa agus baill den bhord stiúrthóirí agus de choistí. Síníonn foireann an chomhair chreidmheasa agus oibrithe deonacha gealltán iontaoibhe go gcoinneoidh siad eolas faoi chuntais gach custaiméara faoi rún. Mar sin, ní fhéadfadh baill eolas a fháil ar chuntais bhaill eile.

Tá vóta amháin ag gach ball agus d'fhéadfadh sé/sí é a chaitheamh ag an gcruinniú cinn bliana chun bord stiúrthóirí a thoghadh. Ansin ceapann an bord an coiste creidmheasa. Ceapann na baill ag an gcruinniú cinn bliana coiste maoirseachta chomh maith. Ní mór don choiste maoirseachta féachaint chuige go bhfuil an Bord Stiúrthóirí ag obair ar leas na mball agus go dlíthiúil. Scrúdaíonn an coiste leabhair an chomhair chreidmheasa agus déanann sé measúnú ar a chuid oibre.

Is baill amháin atá i dteideal a bheith tofa don bhord nó na coistí. Is postanna deonacha iad agus ní fhaigheann na baill íocaíocht ar bith.

D'fhéadfadh gach ball í/é féin a chur chun cinn mar iarrthóir chun a bheith ina chomhalta den bhord nó na coistí.

Rataí

Tá táille iontrála €1 le híoc chun a bheith i do bhall sa chuid is mó de na comhair chreidmheasa. Beidh ort chomh maith íosmhéid scaireanna gur fiú idir €1 agus €10 iad a bheith agat.

Conas iarratas a dhéanamh

Chun a bheith i do bhall

Nuair atá tú taobh istigh den cheangal i gcoitinne, d'fhéadfá iarratas a dhéanamh ar bhallraíocht do chomhar creidmheasa ceapaithe. Caithfidh gach iarratas a bheith i scríbhinn agus an táille iontrála agus an t-íosmhéid scaire a bheith leis. Ní foláir duit fianaise a thabhairt d'fhoireann an chomhair chreidmheasa ag a bhfuil tú ag déanamh iarratais, a dhearbhaíonn do sheoladh nó d'ionad oibre.

An chaoi a ndéantar iarratas ar iasacht

D'fhéadfadh ball ar bith de chomhar creidmheasa atá os cionn 8 mbliana déag d'aois iarratas a dhéanamh ar iasacht.

D'fhéadfá an fhoirm iarratais a líonadh in oifig an chomhair chreidmheasa ina bhfuil tú i do bhall.

Tá líne fóin ar leith ag cuid de na comhair chreidmheasa chun sonraí ar iarratas iasachta a thógáil ón mball ar an bhfón.

Má tá tú ag déanamh iarratais ar shuim níos mó (suas go €38,092) d'fhéadfaí iarradh ort buaileadh le bainisteoir an chomhair chreidmheasa. D'fhéadfadh sé tarlú go mbeadh scrúdú dochtúra i gceist le hiarratas ar iasacht níos mó.

Tá áis ar an idirlíon chun iarratas a dhéanamh ar iasacht ag cuid de na comhair chreidmheasa.

D'fhéadfá na coinníollacha a bhaineann le hiasachtaí (méid, aisíocaíochtaí, tréimhse, agus urrús) a phlé le ball d'fhoireann an chomhair chreidmheasa.

Tá a pholasaithe féin ag gach comhar creidmheasa maidir le coinníollacha a chaithfear a chomhlíonadh sula dtabharfar iasacht. Nuair a thugtar é, iarrtar ort nóta gealltanais a líonadh. Is caipéis dlíthiúil í seo ina dtugann tú geall go n-íocfaidh tú as an iasacht agus go ndéanfaidh tú aisíocaíochtaí go rialta.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Muna bhfuil tú i do bhall, téigh go dtí do chomhar chreidmheasa chun tuilleadh eolais a fháil. Tá sonraí teagmhála do chomhar chreidmheasa áitiúil ar fáil anseo, nó féach d'eolaire teileafóín nó déan teagmháil le:

Conradh na hÉireann de Chomhair Chreidmheasa

33-41 Sráid an Mhóta Íochtarach
Baile Átha Cliath 2
Éire

Teil:+353 (0)1 6146700
Facs:+353 (0)1 6146701
Láithreán Gréasáin: http://www.creditunion.ie
R-phost: info@creditunion.ie

Cumann Forbartha Comhar Creidmheasa

Aonad 3013 Céide an Locha
Lárionad Gnó Iarthar na Cathrach
Baile Átha Cliath 24
Éire

Teil:+353 (0)1 4693348
Facs:+353 (0)1 4693346
Láithreán Gréasáin: http://www.cuda.ie
R-phost: info@cuda.ie

Registry of Credit Unions

Central Bank of Ireland
PO Box 559
Dublin 1
Ireland

Teil:(01) 224 4228
Láithreán Gréasáin: http://www.centralbank.ie/regulation/industry-sectors/credit-unions/Pages/default.aspx
R-phost: rcu@centralbank.ie

Page edited: 21 March 2014