Socruithe Réitigh Fiachais

Réamhrá

Tá Socrú Réitigh Fiachais (DSA) ar cheann amháin de 3 mheicníocht réitigh fiachais a tugadh isteach leis an Acht um Dhócmhainneacht Phearsanta 2012 do dhaoine nach bhfuil sé ar a n-acmhainn a bhfiacha pearsanta a íoc. Tairgeann na meicníochtaí sin réitigh dhifriúla do dhaoine i gcásanna difriúla.

Baineann an Socrú Réitigh Fiachais le socrú comhaontaithe fiach neamhurraithe thar thréimhse 5 bliana de ghnáth. Is féidir an teorainn 5 bliana a mhéadú go 6 bliana i gcásanna áirithe. Nuair a chuirtear an DSA i gcrích go sásúil, urscaoilfear na fiacha a chlúdaíonn sé agus beidh an féichiúnaí sócmhainneach an athuair.

Déantar cur síos sa doiciméad seo ar conas cáiliú le haghaidh DSA agus conas a oibríonn an próiseas DSA.

D’fhoilsigh Seirbhís Dócmhainneachta na hÉireann (ISI) faisnéis mhionsonraithe faoi DSAnna, lena n-áirítear cásanna féideartha, ceisteanna coitianta agus leabhrán. Tugann an SDÉ eolas breise ar DSAanna agus treoir ghearr (pdf) ar an suíomh backontrack.ie, atá dírithe ar dhaoine a bhfuil fadhbanna fiachais acu.

Is féidir forbhreathnú ginearálta ar an gcóras dócmhainneachta pearsanta a léamh anseo.

An bhfuil mé incháilithe?

Déanann Socruithe Réitigh Fiachais foráil do shocrú comhaontaithe fiach i gcás daoine a bhfuil fiacha neamhurraithe acu agus nach bhfuil aon ionchas acu go mbeidh siad ábalta a bhfiacha a íoc sna 5 bliana romhainn. Féadfaidh tú DSA a roghnú má tá fiacha urraithe agat freisin, ach ní chlúdóidh an DSA d’fhiacha urraithe. Féach ‘fiacha urraithe agus fiacha neamhurraithe’ thíos le haghaidh míniú ar na téarmaí sin a fháil.

Ní fhéadfaidh tú leas a bhaint as DSA ach uair amháin i do shaol. Ní fhéadfaidh tú DSA a fháil má tá baint agat le ceann amháin de na próisis eile um réiteach fiachais a tugadh isteach leis an Acht, nó má tá baint agat leis an bpróiseas féimheachta. Ní fhéadfaidh tú DSA a fháil ach oiread más rud é gur chuir tú Socrú um Dhócmhainneacht Phearsanta nó féimheacht i gcrích le 5 bliana anuas nó gur chuir tú Fógra um Fhaoiseamh Fiachais i gcrích le 3 bliana anuas.

Ní fhéadfaidh tú DSA a fháil ach trí chomhaontú a fháil ó fhormhór do chreidiúnaithe neamhurraithe - féach na príomhghnéithe de DSA thíos.

Sula ndéanann tú d’iarratas, caithfidh go bhfuil sainchónaí ort sa Stát nó, laistigh den bhliain, go raibh tú i do chónaí sa Stát nó go raibh áit ghnó agat sa Stát.

Fiacha cáilitheacha

Mar a luaitear thuas, féadann an DSA fiacha neamhurraithe agus na fiacha sin amháin a chlúdach. Níl aon teorainn leis an méid iomlán fiachais is féidir a chlúdach. Mar sin féin, más rud é go bhfuil d’fhiachas iomlán neamhurraithe agus go bhfuil sé cothrom le €35,000 nó níos lú (€20,000 ar dtús) féadfaidh tú Fógra um Fhaoiseamh Fiachais a roghnú in ionad DSA.

Má tá roinnt fiacha urraithe agat, féadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar Shocrú um Dhócmhainneacht Phearsanta, rud a fhéadann fiacha urraithe agus fiacha neamhurraithe araon a chlúdach. Mar sin féin, más féidir leat d’fhiacha urraithe a chlúdach, trí aisíocaíochtaí iomlána a dhéanamh nó trí shocrú a chomhaontú le do chreidiúnaithe urraithe (ar nós aisíocaíochtaí úis amháin ar do mhorgáiste), féadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar Shocrú um Dhócmhainneacht Fiachais le d’fhiacha neamhurraithe a chlúdach ar leithligh.

Is gá gur ardaíodh trí cheathrú (75%) ar a laghad de d’fhiacha neamhurraithe 6 mhí ar a laghad sula ndéanann tú iarratas ar DSA - is é sin le rá, ní fhéadfaidh tú iarratas a dhéanamh ar DSA má tabhaíodh 25% de d’fhiacha neamhurraithe le 6 mhí anuas.

Fiacha urraithe agus fiacha neamhurraithe

Ní chlúdaíonn Socrú Réitigh Fiachais ach fiacha neamhurraithe. Dá bhrí sin, tá sé tábhachtach gurb eol duit cé acu atá d’fhiacha urraithe nó nach bhfuil.

Is é is fiach urraithe ann ná iasacht ar a bhfuil réadmhaoin nó earraí ar fáil mar urrús in aghaidh neamhíoca. Is iad morgáistí agus iasachtaí cairr na hiasachtaí urraithe is coitianta.

Ar roinnt samplaí d’fhiacha neamhurraithe tá: riaráiste bille fóntais (gás, leictreachas, etc.); fiach cárta creidmheasa; rótharraingtí bainc; iasachtaí comhar creidmheasa. Má chuirtear san áireamh i do mhorgáiste iad, áfach, éiríonn siad ina n-iasachtaí urraithe.

Fiacha eisiata

San Acht um Dhócmhainneacht Phearsanta 2012, sonraítear cineálacha áirithe féich nach féidir leis na socruithe nua réitigh fiachais iad a dhíscríobh, lena n-áirítear an Socrú Réitigh Fiachais. Tugtar fiacha eisiata orthu sin.

Is iad seo na cineálacha féich atá eisiata agus nach féidir le DSA iad a chlúdach:

  • Fiacha faoi orduithe dlí teaghlaigh, ar nós orduithe cothabhála do chéilí agus do leanaí
  • Fiacha atá dlite faoi dhámhachtainí cúirte as gortú pearsanta nó bás éagórach
  • Fiacha a thagann as iasacht (nó staonadh iasachta) a fuarthas trí chalaois nó trí éagóir chosúil
  • Fiacha a thagann as fíneálacha a ghearr na cúirteanna as cionta coiriúla nó orduithe cúirte a rinneadh faoi na hAchtanna um Fháltais ó Choireacht

Fiacha in-eisiata

Sonraítear san Acht cineálacha áirithe eile féich a bheidh in-eisiata as DSA. Ciallaíonn sé sin go bhféadfaidh an DSA iad a chlúdach más rud é go n-iarrtar ar an gcreidiúnaí a gcur san áireamh a cheadú agus go gcomhaontaíonn an creidiúnaí leis. Sa chás sin, éiríonn siad ina bhfiacha ceadaithe, is iad sin, fiacha a cheadaíonn an creidiúnaí le bheith clúdaithe. Más rud é go n-iarrtar ar an gcreidiúnaí déanamh amhlaidh agus nach bhfreagraíonn sé/sí, measfar gur thug an creidiúnaí toiliú le cur san áireamh na bhfiach. Is iad na fiacha sin a dhlitear leis an Stát formhór na gcineálacha féich in-eisiata.

Is iad seo na cineálacha féich atá in-eisiata agus a bhféadfar iad a chlúdach má chomhaontaíonn an creidiúnaí:

  • Cánacha, dleachtanna, muirir nó tobhaigh atá dlite leis an Stát, amhail cáin ioncaim, an Muirear Teaghlaigh, an Cháin Réadmhaoine Áitiúil, CBL, cánacha caipitil
  • Muirir sheirbhíse atá dlite le húdaráis áitiúla
  • Rátaí
  • Airgead atá dlite faoin Scéim um Thacaíocht Tithe Banaltrais (i leith iasachta a réamh-íoc FSS le cónaitheoir i dteach banaltrais chun an méid atá dlite as an bpríomhtheach príobháideach a chlúdach)
  • Airgead atá dlite leis an Roinn Coimirce Sóisialaí, ar nós ró-íocaíochtaí
  • Fiacha atá dlite le cuideachtaí bainistíochta úinéirí i leith muirir bhliantúla sheirbhíse nó ranníocaíochtaí atá dlite as forbairtí ilaonaid (is é seo an t-aon fhiach neamh-Stáit sa chatagóir seo)

Na príomhghnéithe de DSA

Ní mór duit do thogra le haghaidh Socrú Réitigh Fiachais a dhéanamh trí Chleachtóir um Dhócmhainneacht Phearsanta (PIP) - féach an próiseas DSA thíos.

Ní mór an togra le haghaidh DSA a bheith comhaontaithe agat agus faofa ag cruinniú na gcreidiúnaithe ina dhiaidh sin. Ní mór an DSA molta tacaíocht a fháil ó chreidiúnaithe a dhéanann ionadaíocht do 65% ar a laghad den fhiachas iomlán a chlúdaíonn sé.

Is féidir go mbeidh sé i gceist le DSA go ndéanfaidh tú íocaíochtaí rialta de na méideanna comhaontaithe le do Chleachtóir um Dhócmhainneacht Phearsanta, a dháilfidh iad ar do chreidiúnaithe de réir théarmaí an DSA.

Ní fhéadfaidh do chreidiúnaithe caingean a thionscnamh i d’aghaidh chun an fiach a fhorghníomhú le linn shaolré an DSA. Má chloíonn tú le téarmaí an DSA, urscaoilfear an chuid eile de d’fhiachas leis na creidiúnaithe a chlúdaigh sé agus beidh tú sócmhainneach an athuair.

Aitheantas trasteorann

Tá an DSA ainmnithe mar imeacht dócmhainneachta ar féidir leis leas a bhaint as aitheantas trasteorann. Fágann sé sin go mbeidh an chosaint chéanna ar chreidiúnaithe i bhformhór na dtíortha eile den AE is atá aige/aici in Éirinn ag féichiúnaí atá ag baint leas as DSA, faoi réir agus de réir an Rialacháin (CE) Uimh. 1346/2000 maidir le hImeachtaí Dócmhainneachta (pdf), arna nuashonrú ag Rialachán (AE) Uimh. 663/2014 (pdf). Léigh tuilleadh sa phreaseisiúint seo.

Téarmaí éigeantacha de DSA

Is ann do ghnéithe áirithe nach mór a bheith sa DSA:

  • Ní mór gurb é 5 bliana uasfhad an chomhaontaithe ach féadfar é sin a shíneadh le bliain amháin ar a mhéad i gcásanna a shonraítear i dtéarmaí an chomhaontaithe
  • Má chloíonn tú le téarmaí do chomhaontaithe, urscaoilfear na fiacha fágtha leis na creidiúnaithe a chlúdaigh sé
  • Beidh tú faoi dhliteanas as fiacha áirithe mura ndéantar foráil shoiléir sa chomhaontú molta do chomhaontú comhréitigh agus gur chomhaontaigh an creidiúnaí i scríbhinn le glacadh leis - féach ‘fiacha eisiata’ agus ‘fiacha in-eisiata’ thuas.
  • Ní féidir leis an DSA tú a scaoileadh ó fhíneálacha ná ó aon phionóis airgeadaíochta eile a thagann as cionta coiriúla
  • Ní féidir leis éileamh ort aon sócmhainní atá riachtanach go réasúnach le haghaidh d’fhostaíochta nó do ghnó a dhíol mura gcomhaontaíonn tú leis an díol sin
  • Is gá go bhfuil go leor ioncaim fágtha agat chun caighdeán réasúnach maireachtála a choinneáil duit féin agus do do chleithiúnaithe
  • Is gá nach n-éilíonn sé ort do phríomhtheach cónaithe (do theach) a dhiúscairt ná scor de chónaí ann mura gcomhlíontar coinníollacha ar leith
  • Is gá go leagann sé amach conas a dhéileálfar le d’fhiacha i gcás do bháis nó d’éagumais mheabhrach
  • Is gá go ndéanann sé foráil go ndéanfaidh an Cleachtóir um Dhócmhainneacht Phearsanta athbhreithniú ar do chúinsí go tráthrialta (nach mó ná 12 mhí) le linn thréimhse feidhme an DSA; is éard a bheidh i gceist san athbhreithniú seo ná ullmhú a dhéanamh ar Ráiteas Airgeadais Forordaithe nua nach mór a sheoladh chuig na creidiúnaithe go léir.
  • Is gá go ndéanann sé foráil do chostais an Chleachtóra um Dhócmhainneacht Phearsanta

Ioncam pinsin

Má tá tú i dteideal ioncam pinsin nó cnapshuim phinsin a fháil, déileálfar leis/léi mar ioncam/shócmhainn chun críche an tSocraithe Réitigh Fiachais. Féadfaidh téarmaí an DSA foráil a dhéanamh go n-íocfar an chnapshuim phinsin nó an t-ioncam pinsin ar fad, nó cuid di/de, le do chreidiúnaithe le linn don DSA bheith in éifeacht.

Ciste pinsean

Eiseofar do chiste pinsean féin ó aon socrú DSA más “socrú ábhartha pinsin” é chun críche an Achta. Ní “socruithe ábhartha pinsin” iad Cistí Scoir Formheasta (ARFanna) agus féadfar iad a chur san áireamh i socrú DSA.

Ní mór duit bheith follasach i leith gach ranníocaíochta pinsin a rinne tú roimhe seo. Déanfaidh an PIP athbhreithniú orthu sin agus, sa chás go measann an PIP nó creidiúnaí go ndearna tú ranníocaíochtaí iomarcacha pinsin laistigh de 3 bliana sula ndearnadh iarratas ar dheimhniú cosanta, féadfaidh duine amháin díobh iarratas a dhéanamh chuig an gcúirt ar na ranníocaíochtaí sin a aisghabháil lena ndáileadh ar chreidiúnaithe.

Creidmheas

Le linn don DSA bheith in éifeacht, ní fhéadfaidh tú creidmheas a fháil le haghaidh aon mhéid níos mó ná €650 gan eolas a thabhairt don iasachtóir go bhfuil DSA agat. Ní fhéadfaidh tú réadmhaoin os cionn luach áirithe a dhíol ná déileáil léi, seachas de réir théarmaí an DSA. Mar sin féin, ní chuirtear aon srianadh den chineál sin ar do chéile ná ar do pháirtnéir sibhialta.

An próiseas DSA

Ní mór duit do thogra le haghaidh DSA a dhéanamh trí Chleachtóir um Dhócmhainneacht Phearsanta (PIP). Is gairmí é sin atá údaraithe ag Seirbhís Dócmhainneachta na hÉireann (ISI) agus a ghníomhóidh thar do cheann ar fud an tSocraithe Réitigh Fiachais.

D’fhorbair an ISI prótacal caighdeánach lena úsáid ag PIPanna agus tograí furasta á ndéanamh acu do chreidiúnaithe le haghaidh DSA.

Ní mór duit gach sonra faoi do chúrsaí airgeadais a nochtadh don PIP, a chuirfidh comhairle ort ina dhiaidh sin maidir le cé acu a chomhlíonann tú nó nach gcomhlíonann tú na coinníollacha le haghaidh DSA, maidir leis na hiarmhairtí a bheidh air agus maidir leis na táillí a d’fhéadfadh a bheith ort a íoc. Chomh maith leis sin, cuirfidh an PIP comhairle ort maidir le haon roghanna eile atá ar fáil.

Cabhróidh an PIP leat Ráiteas Airgeadais Forordaithe a chur i gcrích mar chuid de d’iarratas agus tabharfaidh sé/sí faisnéis iomlán ionraic agat faoi do chúinsí airgeadais.

Caithfidh tú freisin dearbhú a dhéanamh nach raibh tú ábalta socrú malartach aisíocaíochta a chomhaontú le do chreidiúnaí/chreidiúnaithe.

Caithfidh tú do thoiliú i scríbhinn a thabhairt chun:

  • Cur ar chumas an PIP do shonraí pearsanta a nochtadh don ISI
  • Cur ar chumas an ISI d’iarratas a phróiseáil
  • Cur ar chumas an ISI aon fhiosruithe riachtanacha fút a dhéanamh agus
  • Cur ar chumas an ISI do shonraí pearsanta a nochtadh do na creidiúnaithe lena mbaineann, de réir mar is gá

Go ginearálta, ní mór duit gníomhú le hintinn mhaith agus comhoibriú go hiomlán leis an bpróiseas.

Táillí

D’fhoilsigh an ISI faisnéis mhionsonraithe faoi tháillí. Bhíodh táille €250 iníoctha leis an ISI as deimhniú cosanta (féach thíos) a eisiúint .

Ní ann d’aon scála socraithe táillí do PIPanna, ach ceanglaítear orthu a dtáillí agus a gcostais ghaolmhara a shonrú sula gceaptar iad chun gníomhú thar do cheann.

Deimhniú cosanta

Seolann an Cleachtóir um Dhócmhainneacht Phearsanta d’iarratas chuig an tSeirbhís Dócmhainneachta. Déanann an ISI cinnte go bhfuil na sonraí go léir i gceart agus, má tá, eisíonn sí deimhniú chuige sin agus cuireann sí na doiciméid go léir ar aghaidh chuig an gcúirt ábhartha (an Chúirt Chuarda i gcásanna suas go dtí €2.5 milliún agus an Ard-Chúirt i gcásanna níos mó). Déanann an chúirt athbhreithniú ar na doiciméid agus, má tá gach ní i gceart, eiseoidh sí deimhniú cosanta. Taifeadann an tSeirbhís Dócmhainneachta sonraí an deimhnithe cosanta ar a Clár um Dheimhnithe Cosanta.

Cuireann an Cleachtóir um Dhócmhainneacht Phearsanta in iúl do gach ceann de do chreidiúnaithe ansin go bhfuil deimhniú cosanta ann agus go bhfuil sé beartaithe agat togra le haghaidh DSA a dhéanamh.

Tabharfaidh an deimhniú cosanta 70 lá duit nach féidir le creidiúnaithe na nithe seo a leanas a dhéanamh lena linn:

  • Imeachtaí dlí i leith an fhiachais a thosú ná leanúint d’imeachtaí dlí
  • Aon bhearta a dhéanamh ná leanúint d’aon bhearta d’fhonn breithiúnas a fhorghníomhú ná dul i dteagmháil leat i dtaobh an fhiachais mura gcomhaontaíonn tú leis sin
  • Imeachtaí dlí i d’aghaidh a thosú ná leanúint d’imeachtaí dlí i d’aghaidh

Féadfaidh an chúirt tréimhse an deimhnithe cosanta a shíneadh le 40 lá sa bhreis más deimhin léi:

  • Gur ghníomhaigh tusa agus an Cleachtóir um Dhócmhainneacht Phearsanta le hintinn mhaith agus le brostú réasúnach, agus
  • Gur dócha, sa chás go ndeonaítear an síneadh, go ndéanfar togra le haghaidh DSA ar dóigh go nglacfar na creidiúnaithe leis agus go gcuirfidh tú i gcrích é go rathúil

Féadfaidh creidiúnaí iarratas a dhéanamh chuig an gcúirt ar ordú lena dtugtar treoir nach mbeidh feidhm ag an deimhniú cosanta leis nó léi. Ní dheonóidh an chúirt an t-ordú seo ach amháin más deimhin léi go mbeadh sé ina chúis le caillteanas doleasaithe don chreidiúnaí nach dtarlódh ar shlí eile mura dtabharfaí an t-ordú agus nach ndéanfaí dochar éagórach d’aon chreidiúnaí eile ar tugadh fógra dó/di faoin deimhniú cosanta.

Togra DSA a cheapadh

A luaithe is a dheonaítear an deimhniú cosanta, ní mór don PIP iarraidh ar na creidiúnaithe lena mbaineann tograí a dhéanamh faoin dóigh a bhféadfaí déileáil leis na fiacha mar chuid de DSA. Ní mór do Ráiteas Airgeadais Forordaithe a thabhairt do na creidiúnaithe.

D’fhonn cabhrú leis an PIP an togra a cheapadh, éileofar ort cuntas ionraic cruinn a chur ar fáil ar do chostais mhaireachtála, ar do phleananna saoil agus ar aon chúinsí a d’fhéadfadh a bheith ábhartha don mhéid de d’fhiacha a fhéadann tú a íoc faoi láthair agus a fhéadfaidh tú a íoc sa todhchaí.

Agus an togra le haghaidh DSA á cheapadh, cinnteoidh an PIP, a oiread is féidir go réasúnach, nach n-éileofar ort do phríomhtheach príobháideach (do theach) a dhíol ná bogadh amach as. Más mian leat bogadh amach, nó má chreideann an PIP gur mór go díréireach atá na costais reatha chun fanacht i do theach, féadfaidh an DSA foráil a dhéanamh duit chun bogadh amach as.

Cruinniú na gcreidiúnaithe

Nuair a thoilíonn tú leis an togra le haghaidh DSA ar cheap do PIP é, ní mór don PIP cruinniú na gcreidiúnaithe a ghairm. Más rud nach bhfuil ach creidiúnaí amháin ann, féadfaidh sé nó sí scríobh chuig an PIP chun comhaontú nó diúltú a chur in iúl. Vótálann na creidiúnaithe ar cé acu a ghlacfaidh siad nó nach nglacfaidh siad leis an socrú beartaithe. Tá gach vóta i gcomhréir leis an méid fiachais atá dlite leis an gcreidiúnaí sin. Le go nglacfar leis an socrú, ní mór do chreidiúnaithe a dhéanann ionadaíocht do 65% nó níos mó de luach d’fhiachais neamhurraithe iomláin vótáil i bhfabhar an togra.

Má dhiúltaíonn na creidiúnaithe don togra, ní bheidh éifeacht ag an deimhniú cosanta a thuilleadh agus beidh deireadh leis an bpróiseas DSA.

Má ghlactar leis an togra, caithfidh an PIP fógra a thabhairt don tSeirbhís Dócmhainneachta agus insint do chreidiúnaithe faoina gceart chun agóid a dhéanamh chuig an gcúirt ábhartha (an Chúirt Chuarda i gcásanna suas go dtí €2.5 milliún agus an Ard-Chúirt i gcásanna níos mó). Tugann an tSeirbhís Dócmhainneachta fógra don chúirt. Más rud é go bhfuil aon agóid ann, beidh an deimhniú cosanta i bhfeidhm go dtí go gcinnfear an t-ábhar.

Agóidí a dhéanann creidiúnaithe

Is teoranta atá an foras ar a bhféadfar agóid a dhéanamh in aghaidh theacht in éifeacht an tSocraithe Réitigh Fiachais agus áirítear na nithe seo a leanas leis:

  • D’eagraigh tú do chúrsaí sa 2 bhliain roimhe go príomha d’fhonn éirí incháilithe le haghaidh Socrú Réitigh Fiachais nó Socraithe um Dhócmhainneacht Phearsanta
  • Níor leanadh na riachtanais nós imeachta
  • Tá míchruinneas ábhartha nó easnamh i do Ráiteas Airgeadais Forordaithe atá mar chúis le dochar ábhartha don chreidiúnaí
  • Níor chomhlíon tú na riachtanais nuair a beartaíodh an socrú
  • Déanann an socrú dochar éagórach do leasanna creidiúnaí
  • Rinne tú coir faoin reachtaíocht um dhócmhainneacht phearsanta
  • Chuaigh tú isteach in idirbheart ag gannluach nó thug tú tosaíocht do dhuine sna trí bliana roimhe sin a chuir, ar bhealach ábhartha, le do neamhábaltacht chun d’fhiacha a íoc

Socrú Réitigh Fiachais a eisiúint

Mura ndéantar aon agóid nó mura seastar le hagóid, ceadóidh an chúirt an Socrú Réitigh Fiachais más deimhin leis gur comhlíonadh na coinníollacha go léir. Taifeadann an tSeirbhís Dócmhainneachta an DSA ina Clár um Shocruithe Réitigh Fiachais agus tagann sé in éifeacht.

Socrú Réitigh Fiachais a athrú nó deireadh a chur leis

Féadfar Socruithe Réitigh Fiachais a athrú má tá athrú ábhartha ar chúinsí féichiúnaí a rachadh i bhfeidhm ar a (h)ábaltacht chun aisíocaíochtaí a dhéanamh faoin DSA - tá na nósanna imeachta cosúil leo sin le haghaidh an socrú a bhunú.

Féadfaidh creidiúnaí nó PIP iarratas a dhéanamh chuig an gCúirt tráth ar bith le linn an tSocraithe Réitigh Fiachais ar dheireadh a chur leis. Is teoranta a bheidh an foras le haghaidh iarratais den chineál sin agus áirítear na nithe seo a leanas leis:

  • Tá míchruinneas ábhartha nó easnamh i do Ráiteas Airgeadais Forordaithe atá mar chúis le dochar ábhartha don chreidiúnaí
  • Níor chomhlíon tú na critéir cháilitheachta nuair a thosaigh tú an próiseas
  • Níor chloígh tú le téarmaí an tSocraithe Réitigh Fiachais
  • Rinne tú coir faoin reachtaíocht um dhócmhainneacht phearsanta ó tháinig an socrú in éifeacht
  • Tá tú i riaráiste le d’íocaíochtaí ar feadh tréimhse nach lú ná 3 mhí

Tá an liosta iomlán forais in Alt 83 den Acht um Dhócmhainneacht Phearsanta 2012.

Má tá tú i riaráiste le d’íocaíochtaí ar feadh níos mó ná 6 mhí, measfar gur theip ar an DSA. Taifeadtar é sin sa Chlár um Shocruithe Réitigh Fiachais.

Nuair atá deireadh le Socrú Réitigh Fiachais

Más é rud ar bith eile seachas cur i gcrích rathúil is cúis le deireadh an tsocraithe, éireoidh tú faoi dhliteanas iomlán as gach fiach sonraithe, lena n-áirítear riaráiste, muirir agus ús a fabhraíodh le linn na tréimhse DSA, lúide aon íocaíochtaí a rinne tú le linn na tréimhse sin, mura sonraítear a mhalairt i dtéarmaí an DSA nó murar ordaigh an chúirt a mhalairt.

Má chuirtear an socrú i gcrích go rathúil, urscaoilfear thú ó na fiacha a gclúdaíonn an DSA iad. Taifeadtar an cur i gcrích rathúil sa Chlár um Shocruithe Réitigh Fiachais. Tá tú sócmhainneach anois.

Conas iarratas a dhéanamh

Ní mór d’iarratas ar Shocrú Réitigh Fiachais a dhéanamh trí Chleachtóir um Dhócmhainneacht Phearsanta (PIP). Is féidir leat PIP a roghnú ó Chlár na gCleachtóirí Dócmhainneachta Pearsanta a bhfoilsíonn an ISI é.

Tá tuilleadh faisnéise ar fáil ó líne chabhrach an ISI, 0761 06 4200 (Luan go hAoine, 9am go 6pm), óna láithreán gréasáin ag isi.gov.ie agus ón láithrean backontrack.ie, atá dírithe ar dhaoine a bhfuil fadhbanna fiachais acu.

Page edited: 12 January 2016