Imeachtaí cúirte chun fiachais a aisghabháil

Cúnamh dlí

Tá an chuid is mó d’imeachtaí cúirte maidir le fiachas ina n-imeachtaí sibhialta. D'fhéadfá a bheith incháilithe do chúnamh dlí sibhialta dá n-éireodh leat sa tástáil acmhainne agus dá mbeadh gach cosúlacht ann go n-éireodh le do chás. Má ghlacann tú go bhfuil an fiachas ort agus nach bhfuil aon chosaint agat in aghaidh an éilimh, ní dócha go n-éireodh le do chás agus ní gheobhaidh tú cúnamh dlí sibhialta.

Más rud é go ndéanfar ordú breithiúnais i do choinne, beidh tú faoi dhliteanas na gcostas arna dtabhú ag do chreidiúnaí i dtógáil an cháis. Tá na costais seo curtha le méid an bhreithiúnais agus is féidir iad a chur i bhfeidhm i do choinne mar chuid de fhorghníomhú an bhreithiúnais.

Cúnamh dlí coiriúil

Má theipeann ort ordú tráthchoda a íoc agus má ghairtear ort teacht chun na cúirte le haghaidh imeachtaí cimithe, tá tú i dteideal cúnamh dlí coiriúil. Is é an breitheamh atá ag déileáil leis na himeachtaí cimithe a dhéanann an cinneadh maidir le cibé acu an bhfaigheann tú an cúnamh nó nach bhfaigheann.

Nósanna imeachta na gCúirteanna i leith breithiúnas a fháil

Má theipeann ort fiachas a íoc, is dócha go dtéann do chreidiúnaí chun na cúirte chun breithiúnas cúirte a fháil go bhfuil fiachas ort, agus an breithiúnas sin a chur i bhfeidhm ansin.

Cén chúirt?

  • Má tá níos lú ná €15,000 ort, caithfidh na himeachtaí cúirte a thionól sa Chúirt Dúiche; cuirfear tús le himeachtaí nuair a eiseoidh an creidiúnaí Toghairm Shibhialta duit; tá an nós imeachta seo faoi réir Rialacha Cúirte Dúiche.
  • Má tá idir €15,000 agus €75,000 ort, ní mór na himeachtaí cúirte a thionól sa Chúirt Chuarda; cuirfear tús le himeachtaí nuair a dhéanfaidh an creidiúnaí Gnáthbhille Sibhialta a sheirbheáil ort; tá an nós imeachta seo faoi réir Rialacha na Cúirte Cuarda.
  • Má tá níos mó ná €75,000 ort, ní mór na himeachtaí cúirte a thionól san Ardchúirt; cuirfear tús le himeachtaí nuair a dhéanfaidh an creidiúnaí Toghairm Achomair a sheirbheáil ort; tá an nós imeachta seo faoi réir Rialacha na hUaschúirte.

Nósanna imeachta ginearálta

Bíonn na nósanna imeachta agus na cáipéisí a úsáidtear éagsúil ag brath ar an gcúirt atá i gceist agus ar an gcineál fiachais atá i gceist uaireanta. Cuireann an duine a bhfuil an t-airgead aige/aici ort tús leis na himeachtaí. Is é an duine sin (nó grúpa daoine nó cuideachta) an creidiúnaí agus an gearánaí sa chás. Is tusa an féichiúnaí agus an cosantóir sa chás.

De ghnáth, seirbheálfar cáipéisí ort a leagann amach sonraí an mhéid atá ort. Tá an deis agat an chaingean a chosaint ansin - ciallaíonn sé seo nach mór duit cáipéis freagartha a eisiúint ag argóint nach bhfuil an t-airgead ort nó nach bhfuil an conradh bailí nó cibé cosaint dhlíthiúil atá ar fáil duit. Mura ndéanann tú aon rud, níl aon amhras ann go ndéanfar an breithiúnas i d’aghaidh.

De ghnáth, má sheirbheálfar an cháipéis ort a chuireann tús le himeachtaí cúirte, tá trí rogha agat:

  • Tá roinnt laethanta agat chun an fiachas a íoc, agus ansin ní thosóidh na himeachtaí. Is é an téarma dlí go bhfuil na himeachtaí 'bactha'.
  • Mura féidir leat an méid atá ort a íoc agus níl aon chosaint agat, is féidir leat an t-ordú a thoiliú.
  • Má tá sé ar intinn agat an chaingean a chosaint, ní mór duit na cáipéisí riachtanacha freagartha a sheirbheáil. De ghnáth, socrófar dáta le haghaidh éisteachta ansin agus déanfar cinneadh ar an gceist ag an éisteacht.

Túsfhógra

Má chlúdaítear an t-ábhar i gceist faoi reachtaíocht chreidmheasa tomhaltóra, ní mór don duine a bhfuil an t-airgead aige/aici ort ('an creidiúnaí') fógra a eisiúint duit deich lá ar a laghad roimh an gcaingean dlí a thógáil. Caithfidh an fógra seo breac-chuntas a thabhairt ar:

  • Shonraí an chomhaontaithe;
  • Ainm agus seoladh an chreidiúnaí nó an úinéara;
  • D'ainm agus do sheoladh;
  • Théarma an chomhaontaithe le cur i bhfeidhm, agus
  • Ráiteas ar an mbeart a dhéanfaidh an creidiúnaí chun an comhaontú a fhorfheidhmiú, an bealach agus na himthosca ina mbeidh an chaingean seo á tógáil agus an dáta ar a dtógfaidh caingean den sórt sin.

Más rud é nach bhfuil reachtaíocht chreidmheasa tomhaltóra i gceist, de ghnáth, seolfaidh do chreidiúnaithe litir éilimh chugat seacht lá roimh thús na himeachtaí dlíthiúla. Ní riachtanas dlí é seo, áfach.

Is tusa, mar an bhféichiúnaí, a bheidh faoi dhliteanas chostais na caingne cúirte de ghnáth.

Nós imeachta na Cúirte Dúiche

Tá na rialacha a bhaineann le nósanna imeachta leagtha amach i Rialacha na Cúirte Dúiche. De ghnáth, caithfear na himeachtaí dlíthiúla a thosú i gceantar na Cúirte Dúiche ina bhfuil tú i do chónaí nó ina ndearnadh an conradh. Mar sin féin, má thagann an conradh faoin Acht um Chreidmheas do Thomhaltóirí 1995, ní féidir na himeachtaí a thionól ach amháin i gceantar na Cúirte Dúiche ina bhfuil tú i do chónaí.

Cuirtear tús le himeachtaí na Cúirte Dúiche nuair a eisíonn an creidiúnaí Toghairm Shibhialta duit. Sonraíonn an toghairm éileamh an chreidiúnaí, mar shampla, go bhfuil € 5,000 aige ort le haghaidh earraí ceannaithe ar dháta faoi leith. Leagann an toghairm dáta amach ar a mbeidh na himeachtaí ag tosú – tugtar 'dáta fillte' air seo. I mBaile Átha Cliath, luaitear an cás sa chúirt go simplí ar an dáta fillte agus socraítear dáta níos déanaí le haghaidh éisteacht an cháis; lasmuigh de Bhaile Átha Cliath, éistear an cás ar an dáta fillte de ghnáth.

Tugann an toghairm trí rogha duit:

  • Má íocann tú an méid éilithe laistigh de 10 lá ó lá ar ar seirbheáladh an toghairm, ní thosóidh na himeachtaí;
  • Má tá sé ar intinn agat agóid i gcoinne an éilimh, ní mór duit do rogha a chur in iúl don chúirt laistigh de 7 lá tar éis an toghairm a fháil; ba chóir duit an 'Fógra go bhfuiltear chun Cosaint a dhéanamh' a úsáid, atá iniata leis an toghairm; más rud é nach ndéanann tú é seo, ní féidir leat dul go dtí an chúirt agus iarracht a dhéanamh cosaint a chur isteach.
  • Má ghlacann tú go bhfuil an t-airgead ort ach ba mhaith leat níos mó ama a fháil chun é a íoc, léiríonn an toghairm cad is gá duit a dhéanamh; ní mór duit dul go dtí aturnae an chreidiúnaí laistigh de 10 lá, agus foirm toilithe a shíniú. I gcásanna áirithe, is féidir leat toiliú a thabhairt chun an fiachas a íoc trí thráthchodanna.

Caithfear an toghairm shibhialta a sheirbheáil ort ar a laghad 21 lá roimh an dáta fillte. Féadfar é a sheirbheáil go pearsanta ag do theach nó tríd an bpost cláraithe. Más rud é nach féidir an toghairm a sheirbheáil i gceann de na bealaí sin, féadfaidh an creidiúnaí a iarraidh ar an gCúirt Dúiche seirbheáil ionadach a cheadú - ciallaíonn sé seo gur féidir é a sheirbheáil ar bhealach éigin eile, mar shampla, tríd an ngnáthphost. Má theipeann air seo, mar shampla, toisc nach bhfuil do sheoladh reatha ar eolas ag an gcreidiúnaí, is féidir leis an gcreidiúnaí iarraidh ar an gcúirt a mheas go ndearnadh an toghairm a sheirbheáil i gceart.

Caithfidh an creidiúnaí cruthúnas seirbhíse a sholáthar ansin cé acu an bhfuil sé sin trí fhianaise béil don chúirt nó trí dhearbhú reachtúil seirbhíse. Ní mór aon cháipéis den sórt sin a chur isteach chuig cléireach na Cúirte Dúiche ceithre lá roimh an dáta fillte ar a laghad.

Mura gcuireann tú in iúl go bhfuil tú chun na himeachtaí a chosaint, ní bheidh éisteacht ar bith agus gheobhaidh an creidiúnaí breithiúnais go bhfuil an t-airgead aige ort. Comhdaíonn an creidiúnaí Mionnscríbhinn Fiachais agus Forógra na Cúirte Dúiche le Cléireach na Cúirte Dúiche. Tá cineálacha éagsúla mionnscríbhinne ag brath ar an gcineál fiachais atá i gceist. Is iad na cáipéisí seo sraith bhreithiúnais na Cúirte Dúiche. Déantar iad seo a sheiceáil agus, más rud é go bhfuil na cáipéisí go léir in ord, eisíonn Breitheamh na Cúirte Dúiche an breithiúnas. Baineann an breithiúnas leis an méid atá ort chomh maith leis na costais a bhí ar na himeachtaí.

Agus an breithiúnas bainte amach, tá an creidiúnaí i dteideal an breithiúnas a fhorghníomhú ansin. Tosaítear ag cur úis ar ráta de 8% le méid an bhreithiúnais (seachas na costais) ón lá a dtugtar an breithiúnas.

Má dhéanann tú agóid i gcoinne na n-imeachtaí

Má tá tú chun agóid i gcoinne na n-imeachtaí agus tá tú tar éis d'fhoirm a chuireann in iúl go bhfuil sé ar intinn agat cosaint a sheoladh, éistfear an cás os comhair bhreitheamh na Cúirte Dúiche. Éisteann an breitheamh leis na hargóintí ón gcreidiúnaí agus uait, agus a déanann sé a chinneadh. D'fhéadfadh sé breithiúnas a thabhairt i bhfabhar an chreidiúnaí nó an chaingean a dhíbirt. Má mheasann an breitheamh nach féidir leat an méid a íoc gan aon locht ortsa, féadann an breitheamh bac ar fhorghníomhú a dheonú ar feadh tréimhse ama. Féadann an breitheamh ordú a dhéanamh go ndéanfaidh tú íocaíochtaí trí thráthchodanna chomh maith.

Mura ndéanann tú agóid i gcoinne na n-imeachtaí, ní bheidh éisteacht ar bith agus mar sin, ní dócha go ndeonófar bac ar fhorghníomhú nó íocaíocht trí thráthchodanna.

Nós imeachta na Cúirte Cuarda

Tá an nós imeachta seo an-chosúil le nósanna imeachta na Cúirte Dúiche, ach tá roinnt difríochtaí ann idir na cáipéisí a úsáidtear. Tá na rialacha leagtha amach i rialacha na Cúirte Cuarda.

Cuirtear tús leis na himeachtaí nuair a dhéanann an creidiúnaí gnáthbhille sibhialta a sheirbheáil ort. Tá sé seo cosúil leis an toghairm shibhialta a úsáidtear sa Chúirt Dúiche. Tá an t-éileamh atá á dhéanamh ag an gcreidiúnaí leagtha amach san Fhormhuiniú Éilimh. Ní mór dó na sonraí a bhaineann leis an gcás a leagan amach, mar shampla, an dáta agus ábhar an chonartha.

Deir an bille sibhialta nach mór duit láithreas a thaifeadadh os comhair cúirte laistigh de 10 lá más mian leat an cás a chosaint,. Is féidir an tréimhse sin a shíneadh de bharr comhaontú nó ordú na cúirte. Ciallaíonn “láithreas a thaifeadadh os comhair cúirte” go gcaithfidh tú foirm shonraithe a thabhairt do Chláraitheoir an Chontae agus cóip a thabhairt don chreidiúnaí nó dá aturnae chomh maith. Eagraíonn Cláraitheoir an Chontae gnó na Cúirte Cuarda agus tá ról aige atá cosúil le ról Chléireach na Cúirte Dúiche.

Mura bhfuil tú chun agóid a dhéanamh i gcoinne na caingne, is féidir leat toiliú leis an éileamh ar an mbealach céanna atá sa Chúirt Dúiche.

Mura ndéanann tú láithreas a thaifeadadh os comhair cúirte nó má dhéanann tú láithreas a thaifeadadh os comhair cúirte ach ní sheachnaíonn tú cosaint ansin, is féidir leis an gcreidiúnaí iarraidh ar an gCúirt le haghaidh 'Breithiúnas Mainneachtana'. Tugtar an breithiúnas seo más rud é go bhfuil na cáipéisí ábhartha taiscthe ag an gcreidiúnaí. Dealraíonn sé go dteastaíonn ó roinnt Cláraitheoirí Contae go dtabharfadh an creidiúnaí fógra rabhaidh de 14 lá duit i dtaobh iarratais den sórt seo ach ní ceanglas dlíthiúil é. Baineann an breithiúnas leis an méid atá ort chomh maith leis na costais a bhí ar na himeachtaí.

Tar éis don bhreithiúnas a thabhairt, féadfaidh an creidiúnaí iarratas a dhéanamh ar Ordú Forghníomhaithe ionas go mbeidh siad in ann an breithiúnas a fhorghníomhú.

Nós imeachta na hArd-Chúirte

Cuirtear tús le himeachtaí san Ard-Chúirt trí Thoghairm Achomair. De ghnáth, ní mór é seo a sheirbheáil go pearsanta mura bhfuil sé sin praiticiúil go réasúnta. Tá forálacha ann le haghaidh seirbheáil ionadach atá cosúil leo siúd atá sa Chúirt Dúiche. Caithfidh an toghairm achomair Formhuiniú Éilimh a chuimsiú. Leagann sé seo amach an méid a éilíonn an creidiúnaí go bhfuil ort chomh maith le costais. Deir sé, chomh maith, má íocann tú taobh istigh de sé lá, ní rachaidh na himeachtaí ar aghaidh (beidh na himeachtaí bactha). Más iasachtaí airgid ceadúnaithe é an creidiúnaí, ní mór dó é sin a lua i bhFormhuiniú an Éilimh; ní mór dó sonraí eile mar gheall ar an gcomhaontú iasachta a lua chomh maith, mar shampla an ráta úis infheidhme.

Tá trí rogha agat:

  • Is féidir leat an méid atá ort a íoc chomh maith le costais laistigh de sé lá agus ní rachaidh na himeachtaí ar aghaidh;
  • Toilíonn tú leis an mbreithiúnas agus déanann tú iarratas ar thuilleadh ama chun íocaíochtaí a dhéanamh;
  • Is féidir leat na himeachtaí a chosaint trí 'láithreas a thaifeadadh os comhair cúirte'. Chun é seo a dhéanamh, déanann tú meabhrán a sheachadadh i scríbhinn chuig Príomh-Oifig na Ceithre Cúirteanna, Baile Átha Cliath laistigh d'ocht lá ón lá ar ar seirbheáladh an toghairm.

Mura ndéanann tú láithreas a thaifeadadh os comhair cúirte, is féidir leis an gcreidiúnaí breithiúnas mainneachtana a fháil ó Phríomh-Oifig na Ceithre Cúirteanna. I gcásanna áirithe a bhaineann le comhaontuithe iasachtaithe airgid, bheadh cead Mháistir na hArd-Chúirte ag teastáil sula bhféadfaí breithiúnas mar sin a dheonú.

Má dhéanann tú láithreas a thaifeadadh os comhair cúirte agus déanann tú agóid i gcoinne na n-imeachtaí, éistfidh Breitheamh na hArd-Chúirte an cás agus tabharfaidh sé breithiúnas.

De ghnáth, lorgaíonn an creidiúnaí ordú fieri facias ag an am céanna.

Breithiúnas a fhorghníomhú

Má tá breithiúnas bainte amach ag creidiúnaí i do choinne, tá sé i dteideal an breithiúnas a fhorghníomhú ansin. Léigh a thuilleadh inár ndoiciméad ar Fhorfheidhmiú breithiúnas.

Page edited: 11 February 2014