Anseo atá tú: Baile > Dlí > Finnéithe > Cé na daoine gur féidir iallach a chur orthu a bheith ina bhfinnéithe?

Print Page Send to a Friend

Cé na daoine gur féidir iallach a chur orthu a bheith ina bhfinnéithe?

Eolas

Mar riail ghinearálta is féidir iallach a chur ar gach duine inniúil a bheith ina f(h)inné i gcás choiriúil nó sibhialta. Ach, tá eisceachtaí faoi leith a bhaineann leis an riail seo.

Rialacha

An Cúisí

Ní féidir iallach a chur ar an gcúisí fianaise chosanta a thabhairt ar a s(h)on féin. Má dhéanann cúisí cinneadh gan fianaise a thabhairt sa chás ní féidir leis na cúisitheoirí é sin a rá leis an ngiúiré.

Má roghnaíonn an cúisí fianaise a thabhairt sa triail, is féidir ansin leis na cúisitheoirí cros-cheistiú a chur air/uirthi agus ní féidir leis/léi diúltú aon cheisteanna a fhreagairt ar fhaitíos go mbeadh sé/sí dhá f(h)éinchiontú. Ach, ní féidir leis na cúisitheoirí aon cheisteanna a chur ar an gcúisí a bhaineann lena d(h)roch cháil san am atá caite ach amháin sa chás go bhfuil

  • fianaise tugtha aige/aici a bhaineann lena d(h)ea-cháil féin nó
  • cáil aon fhinné a bhaineann leis na cúisitheoirí ceistnithe aige/aici nó
  • fianaise tugtha ar mhaithe lena c(h)osaint féin i gcoinne comh-chúisí.

Céile an chúisí

Tá céile an chúisí inniúil le fianaise a thabhairt ar son na gcosantóirí nó na gcúisitheoirí (ach amháin sa chás gur comh-chúisí é/í an céile). Ach, d'fhéadfadh sé go mbeadh iallach curtha air/uirthi fianaise a thabhairt ar son na gcúisitheoirí sa chás amháin:

  • go mbaineann an choir le foréigean i gcoinne an chéile, linbh an chéile nó duine eile atá faoi sheacht mbliana déag d’aois
  • gur coir ghnéis atá i gceist i gcoinne linbh an chéile nó i gcoinne duine atá faoi sheacht mbliana déag d'aois
  • go bhfuil iarracht i gceist ceachtar den dá choir thuasluaite a dhéanamh nó comhcheilg a imirt, cabhrú agus neartú, comhairle a chur ar dhuine, soláthar a dhéanamh nó duine a spreagadh i dtaobh na gcoireanna sin.

Iarchéilí an chúisí

Áirítear mar iarchéilí duine a bhfuil ordú colscarthascaradh dlíthiúilcomhaontú scartha aige leis an gcúisí. Tá iarchéile inniúil le fianaise a thabhairt agus d'fhéadfaí iallach a chur air/uirthi fianaise a thabhairt ar son na gcosantóirí nó na gcúisitheoirí.

Ach, ní féidir iallach ar chur ar iarchéile fianaise a thabhairt i gcoinne an chúisí a bhaineann le coireanna a rinneadh nuair a bhí an pósadh bailí ach amháin sa chás:

  • go mbaineann an choir le foréigean i gcoinne an chéile, linbh an chéile nó duine eile atá faoi sheacht mbliana déag d'aois
  • gur coir ghnéis atá i gceist i gcoinne linbh an chéile nó i gcoinne duine atá faoi sheacht mbliana déag d'aois

go bhfuil iarracht i gceist ceachtar den dá choir thuasluaite a dhéanamh nó comhcheilg a imirt, cabhrú agus neartú, comhairle a chur ar dhuine, soláthar a dhéanamh nó duine a spreagadh i dtaobh na gcoireanna sin.

Foireann Taidhleoireachta

Tá oifigigh thaidhleoireachta inniúil agus is féidir leo fianaise a thabhairt, ach níl aon iallach orthu fianaise a thabhairt mar fhinnéithe in imeachtaí coiriúla ná sibhialta. Mar sin ní féidir iallach a chur orthu fianaise a thabhairt in aon chás.

Dáta an Leasaithe Deireanaigh: 11 September 2008

Teanga

English

Ábhar Gaolmhar

  • Inniúlact an fhinné
    This document discusses the question of who is competent to be a witness and sets out people who are not considered to be competent witnesses.
  • An dlí agus íospartaigh choireanna
    Tá cur síos anseo ar an reachtaíocht a cuireadh i bhfeidhm le cosaint agus tacaíocht a thabhairt d'íobartaigh choireanna.
  • Conas a Stiúrtar Triail Ghiúiré in Éirinn
    Go hiondúil stiúrtar triail ghiúiré in Éirinn de réir fhormáid faoi leith. Faigh eolas ar ord imeachtaí agus faoin méid ar féidir leat a bheith ag súil leis.

Téigh i dteagmháil linn

Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 9in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.