An modh le bheith i d'fhinné

Eolas

Dul ar an seastán

D'fhéadfadh sé i gcúinsí faoi leith go mbeadh tú in ann fianaise a thabhairt le nasc físe in áit a theacht isteach i seomra na cúirte.

Ag an triail, d'fhéadfadh sé gur duine thú i measc finnéithe eile a bheidh ag tabhairt fianaise. Is iondúil go mbíonn tú in ann fanacht sa chúirt agus breathnú ar a bhfuil ag tarlú sa triail go dtí go mbíonn ort féin fianaise a thabhairt. Amanna iarrfar ort an chúirt a fhágáil agus má tharlaíonn seo inseofar duit nuair is féidir leat a theacht ar ais.

Nuair a thagann sé chugat féin, seasfaidh an dlíodóir nó abhcóide don té a ghlaoigh ort mar fhinné agus ainmneoidh sé/sí thú mar an gcéad fhinné eile. Siúlfaidh tú suas chuig barr na cúirte agus rachaidh tú isteach i mbosca an fhinné.

Seasfaidh tú i mbosca an fhinné agus tabharfaidh cláraitheoir na cúirte. Bíobla duit nach mór duit a choinneáil i do lámh. Iarrfaidh an cláraitheoir ansin ort an mionn a athrá ina d(h)iaidh focail mar seo a leanas atá i gceist, "Mionnaím do Dhia Uilechumhachtach gurb í an fhirínne, an fhírinne ghlan gan tada ach an fhírinne a bheidh i mo chuid fianaise".

Más mian leat an dearbhú a dhéanamh (atá feiliúnach do dhaoine nach Críostaithe iad), ní mór é sin a chur in iúl don chláraitheoir. Focail den chineál seo a leanas atá i gceist "Mionnaím go sollúnta, go dílis agus go fírinneach gurb í an fhirínne, an fhírinne ghlan gan tada ach an fhírinne a bheidh i mo chuid fianaise".

Nuair atá an mionn nó dearbhú athráite agat suífidh tú síos.

An Príomhscrúdú

Cuirfidh an dlíodóir nó abhcóide don té a ghlaoigh ort mar fhinné ceisteanna ansin ort le deis a thabhairt duit d'fhianaise a thabhairt. Tugtar an príomhscrúdú air seo.

Tá na ceisteanna a fhreagraíonn tú ag an bpointe seo curtha ar bhealach le treoir a thabhairt duit fianaise a thabhairt i d'fhocail féin ar an méid a tharla. Ba cheart duit machnamh a dhéanamh ar gach ceist agus í a fhreagairt go fírinneach.

Ní féidir ceisteanna treoracha a chur ort le linn an phríomhscrúdaithe. Is ceisteanna iad seo a thugann leide don fhreagra. Mar shampla, ní féidir iarraidh ort "An bhfaca tú an tUasal X ag dul trasna an bhóthair?" ach is féidir an cheist seo a chur ort "Céard a chonaic tú an tUasal X ag déanamh?"

Croscheistiú

Tar éis an phríomhscrúdaithe seasfaidh an dlíodóir nó abhcóide don taobh eile le ceisteanna a chur ort. Tugtar croscheistiú air seo. Tá sé mar aidhm ag an gcroscheistiú deis a thabhairt don taobh eile iarracht a dhéanamh bonn a bhaint ó thábhacht d'fhianaise nó é a laghdú.

D'fhéadfadh sé go gcuirfí ceisteanna ort le taispeáint go bhfuil tú gan iontaoibh, mícheart, go bhfuil mearbhall ort, nó go bhfuil tú bréagach mar fhinné. D'fhéadfaí aon chuid de d'fhianaise atá ag dul in aghaidh cuid eile a phiocadh amach agus iarrfar ort na rudaí sin a mhíniú. Is féidir ceisteanna treoracha a chur ort agus tú dhá chroscheistiú.

Athscrúdú

Nuair atá an croscheistiú déanta d'fhéadfadh an dlíodóir nó abhcóide don té a ghlaoigh ort mar fhinné athscrúdú a dhéanamh ort. Cuirfear tuilleadh ceisteanna ort le rudaí a tháinig aníos nuair a bhí tú dhá chroscheistiú a shoiléiriú. Ní féidir aon cheisteanna treoracha a chur ort le linn an athscrúdaithe.

Ag fágáil an tSeastáin

Is féidir leis an mbreitheamh, ag am ar bith nuair atá tú sa bhosca finné, ceisteanna a chur ort nó iarraidh ort rudaí faoi leith a shoiléiriú.

Nuair atá deireadh leis an gcroscheistiú agus/nó leis an athscrúdú, iarrfar ort an seastán a fhágáil. Is iondúil nach mbíonn aon bhaint eile agat leis an gcás. Ach, amanna d'fhéadfaí iarraidh ort a theacht ar ais sa chúirt le tuilleadh fianaise a thabhairt.

Tuilleadh eolais

Ba chóir duit comhairle dlí a lorg chun faisnéis mionsonraithe a fháil.

Page edited: 24 December 2013