Inniúlact an fhinné

Eolas

Tá riail ghinearálta i ndlí na hÉireann a deireann go bhfuil gach duine daonna inniúil le bheith ina f(h)inné. I bhfocail eile, tá gach duine ábalta fianaise a thabhairt i gcás cúirte. Ach, tá éisceachtaí don riail sin ann.

Rialacha

An Comh-Chúisí

In amanna bíonn beirt nó níos mó daoine cúisithe as coir choiriúil agus cuirtear triail orthu ag an am céanna. Sa chás sin tugtar na comh-chúisithe orthu agus tá riail ann nach féidir leis na cúisitheoirí glaoch ar dhuine de na comh-chúisithe le fianaise a thabhairt i gcoinne duine eile acu.

Céile an chúisí

Ón tús ní raibh céile an chúisí inniúil le fianaise a thabhairt ar son aon taobh i gcás. Ach, tá athrú ar an dlí anois agus is féidir leis an gcéile fianaise a thabhairt ar son na gcosantóirí nó na gcúisitheoirí (ach amháin sa chás gur comh-chúisí é/í an céile). Ní féidir iallach a chur air/uirthi fianaise a thabhairt i gcoinne a c(h)éile ar son na gcúisitheoirí i gcúinsí áirid.

Leanaí

Ón tús bhí leanaí in ann fianaise a thabhairt faoi mhionn agus ar mhaithe leis an mionn a thabhairt, b'éigean don leanbh nádúr agus torthaí an mhionna a thuiscint.

Ach, tá athrú anois ar an dlí agus is féidir le leanbh faoi cheithre bliana déag d'aois fianaise a thabhairt i gcás coiriúil nó i gcás sibhialta gan mionn ná dearbhú a thabhairt. Ní mór don chúirt a bheith sásta go bhfuil sé/sí ábalta cur síos intuigthe a thabhairt ar a tharla.

Ní mór do leanaí atá ós cionn ceithre bliana déag d'aois mionn nó dearbhú a thabhairt i gcónaí ar mhaithe le fianaise a thabhairt.

Daoine faoi mhíchumas intinne

Is féidir le duine faoi mhíchumas intinne fianaise a thabhairt i gcás coiriúil nó sibhialta gan aon mhionn ná dearbhú a thabhairt. Ach, ní mór don chúirt a bheith sásta go bhfuil sé/sí ábalta cur síos intuigthe a thabhairt ar a tharla.

Tuilleadh eolais

Ba chóir duit comhairle dlí a lorg chun faisnéis mionsonraithe a fháil.

Page edited: 20 December 2013