Cúiteamh agus íospartaigh

Eolas

D'fhéadfadh sé go mbeadh cúiteamh ar fáil don té atá thíos le coir. Tá dhá chineál chúitimh ar fáil do dhuine atá ina íobartach.

Ordú Cúirte

Is féidir le cúirt, i gcásanna áirid, cinneadh a dhéanamh nach mór don chiontóir cúiteamh a íoc leis an íobartach. D'fhéadfadh sé go mbeadh an t-ordú seo tugtha i measc orduithe eile nach mór don chiontóir a chomhlíonadh le téarma príosúin a sheachaint. D'fhéadfadh an Chúirt iarraidh ar an tSeirbhís Phromhaidh Leasa agus cinntiú go bhfuil an cúiteamh íoctha.

Scéim Cúitimh ar son Gortuithe Pearsanta Gearrtha go Coiriúil

Má tá duine gortaithe de bharr coire d'fhéadfadh sé go mbeadh cúiteamh tugtha dó/dí faoin Scéim Cúitimh ar son Gortuithe Pearsanta Gearrtha go Coiriúil. Tá an scéim seo maoinithe ag An Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais agus is é Binse Cúitimh na nGortuithe Coiriúla a dhéanann an scéim a riaradh.

Cúiteamh i gcásanna trasteorann

Má tá tú gortaithe mar gheall ar choir agus iad ar cuairt ballstát eile den AE, ba chóir duit dul i dteagmháil leis an Binse Cúitimh i leith Díobhálacha Coiriúla chun comhairle a fháil ar éileamh ar chúiteamh chuig an mballstát inar tharla an eachtra ar siúl. Tá tuilleadh eolais ar shuíomh idirlín an Bhinse.

Rialacha

Céard Atá Clúdaithe Faoin Scéim?

Íocann an scéim cúiteamh ar son costas agus cailliúintí a thit ar dhuine

  • mar thoradh díreach ar choir fhoréigneach
  • a bhí ag tabhairt cúnamh nó ag iarraidh cúnamh a thabhairt le coir a stopadh nó le beatha duine a shábhailt.

Cé hIad Na Daoine Gur Féidir Leo Cúiteamh A Éileamh?

Is féidir leis an duine atá gortaithe (an t-íobartach) nó, má tá an duine sin básaithe, teaghlach an íobartaigh cúiteamh a éileamh faoin scéim.

Má tá duine freagrach as breathnú i ndiaidh an íobartaigh agus má thit costais air/uirthi de bharr gortaithe a d'fhulaing an íobartaigh is féidir leis an duine sin cúiteamh a éileamh.

Teorann Ama le hÉileamh a Dhéanamh

Ní mór éileamh a dhéanamh taobh istigh de 3 mhí. Ach, amanta ní chuirfidh an binse an teorann ama i bhfeidhm más féidir míniú sásúil a thabhairt ar an moill cúiteamh a éileamh.

An Garda Síochána

Beidh an binse ag iarraidh tuairisc a fháil i gcónaí ó na Gardaí ar an gcoir. Ba cheart an choir a chur in iúl do na Gardaí chomh luath agus is féidir. Má bhíonn achar fada ann ó tharla an choir go dtí go dtéann duine chuig na Gardaí ní íocfar aon chúiteamh ach amháin sa chás go bhfuil an binse sásta gur chabhraigh an t-éilitheoir go hiomlán leis na Gardaí.

Ionadaíocht Dlí

Ní gá do dhuine ionadaí dlí a bheith aige/aici le cúiteamh a éileamh. Ní íocfaidh an binse as costais dlí a thiteann ar dhuine.

Go hiondúil pléifear iarratas ar chúiteamh le foirm iarratais agus ní gá don éilitheoir teacht ós comhair binse go pearsanta. Más éileamh de níos lú ná £250 (317.43 euro) is féidir le Rúnaí an Bhinse deileáil leis.

Achomharc a Dhéanamh ar Chinneadh an Bhinse

Más é Rúnaí an Bhinse a rinne an cinneadh is féidir achomharc a dhéanamh ós comhair baill amháin den bhinse.

Muna bhfuil an t-éilitheoir sásta le cinneadh baill amháin den bhinse is féidir achomharc neamhfhoirmialta a lorg ós comhair triúr baill den bhinse.

Is féidir le éilitheoir a c(h)ás féin a chur ós comhair an bhinse ach is féidir freisin ionadaíocht dlí a bheith aige/aici ach an costas sin a íoc é/í féin. Níl aon dul thar chinneadh a dhéanann triúr bhall den bhinse.

Eisceachtaí don Scéim

Ní íocfar aon chúiteamh

  • más cailliúint de níos lú ná 63.49 euro a bhí i gceist
  • má bhí an t-éilitheoir agus an t-ionsaitheoir ina gcónaí in éineacht mar chuid den líon tí chéanna nuair a tharla an gortú
  • má bhain an gortú le coir thráchta, ach amháin sa chás go bhfuil an binse sásta gur rinneadh iarracht d'aon turas an t-éilitheoir a leagan
  • muna dtugann an t-éilitheoir cúnamh réasúnta don Bhinse.

Rataí

Cé Mhéid Cúitimh a Thabharfar?

Íocann an scéim seo as costais agus billí amháin a thit ar dhuine. Níl aon chúiteamh ar fáil as pian ná fulaingt.

Nuair atá cinneadh le déanamh faoi mhéid an chúitimh, cuirfidh an binse san áireamh aon íocaíochtaí leasa shóisialaigh, tuarastal nó pá a fuair an t-éilitheoir agus é/í as láthair ón obair de bharr tinnis. Cuirfidh an binse san áireamh freisin aon chúiteamh a d'íoc an t-ionsaitheoir nó a íocadh ar son an ionsaitheora.

Is féidir leis an mbinse an cúiteamh a ísliú nó gan aon chúiteamh a íoc in aon chor má shochraíonn sé go raibh baint ag an éilitheoir leis an eachtra nó gurb é/í ba chiontach as, mar shampla má spreag sé/sí an t-ionsaí.

Is féidir freisin méid an chúitimh a ísliú de bharr iompair, tréithe nó saol an éilitheora. Má bhí an t-éilitheoir cúisithe cheana le coireanna coiriúla is féidir é sin a chur san áireamh.

Tá cúig chineál cásanna ann.

Gortuithe Pearsanta le Tionchair Ghearrthéarmacha

Íocfar an duine as an ioncam a chaill sé/sí (mar gheall ar an am saor ón obair a thóg sé/sí), costais leighis a d'íoc sé/sí (costais fhiaclóra san áireamh), costais réasúnta taistil (mar shampla taisteal chuig agus ón dochtúir), cógas leighis agus speaclaí.

Gortuithe Pearsanta le Tionchair Fhadthéarmacha

Íocfar an duine as an ioncam measta a chaillfidh sé/sí amach anseo (an méid ioncaim a bheadh aige/aici dá mbeadh sé/sí in ann coinneáil air/uirthi ag obair), as na costais leighis mheasta a thitfidh air/uirthi, as na costais mheasta a thitfidh air/uirthi de bharr míchumais (e.g., cúram amach anseo nó trealamh speisialta) agus as an ioncam measta go bhféadfadh duine a bheith aige/aici amach anseo.

Bás an Íobartaigh de bharr Gortaithe Choiriúil

Íocfar an teaghlach as aon ioncam agus costais a bhí ag dul chuig an duine a maraíodh roimh a b(h)ás, as cailliúintí tacaíochta nó cothabhála ar son aon chleithiúnach a bhí ag an íobartach, as costais a bhaineann le sochraid agus leis an duine a chur, chomh maith le híocaíocht ar son struis ar bhaill den theaghlach gar.

Bás an Íobartaigh nach raibh Gortú Coiriúil ag Baint leis

Má cailleadh an t-íobartach de bharr cúiseanna nach mbaineann leis an ngortú coiriúil ní bheidh aon chúiteamh le n-íoc leis an teaghlach ach amháin sa chás go measann an binse go mbeadh sé seo crua ar chleithiúnaigh an íobartaigh.

Maoin Goidthe nó Damáiste a bheith déanta dó

Níl aon chúiteamh faoin scéim seo ar fáil do mhaoin a goideadh nó ar déanadh damáiste dó, ach amháin i gcás rudaí a bhfuil gá leighis ag baint leo ar nós speaclaí agus géaga bréige.

Cén Chaoi a nDéantar Cúiteamh a Íoc?

Go hiondúil íoctar an t-airgead in aon sciar amháin. Ach, tá eisceachtaí ann:

  • Is féidir le binse íocaíocht amháin a dhéanamh agus an íocaíocht dheireanach a chur ar athló go dtí go bhfuil sé soiléar cén tionchar fadthéarmach a bheidh ag an ngortú.
  • Má tá an t-íobartach faoi 18 is féidir leis an mbinse cinneadh a dhéanamh an t-airgead a infheistiú go mbeidh an duine sin fásta.
  • Muna bhfuil an t-íobartach in ann breathnú i ndiaidh a c(h)uid gnó féin is féidir an t-airgead a chur in iontabhas ar a s(h)on.

Conas iarratas a dhéanamh

Is féidir leat a íoslódáil an Fhoirm Iarratais Díobhála Marfacha nó an Fhoirm Iarratais Neamh-Mharfacha ó láithreán gréasáin an Bhinse. Is féidir leat glaoch ar nó scríobh chuig Oifigí an Bhinse, le ainm agus seoladh an íobartaigh chomh maith leis an dáta agus an áit ar tharla an eachtra, agus beidh foirm iarratais a sheoladh chugat.

Ba chóir duit a líonadh amach an fhoirm iarratais agus seol ar ais chuig an mBinse. Ba cheart aon admhálacha nó dearbháin ar chostais a chur ar ais leis an bhfoirm iarratais.

Tá eolas ar an scéim chúitimh (pdf) ar fáil sna Díobhálacha Coiriúla Cairt Íospartach an Bhinse Cúitimh (pdf).

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Binse Cúitimh na nGortuithe Coiriúla

7-11 Cúirt Montague
Sráid Montague
Baile Átha Cliath 2
Éire

Teil:(01) 476 8670
Facs:(01) 476 8616
Láithreán Gréasáin: http://www.justice.ie/en/JELR/Pages/WP15000110
R-phost: criminalinjuries@justice.ie


Page edited: 29 July 2015