Fianaise aitheantais

Fianaise amharc-aitheantais

Chun cinntiú nach bhfuil fianaise aitheantais léirmhínithe go mícheart ag giúiré, tá dualgas ar chúirteanna rabhadh speisialta a thabhairt do gach giúiré faoin mbaol a bhaineann le fianaise amharc-aitheantais a ghlacadh. Ní rabhadh comhthacaíochta atá sa rabhadh ach caithfidh sé:

• A rá go dtarlaíonn sé go minic go n-ainmníonn finnéithe atá ionraic agus a raibh deiseanna maithe breathnóireachta acu an duine mícheart, fiú ag paráid aitheantais.
• A rá leo an fhianaise aitheantais a scrúdú go mion ag cur na cúinsí ar fad san áireamh.
• A chur in iúl go bhfuil gá faoi leith a bheith ar an airdeall maidir leis an bhfianaise seo.
• A chur ar a súile don ghiúiré nach mór dóibh a bheith sásta gan amhras réasúnta go raibh an duine ceart ainmnithe.
  

Grianghraif

Is minic a thaispeánann Gardaí grianghraif d'fhinnéithe go luath le linn fiosrúcháin. Is dea-chleachtas ag na Gardaí cur síos mionsonraithe a fháil ón bhfinné ar dtús sula ndéantar grianghraf ar bith a thaispeáint. Tugann an próiseas seo léargas maidir leis an gcuimhne atá ag an bhfinné ar an gciontóir sula ndéantar grianghraif a thaispeáint dóibh. Ba chóir grianghraif de líon mór daoine a bhféadfadh amhras a bheith fúthu a thaispeáint don fhinné chomh maith.

Nuair atá daoine a bhfuil amhras fúthu ainmnithe ag finné trí ghrianghraf agus go moltar an fhianaise seo a chur ar aghaidh chuig an ngiúiré, is féidir leis an abhcóide cosanta saincheist úsáide an ghrianghraif a ardú leis an mbreitheamh, mura mbíonn an giúiré i láthair. Má tháinig an grianghraf a taispeánadh don fhinné ó chomhaid na nGardaí, ba chóir don ghiúiré a bheith feasach go raibh grianghraf tógtha ag na Gardaí den té a bhfuil amhras faoi roimhe seo agus d'fhéadfadh an giúiré a bheith claonta dá bharr. Is faoin mbreitheamh a bheidh sé cinneadh a dhéanamh cibé ar cheart nó nár cheart an fhianaise a chur os comhair an ghiúiré.

Fótashamhlacha agus fearais sainaithne

Cé go bhfuil fótashamhlacha agus fearais sainaithne úsáidte ag na Gardaí i bhfiosrúcháin choiriúla, déantar iad a úsáid níos mó chun daoine a bhféadfadh amhras a bheith fúthu a ainmniú ná iad a úsáid i dtriail choiriúil. Toisc nach bhfuil fótashamhail nó fearas sainaithne cosúil le grianghraf nó físeán, atá mar fhianaise nithiúil, níl mórán tábhachta lena n-úsáid mar fhianaise aitheantais i gcúirt dlí. An cur síos is fearr atá orthu ná nithe a chuidíonn le fiosrúchán coiriúil.

Paráidí aitheantais

Má tá duine a bhfuil amhras faoi/fúithi ainmnithe ag na Gardaí cheana féin, níor chóir grianghraif a thaispeáint don fhinné ach ba chóir paráid aitheantais a stiúradh (paráid ID). Má tá grianghraf den té a bhfuil amhras faoi feicthe ag an bhfinné cheana féin, d'fhéadfadh tionchar a beith aige seo ar bhreith an fhinné ag paráid ID. Ag deireadh na trialach, tabharfaidh an breitheamh rabhadh gur fhianaise amhrasach í an pharáid ID toisc go bhfuil grianghraf den chúisí feicthe ag an bhfinné cheana féin.

Tá paráidí aitheantais ag brath ar chomhoibriú an té a bhfuil amhras faoi/fúithi. Nuair a dhiúltaíonn duine a bhfuil amhras faoi/fúithi a bheith rannpháirteach, tá na Gardaí i dteideal aitheantas a fháil trí mhodhanna neamhfhoirmiúla (nuair a dhéanann finné duine a bhfuil amhras faoi/fúithi a ainmniú ar an tsráid mar shampla). Mar sin féin, meastar go bhfuil paráid ID fhoirmiúil i bhfad níos iontaofa agus bheadh inghlacthacht na fianaise neamhfhoirmiúla ag brath ar chúinsí an cháis.

An buntáiste maidir le paráid ID a thionól ná gur próiseas rialaithe atá i gceist agus tá cead ag aturnae an té a bhfuil amhras faoi/fúithi a bheith i láthair chun cinntiú go gcomhlíontar an próiseas i gceart. Cé go mbaineann na Gardaí úsáid as paráidí ID go minic, níl foráil ag an bpróiseas sa dlí. Mar sin féin, tá forbairt déanta de réir a chéile ar roinnt foirmiúlachtaí nó rialacha toisc cásdlí in Éirinn. Is iad na príomhrialacha a leanas atá i gceist maidir le paráidí ID a thionól:

• Ba chóir do pharáidí ID a bheith stiúrtha ag oifigeach na nGardaí nach bhfuil ceangailte leis an gcás ach atá eolach ar chúinsí an cháis agus ar fhaisnéis atá ábhartha don fhinné.
• Níor chóir go bhfeicfeadh an finné an cúisí á g(h)abháil nó á t(h)ógáil ó choimeád chuig an seomra paráide.
• Má tá roinnt finnéithe riachtanach sna hiarrachtaí le duine a bhfuil amhras faoi/fúithi a ainmniú, ba chóir na finnéithe a choinneáil óna chéile roimh an pharáid agus ina diaidh chun an laghad cainte agus is féidir a bheith eatarthu.
• Ba chóir iarraidh ar an bhfinné an té atá faoi amhras a ainmniú ó líne ina bhfuil idir 8 go dtí 12 duine, atá roghnaithe toisc go mbreathnaíonn siad cosúil lena chéile.
• Nuair atá na saorálaithe eagraithe i líne, ba chóir fiafraí den té a bhfuil amhras faoi/fúithi an bhfuil agóidí ar bith aige/aici le comhdhéanamh nó cuma na paráide.
• Nuair atá an pharáid comhlánaithe, ba chóir fiafraí den chúisí agus a aturnae an bhfuil ráiteas ar bith gur mhaith leo a dhéanamh maidir leis an bparáid.
• Caithfidh sonraí na paráide agus agóidí ar bith atá déanta ag an gcúisí nó a aturnae a bheith taifeadta ag an oifig atá freagrach as stiúradh na paráide.
• Má theipeann ar fhinné an cúisí a aithint, ba chóir den ionchúiseamh an méid seo a thabhairt le fios don chosaint.