Cineálacha pianbhreitheanna

Pianbhreitheanna nach pianbhreitheanna coimeádta iad

Pianbhreitheanna ar fionraí

Is éard atá i bpianbhreith ar fionraí ná go ndéanann an breitheamh pianbhreith phríosúin a ghearradh ach go gcuireann sé ar fionraí í ar choinníollacha áirithe. Mar sin, ní théann tú go príosún mura mbriseann tú na coinníollacha. Tá 3 chomhpháirt i gceist le pianbhreith ar fionraí:

• An téarma príosúnachta (mar shampla, 4 bliana)
• Na coinníollacha a bhaineann lena chur ar fionraí (mar shampla, an tsíocháin a choimeád agus a bheith dea-iomprach nó cóireáil áirithe a fhulaingt)
• An tréimhse lena gcuirtear an phianbhreith ar fionraí

Má bhriseann tú ceann de na coinníollacha laistigh den tréimhse ama lena bhfuil an phianbhreith ar fionraí, beidh ort an téarma príosúnachta a ghearradh ort ar dtús a fhulaingt.

Orduithe seirbhíse pobail

Forálann An tAcht um Cheartas Coiriúil (Seirbhís Pobail) 1983 d'orduithe seirbhíse pobail. Caithfidh tú obair éigin a dhéanamh do leas an phobail mar phionós. Gearrann breitheamh orduithe seirbhíse pobail in áit phianbhreitheanna príosúnachta.

Ní mór roinnt comaoineacha a chomhlíonadh sula féidir le breitheamh ordú seirbhíse pobail a ghearradh:

• Ní mór duit a bheith oiriúnach do sheirbhís phobail (Ordaíonn an breitheamh tuairisc phromhaidh agus leasa le cinneadh go bhfuil tú oiriúnach d'ordú seirbhíse pobail)
• Ní mór go mbeadh obair pobail oiriúnach ar fáil duit
• Ní mór duit aontú leis an ordú seirbhíse pobail

Ní féidir le líon iomlán na n-uaireanta don ordú seirbhíse pobail a bheith os cionn 240 uair, agus ní mór duit an tseirbhís phobail a chríochnú laistigh d'aon bhliain amháin den ordú.

Fíneálacha

Forálann go leor cionta d'fhíneáil a ghearradh. Go minic, forálfaidh cionta d'fhíneáil agus/nó do phionós eile (pianbhreith príosúin de ghnáth), agus ní bheidh i gceist le cionta eile ach fíneáil amháin. Má bhíonn méid na fíneála os cionn méid áirithe (rang A fíneáil), d'fhéadfadh go mbeadh an cion lasmuigh de dhlínse na Cúirte Dúiche, toisc nach bpléann sé ach le mionchionta.

Nuair a ghearrtar fíneáil, is iondúil go sonraíonn an breitheamh tréimhse ama ina gcaithfidh tú an fhíneáil a íoc. Mura n-íoctar an fhíneáil laistigh den tréimhse ama sonraithe ag an mbreitheamh, d'fhéadfaí thú a chur i bpríosún ar feadh tréimhse d'éagmais na híocaíochta. Is iad seo a leanas na tréimhsí íocaíochta réamhshocraithe sa Chúirt Dúiche:

Tréimhsí réamhshocraithe i bpríosún de bharr gan fíneálacha a íoc

Méid na Fíneála	Príosúnacht d'éagmais
Faoi bhun €64	5 lá
Idir €64 agus €318	15 lá
Idir €318 agus €635	45 lá
Os cionn €635	90 lá

Cuirfiúnna agus orduithe eisiata

Uaireanta, baineann breithiúna úsáid as cuirfiúnna agus/nó orduithe eisiata mar rogha pianbhreithe. Go minic, beidh ordú mar seo i bhfoirm coinníll bannaí nó de phianbhreith ar fionraí.

D'fhéadfadh an chúirt ordú a dhéanamh a chuirfeadh iallach ort a bheith sa bhaile ag seoladh ar leith idir uaireanta áirithe den lá nó den oíche. Ar an gcaoi chéanna, d'fhéadfadh an breitheamh cosc a chur ort a bheith ar shráid áirithe nó dul isteach in áitreabh áirithe, mar shampla teach tabhairne nó áitreabh ceadúnaithe.

Orduithe srianta gluaiseachta

Is féidir leis an gcúirt orduithe srianta gluaiseachta a ghearradh faoin Acht um Cheartas Coiriúil 2006. Is féidir iad a ghearradh má chiontaítear thú i gcionta áirithe (cionta a bhaineann le hord poiblí agus le hionsaí den chuid is mó) agus má ghearrtar príosúnacht de níos mó 3 mhí ort. Forálann an tAcht freisin gur féidir monatóireacht a dhéanamh ar chomhlíonadh orduithe dá leithéid go leictreonach. Níl an fhoráil seo curtha i bhfeidhm go fóill áfach. Is féidir tuilleadh eolais a fháil sa doiciméad maidir le horduithe srianta gluaiseachta.

Orduithe promhaidh

Soláthraíonn an Probation of Offenders Act 1907 (pdf) bealach do na cúirteanna déileáil le ciontóirí céaduaire agus le ciontóirí nach cosúil go mbeidh i dtrioblóid arís, trí chineál de rabhadh oifigiúil a thabhairt dóibh gan pianbhreith a ghearradh orthu. Dá ndéanfaí ordú promhaidh, d'fhéadfadh sé coinníollacha áirithe eile a chur ort, chomh maith le héileamh ort a bheith dea-iomprach, mar seo a leanas:

• Cúiteamh a íoc
• Cónaí in áit áirithe
• Maoirseacht
• Aon choinníoll eile a mheastar a bheith riachtanach chun athdhéanamh an chiona a sheachadadh (mar shampla, freastal ar chomhairleoireacht)

Bannaí

I dteannta le cumhacht na cúirte ordú promhaidh a dhéanamh, tá seanchumhacht ann a cheadaíonn don chúirt banna a chur ort an tsíocháin a choinneáil agus a bheith dea-iomprach. Is éard atá i gceist ná go dtéann tú i gcúirtbhanna (nó banna airgeadais) at feadh tréimhse ama. Má bhíonn tú in achrann laistigh den tréimhse ama atá sonraithe san ordú, beidh ort an méid sin airgid a íoc nó tá seans go gcuirfear i bpríosún thú.

An Bosca Déirce

Is bealach eile é an Bosca Déirce atá ag breithiúna chun déileáil le cionta nach cionta tromchúiseacha iad sa Chúirt Dúiche. D'fhéadfaí iallach a chur ort, dá n-aontófá, méid airgid a íoc isteach i mBosca Déirce na Cúirte. De ghnáth, déantar é seo mar mhalairt ar chion a thaifeadadh i d'aghaidh. Is dóigh nach ndéanfaidh breithiúna an rogha seo a bhreithniú ach amháin maidir le ciontóirí céaduaire a rinne mionchionta, mar shampla bruscar a chaitheamh nó cionta páirceála. Níl an rogha seo ar fáil ach amháin má phléadálann tú ciontach nó má bhíonn cúinsí áirithe ann a mhíníonn d'iompar. Is féidir tuilleadh eolais a fháil sa doiciméad maidir le Bosca Déirce na Cúirte.

Forghéilleadh agus coigistiú

Tugann dlíthe éagsúla an chumhacht do bhreithiúna orduithe a dhéanamh maidir le sealúchas a bhaineann leis an gcion inar ciontaíodh thú a fhorghéilleadh nó a choigistiú. Mar shampla, d'fhéadfaí foilseacháin thoirmiscthe a choigistiú faoi Alt 10 den Acht um Scrúdóireacht Fhoillseachán 1929.

Cúiteamh

Tugann an tAcht um Cheartas Coiriúil 1993 an chumhacht do bhreithiúna ordú duit cúiteamh a íoc nuair a chiontaítear thú. D'fhéadfadh é seo a bheith i dteannta, nó in áit, aon phionóis eile. Tá méid an chúiteamh ar féidir le cúirt a ordú teoranta leis an méid ar féidir leis an gcúirt a dhámhachtain i gcás sibhialta.

Teorainneacha cúitimh na gcúirteanna

Cúirt	Uaschúiteamh
An Chúirt Dúiche	€6,350
An Chúirt Chuarda	€38,100

Ní mór don chúirt d'acmhainní agus do thiomantais airgeadais a chur san áireamh agus ordú cúitimh a dhéanamh. Is féidir orduithe cúitimh a chur i bhfeidhm. Mar shampla, is féidir leis an gcúirt ordú um astú tuillimh a dhéanamh.

Dícháiliú

Ní pionós atá i gceist le horduithe dícháiliúcháin, ach cinneadh nach bhfuil duine inniúil don fheidhm óna bhfuil siad dícháilithe, mar shampla carr a thiomáint.

Is iad ciontuithe maidir le cionta tiomána na dícháilithe is coitianta. Faoi Alt 7 d'Acht na gCuideachtaí 1990 áfach, d'fhéadfaí duine ar ciontaíodh é i gcion coiriúil maidir le cuideachta, a dhícháiliú ó phostanna áirithe a bhaineann le cuideachta a reáchtáil, mar shampla stiúrthóir.

Formhuinithe agus pointí pionóis

Forálann na hAchtanna um Thrácht ar Bhóithre do chóras formhuinithe. Is éard is formhuiniú ann ná iontráil ar thaifead ceadúnais duine d'ordú cúirte dícháilithe nó pointe pionóis. Is féidir tuilleadh eolais a fháil sa doiciméad maidir le pointe pionóis.