Tuilleadh eolais

Fachtóirí atá le tógáil san áireamh ag breitheamh agus pionós á ghearradh aige

Tá roinnt fachtóirí tábhachtacha nach mór do bhreitheamh aird a thabhairt orthu agus tú á chiontú aige Is faoi d'aturnae nó d'abhcóide atá sé iarraidh ar an mbreitheamh iad seo a thógáil san áireamh, agus an tábhacht ar chóir a thabhairt do gach ceann acu.

Na cúinsí a bhaineann le cur i gcrích an chiona

I measc na gcúinsí ina bhféadfadh an cion tarlú tá:

• Bríogadh (bríogadh tú chun an cion a dhéanamh)
• Éigeantas nó strus mothúchánach (bhí brú mothúchánach ort)
• Dearmad (mar shampla, d'fhéadfadh sé gur ciontaíodh tú as feithicil a bheith agat nuair a bhí tú ar meisce ach go raibh tú i do chodladh i do charr chun é a chur díot. Cé go bhfuil cion déanta agat, seasfaidh sé duit má cheap tú go raibh tú ag déanamh an rud ciallmhar.)
• Luach íseal ag na hearraí a goideadh nó a rinneadh damáiste dóibh
• Aisghabháil maoin a goideadh

Is féidir le factóirí den chineál seo tionchar dearfach a bheith acu i gcinneadh an bhreithimh maidir le gearradh pionóis agus tugtar factóirí maolaitheacha orthu. Is féidir fachtóirí a bheith ann freisin go bhfuil tionchar diúltach acu (ar a dtugtar fachtóirí forthromaithe). Ina measc sin, tá na nithe seo a leanas:

• Úsáid airm tine nó arm eile
• Úsáid foréigin
• Ionradh ar bhaile dhuine éigin
• Sárú Iontaobhais
• Ar bannaí mar gheall ar chion eile ag an am
• Luach ard ag na hearraí a goideadh nó a rinneadh damáiste dóibh
• Níor aisghabhadh aon mhaoin a goideadh

Tionchar ag an gcion ar an íospartach

I bhformhór cásanna tromchúiseacha, ordaíonn an breitheamh go n-ullmhófaí tuairisc tionchair ar an íospartach. I gcásanna áirithe éisteann an breitheamh le fianaise díreach ón íospartach. Bíonn tionchar aige seo ar an bpianbhreith a shocraíonn an breitheamh a ghearradh.

Freagairt na gciontóirí ar an gcion a bheith déanta acu

A bheith ag súil le pianbhreith laghdaithe má phléadálann tú ciontach. In go leor cásanna, sábhálfaidh pléadáil chiontach am ar an gcúirt agus is féidir é a fheiceáil mar chomhartha doilís nó bróin. I gcásanna gnéis nó cásanna ina bhfuil foréigean i gceist, ciallóidh pléadáil chiontach nach mbeidh ar an íospartach dul tríd an tráma a bhainfeadh le dul tríd an eachtra arís sa chúirt.

Cé gur fachtóir maolaitheach atá i bpléadáil chiontach, tá tú fós i dteideal do chás a throid gan é a bheith feicithe mar fhachtóir forthromaithe. Tá ceart bunreachtúil ann triail a bheith agat in am is i dtráth an dlí agus ní chuirfear pionós ar aon duine as ucht úsáid a bhaint as an gceart bunreachtúil seo.

Admháil luath chiontachta

Feiceann an chúirt admháil luath chiontachta do na Gardaí mar fhachtóir maolaitheach os rud é go sábhálann sé am agus acmhainní ar na Gardaí.

Comhoibriú leis na Gardaí

Tugann comhoibriú leis na Gardaí cúnamh duit sa phróiseas gearradh pionóis, go háirithe má thug sé cabhair do na Gardaí breith ar chiontóirí eile. Mar shampla, déanann Alt 27 den Acht um Mí-úsáid Drugaí 1977 arna leasú foráil gur fachtóir é seo atá le tógáil san áireamh nuair atá cinneadh á dhéanamh an bhfuil an íos-phianbhreith 10 mbliana ar dhrugaí thar luach áirithe a bheith i do sheilbh agat ceart agus feiliúnach.

Cúinsí pearsanta an chiontóra

Tá do chúinsí pearsanta ar cheann de na fachtóirí is tábhachtaí a thógann an breitheamh san áireamh sula ngearrann sé/sí pionós agus is féidir leis iarratas ar thuairisc promhaidh a dhéanamh. Nuair atá do chúinsí pearsanta á meas aige/aici, tógann an breitheamh iad seo a leanas san áireamh:

• Andúil i ndrugaí
• Aois
• Míchumas nó tinneas
• Cúinsí Teaghlaigh
• Pionóis eile mar thoradh ar chiontú (mar shampla, post a chailleadh)
• Do charachtar (Is féidir fianaise a thabhairt go raibh carachtar maith agat go dtí sin)
• Ciontithe roimhe sin