Nós imeachta um éilimh bheaga

Réamhrá

Is í aidhm an nóis imeachta mionéileamh (ar a dtugtar an chúirt mhionéileamh) chun bealach neamhchostasach, tapa agus furasta a sholáthar do thomhaltóirí agus do ghnólachtaí chun díospóidí a réiteach gan an gá a bheith le haturnae a fhostú. Tugtar an t-éilitheoir ar an duine a dhéanann an éileamh. Tugtar an freagróir ar an duine a ndéanann tú éileamh ina leith. Caithfidh an t-éilitheoir agus an freagróir araon a bheith ina gcónaí nó bunaithe sa Stát. Má chónaíonn nó má tá ceachtar páirtí bunaithe i mballstát eile an AE, ba cheart an Nós Imeachta Eorpach Mionéileamh a úsáid.

Soláthraíonn oifigí na Cúirte Dúiche áitiúla an nós imeachta mionéileamh.

Is féidir an nós imeachta a úsáid chun gearáin ó thomhaltóirí a réiteach. Chomh maith leis sin, tá saghsanna áirithe eile de dhíospóidí incháilithe. Ó Eanáir 2010 ar aghaidh, féadfaidh gnólachtaí éilimh a dhéanamh i gcoinne gnólachtaí eile.

Ní féidir leis an éileamh €2,000 a shárú.

Rialacha

Cineálacha éilimh

Is féidir na cineálacha éilimh seo a leanas a láimhseáil faoi nós imeachta na néileamh bheaga:

  • Éilimh ó thomhaltóirí i leith earraí lochtacha nó droch-shaoirseacht, mar shampla. Ní mór duit na hearraí nó an tseirbhís a bheith ceannaithe agat i gcomhair úsáid phríobháideach ó dhuine a dhíolann iad mar chuid dá ngnó.
  • Is féidir éilimh a dhéanamh freisin i leith mion-dhamáiste ar do mhaoin.
  • Éilimh i gcomhair éarlais cíosa le haghaidh cineálacha áirithe maoine, cosúil le teach saoire nó árasán in áitreabh ina bhfuil cónaí ar an tiarna talún freisin, nár tugadh ar ais.

Ní féidir éilimh a dhéanamh i gcomhair fiacha, díobhálacha pearsanta nó sárú comhaontuithe léasaithe nó fhruilcheannaigh.

Féadfaidh gnólachtaí éilimh a dhéanamh in aghaidh gnólachtaí eile maidir le conarthaí d’earraí nó do sheirbhísí a ceannaíodh. Ní bhaineann sé le héilimh a rinneadh maidir leis an méid a leanas:

Achoimre ar nós imeachta

Tá an nós imeachta seo deartha chun éilimh thomhaltóirí suas le €2,000 a láimhseáil.

Is féidir achoimhre a dhéanamh ar an gcóras mar seo a leanas:

  • Líonann an t- éilitheoir an fhoirm iarratais isteach agus seoltar ar aghaidh í chuig an gCláraitheoir leis an táille cheart.
  • Cláraíonn an Cláraitheoir an t-iarratas.
  • Cuireann an Cláraitheoir cóip den éileamh agus Fógra an Éilimh ar aghaidh chuig an bhfreagróir.

Tá cúpla rogha ag an bhfreagróir anois

  • Is féidir an t-éileamh a admháil
  • Is féidir díospóid an t-éileamh
  • Is féidir frithéileamh a dhéanamh
  • Is féidir gan aon aird a thabhairt don éileamh.

Nuair a aontaíonn an freagróir leis an éileamh

Tá 15 lá tugtha don fhreagróir comhfhreagras a dhéanamh. Nuair a aontaíonn an freagróir leis an éileamh, líonann sé/sí isteach foirm Fógra Admhála ag glacadh Freagrachta agus cuireann é ar aghaidh chuig an gCláraitheoir.

Tá 3 rogha ag an bhfreagróir:

  1. Aontaíonn an freagróir, an suim atá a lorg a íoc. Anseo tá an freagróir sásta tú a íoc láithreach. Déantar an íocaíocht trí seic, ordú poist nó ordú airgid, bíonn sé in ainm an éilitheora ach é curtha ar aghaidh chuig an gCláraitheoir. Má tá coinníollacha ag baint leis an íocaíocht mar shampla, go gcaithfear na hearraí a thabhairt ar ais, caithfidh an Cláraitheoir aontú a fháil ón éilitheoir.
  2. Aontaíonn an freagróir le breith. Anseo íocfaidh an freagróir tú nuair atá breith déanta in an Chúirt Dúiche. Ní chaithfidh tú freastal a dhéanamh ar an gcúirt. Mionaíonn an t-éilitheoir Fiacha Mionnscríbhinne agus déanann sé/sí iarratas do Bhreith agus Forógra. Tabharfaidh an Cláraitheoir cúnamh don éilitheoir leis an gcóras seo. Cuirfidh an Cláraitheoir an freagróir ar an eolas faoin mbreith. Tá 28 lá tugtha don fhreagróir leis an mbreith a chomhlíonadh.
  3. Tá an freagróir sásta an t-éileamh a íoc ar ghlasíocaíocht. Caithfidh an cláraitheoir, an t-éilitheoir a chur ar an eolas faoi agus cead a fháil glacadh leis na téarmaí atá molta.

Nuair a dhíospóideann an freagróir an t-éileamh

Tá 15 lá ag an bhfreagróir le scríobh ar ais chuig an gCláraitheoir leis an bhFógra Aighnis. Seolann an Cláraitheoir cóip den Fhógra Aighnis chuig an éilitheoir agus déanann sé/sí iarracht an t-aighneas a réiteach.

Téann an cás ar aghaidh chuig éisteacht sa Chúirt Dúiche muna dtagann siad ar réiteach.

Nuair a dhéanann an freagróir frithéileamh

Déanann an freagróir cur síos ar an bhfrithéileamh, ar an bhFógra Aighnis agus seolann sé/sí ar aghaidh an táille chuí chuig an gCláraitheoir. Cuireann an Cláraitheoir cóip den Fhógra Aighnis agus an Frithéileamh ar aghaidh chuig an éilitheoir.

Nuair nach bhfreagraíonn an freagróir an t-éileamh

Tá 15 lá tugtha don fhreagróir le comhfhreagras a dhéanamh. Muna bhfuil freagra faighte ón bhfreagróir, tá sé glactha go bhfuil sé/sí ag admháil don éileamh. Tá sé mar a bheadh sé/sí ag glacadh le breith. Mionaíonn an t-éilitheoir Fiacha Mhionnscríbhinne agus déanann sé/sí iarratas ar Bhreith agus Forógra. Tabharfaidh an Cláraitheoir cúnamh don éilitheoir leis an gcóras seo. Tabharfaidh an cláraitheoir an t-eolas don bhfreagróir faoin Bhreith. Tá 28 lá tugtha don Fhreagróir géilleadh don bhreith.

D'fhorfheidhmiú breithuínais

Nuair atá breith tugtha agus forógra faighte agat, tá seans ann nach nglacfaidh an freagróir leis an ordú cúirte. Sa chás seo caithfidh tú an bhreith a bhrú. Is é an gnáth bhealach chuige sin ná an Foróga a thabhairt don Sirriam nó don Chláraitheoir Contae do fhorghníomhú.

Beidh ort iarratas a chur chuig an gCláraitheoir um Éilimh Bheaga ar an Foraithne a sheoladh chuig tú. Ní bheidh an Cláraitheoir sheoladh go huathoibríoch tú an Foraithne maidir fhorghníomhú ar an mbealach seo. Tar éis a thabhairt duit an Foraithne chuig an Sirriam nó Cláraitheoir Contae, téann sé/sí ar aghaidh chuig an bhfreagróir agus glacann sé/sí seilbh ar earraí nó airgead atá ar an luach céanna leis an méid atá luaite san fhorógra.

Beidh táille a bheith iníoctha leis an Sirriam nó Cláraitheoir Contae. Má éiríonn leis an Sirriam nó Cláraitheoir Contae an bhreith a chomhlíonadh, gheobhaidh tú an táille ar ais.

Tá faisnéis agus cúnamh maidir le nósanna imeachta forfheidhmiúcháin ar fáil ón gCláraitheoir um Éilimh Bheaga.

Éisteacht chúirte

Má atreoraíodh do chás d’éisteacht sa Chúirt Dúiche, gheobhaidh tú litir ó oifig na Cúirte Dúiche a chuireann ar an eolas thú ar dháta agus ar am éisteacht na cúirte agus ar láthair na cúirte féin. Éistfear leis an gcás go poiblí mar chuid de ghnáthshuí na Cúirte Dúiche. B’fhéidir gur fearr duit comhairle dlí a fháil.

Faoi dhlí na hÉireann, is gá ionadaíocht dlí a dhéanamh do ghnólacht in imeachtaí atá bunaithe i gcúirt.

Rataí

Is í an táille reatha atá ar éileamh a dhéanamh tríd an nós imeachta mionéileamh ná €25. Is féidir an táille a íoc trí sheic nó ordú poist. Glacfaidh an Cláraitheoir Mionéileamh leis an táille in airgead tirim má íocann tú as i bpearsan. Má dhéanann tú iarratas ar líne, tá ort íoc ar líne.

Má ghlactar le d’éileamh amhail bheith oiriúnach don nós imeachta mionéileamh, ní dhéantar an táille a aisíoc, fiú má éiríonn le d’éileamh.

Conas iarratas a dhéanamh

Íoslódáil foirm iarratais don nós imeachta um éilimh bheaga.. (Is féidir leat an fhoirm seo a chomhlánú ar an scáileán agus í a phriontáil, nó í a phriontáil agus a chomhlánú de láimh). Tá an fhoirm iarratais seo ar fáil ó oifigí Cúirte Dúiche áitiúil freisin. Is féidir leis an bhfoireann oibre i d’oifig Cúirte Dúiche cabhrú leat an fhoirm iarratais a chomhlánú.

Tá sé tábhachtach nuair a chomhlánaíonn tú an fhoirm iarratais an fhaisnéis riachtanach go léir a thabhairt. Cabhróidh sé seo le Cláraitheoir na nÉileamh Beag d’éileamh a phróiseáil agus iarracht a dhéanamh an díospóid a réiteach. Murar féidir a theacht ar réiteach, beidh sé níos furasta Foraithne (nó ordú cúirte) a fhorghníomhú má bhronntar ceann.

Is féidir leat a fháil faoi chomhlánú na foirme iarratais in ‘Tuilleadh eolais’ thíos.

Éileamh a dhéanamh ar líne

Is féidir leat iarratas ar nós imeachta na n-éileamh beag a lóisteáil sa Chúirt Dúiche ar líne. Trí úsáid a bhaint as Seirbhís Chúirteanna Ar Líne is féidir leat iarratas d’éilimh bheaga a chruthú agus a íoc. Is féidir leat an stádas atá ag d’éileamh beag ar líne a sheiceáil go slán freisin trí úsáid a bhaint as ainm úsáideora agus phasfhocal .

Chun éileamh a chruthú ar líne, teastóidh cárta creidmheasa/dochair uait agus seoladh ríomhphoist a bhfuil rochtain agat air.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Déantar nós imeachta um éileamh bheaga a sholáthar tríd oifigí na Cúirte Dúiche áitiúil. A dhéanamh leat d'éileamh chuig an oifig na Cúirte Dúiche sa cheantar ina:

  • Déanann an duine a bhfuil tú ag déanamh éilimh i gcoinne saol nó gnó
  • I gcás ina ndearnadh an conradh
  • I gcás ghlac an damáiste do mhaoin ar siúl

Gheobhaidh tú liosta de na ceantair chúirte dúiche agus líon dúiche ar láithreán gréasáin na Seirbhíse Cúirteanna.

Tuilleadh eolais

treoir faoi nós imeachta um éilimh bheaga ar láithreán gréasáin na Seirbhíse Cúirteanna.

Ag Líonadh isteach an Fhoirm Iarratais

Sula dtosaíonn tú, beidh an fhaisnéis seo a leanas úsáideach chun cabhair a thabhairt duit roinnt codanna den fhoirm a mhíniú. Tá 3 ranná ar beith san fhoirm.

An t-Éilitheoir

Is é an duine atá ag déanamh an éilimh an t-éilitheoir. Is sonraí pearsanta atá sa roinn seo amháin. Ba cheart duit d'ainm agus do sheoladh a bhreacadh síos anseo. Tá sé an-tábhachtach gurb é an duine ceart atá ag déanamh an éilimh. Ba cheart gurb é an duine a cheannaigh na hearraí lochtacha nó an duine a d'ordaigh an obair déanta a dhéanann an t-éileamh. Mar a chéile is é an duine ar ar dearnadh dochar dá áitreabh nó a bhí ag tógaint áite ar chíos a dhéanann an t-éileamh.

An Freagróir

Sa roinn seo tá cur síos ar an duine nó an comhlacht ar a bhfuil tú ag déanamh an éilimh. Caithfidh tú an t-éileamh a dhéanamh in aghaidh duine nó comhlachta. I gcuid mhaith de na cásanna ní bhíonn a fhios agat cé leis an siopa ar cheannaigh tú na hearraí lochtacha uaidh. Ní leor é ainm an tsiopa amháin a chuir síos ar an bhfoirm iarratais. Caithfidh tú féin a fhiosrú cé leis an siopa atá i gceist.

Is féidir é seo a dhéanamh trí Chuardach Comhlachta a dhéanamh in Oifig Chlár na gComhlachtaí. Anseo gheobhaidh tú liosta de na comhlachtaí uilig sa tír. Muna bhfuil an siopa liostáilte mar chomhlacht is féidir leat Cuardach Ainmneacha Gnó a dhéanamh freisin san oifig seo. Má tá cónaí ar an bhfreagróir taobh amuigh den tír ba cheart a iarradh air duine éigin sa tír seo a ainmniú (aturnae nó gníomhaire) chun gníomhú agus comhfhreagras a ghlacadh ar a shon.

An t-Éileamh

Sa roinn seo ba cheart duit fíricí an cháis a leagaint amach go soiléar agus simplí.

  • Cén uair a cheannaigh tú na hearraí/seirbhísí? Cén uair a ndearnadh dochar don áitreabh? Cén uair a raibh an t-áitreabh tógtha ar cíos?
  • Cé hé an duine atá an t-éileamh ina aghaidh?
  • Céard a chuaigh mí-cheart?
  • Céard a rinne tú faoi?
  • Cén fáth a bhfuil tú ag tógáil gníomhaíocht cúirte?
  • Cé mhéid airgid atá dhá éileamh agat?

Tá sé tábhachtach go luann tú an méid atá a lorg agat. Muna bhfuil aon aighneasfaoin éileamh, seans go bhfaighidh tú breith gan dul chomh fada leis an gcúirt. Tabhair san áireamh nach bhfaighidh tú ach an méid a bhí tú as póca as an éileamh mar shampla an méid a d'íoc tú ar na hearraí lochtacha nó an méid a d'íoc tú as iad a dheisiú. Dá bhrí sin ba cheart duit gach admháil agus doiciméid a choinneáil mar fhianaise ar an méid atá tú as póca.

Uaireanta ligfidh Cúirt na n-Éileamh Beag duit damáiste ginearálta a éileamh áit ar tharla crá duit mar gheall ar sheirbhís nó táirge lochtach. Sampla maith de seo ná nuair a théann saoire go dona mícheart. Is féidir leat tuilleadh a leámh faoi chearta tomhaltóirí agus saoirí láneagraithe anseo.

Page edited: 6 January 2017