Nós imeachta Eorpach um éilimh bheaga

Réamhrá

Soláthraíonn an Nós Imeachta Eorpach um Éilimh Bheaga bealach saor agus éasca do dhuine chun éileamh trasteorann a dhéanamh gan aturnae a úsáid. Is féidir leas a bhaint as i gcásanna sibhialta agus tráchtála cosúil le Cúirt na nÉileamh Beag. Ní féidir leis an éileamh a bheith níos mó ná €5,000. Is rud malartach é ar roghanna eile atá ann cheana féin faoi dhlíthe náisiúnta na mballstát AE.

Bunaíodh an nós imeachta faoi Rialachán an AE Uimh. 861/2007 agus arna chur i bhfeidhm in Éirinn ag IR 533 de 2008. Tá sé ar fáil do gach ballstáit seachas an Danmhairg ó mhí Eanáir 2009.

Rialacha

Cén cásanna lena mbaineann an nós imeachta?

Baineann an nós imeachta le cásanna trasteorann. I bhfocail eile, caithfidh sainchónaí nó gnáthchónaí a bheith ar an bpáirtí lena bhfuil tú i ndíospóid i mBallstát eile agus an caingean á ghlacadh agat in Éirinn. Ceadaíonn sé duit, mar shampla, éileamh a dhéanamh in Éirinn ar earra lochtach a cheannaigh tú ar líne ó dhuine atá ina chónaí i dtír AE eile.

Ní bhaineann an nós imeachta leis na nithe a leanas:

  • Ceisteanna ioncaim, custaim nó riaracháin
  • Dliteanas an Stáit
  • Stádas nó inniúlacht dhlíthiúil an duine aonair
  • Cearta réadmhaoine ag eascairt ó phósadh, oibleagáidí cothabhála nó uachtanna agus comharbais
  • Féimheacht, comhshuíomhanna agus nósanna imeachta comhchosúla
  • Slándáil shóisialach
  • Eadráin
  • Dlí fostaíochta
  • Tionóntachtaí réadmhaoine dochorraithe, seachas éilimh airgid
  • Sáruithe príobháideachta agus cearta i ndáil le pearsantacht, lena n-áirítear clúmhilleadh

Conas a chuirim tús leis an nós imeachta in Éirinn?

Caithfidh tú foirm éilimh um Nós Imeachta Eorpach na nÉileamh Beag a chomhlánú, ag tabhairt sonraí an éilimh, an méid atá á lorg agus sonraí ar bith eile atá riachtanach. Ní féidir leis an éileamh a bheith níos mó ná €5,000, lasmuigh d’ús agus costais. Caithfear an t-éileamh a lóisteáil ansin le hoifig áitiúil na Cúirte Dúiche. Caithfidh an t-éileamh agus doiciméad tacaíochta ar bith a bheith i mBéarla nó i nGaeilge, teangacha oifigiúla na hÉireann.

Má tá an t-éileamh lasmuigh de raon an nós imeachta (féach thuas), tabharfaidh an Cláraitheoir fógra duit. Mura ndéanann tú dóthain faisnéise a sholáthar, seolfaidh an Cláraitheoir foirm chugat ag lorg na faisnéise atá ar iarraidh. Déanfar d’éileamh a dhiúltú má theipeann ort an t-éileamh a chomhlánú nó a cheartú go cruinn san am a cheadaítear, nó mura bhfuil bunús soiléir aige.

Mura ndéantar an t-éileamh a tharraingt siar nó a dhiúltú, leanfaidh an Cláraitheoir ar aghaidh leis.

Conas a thugtar fógra don chosantóir?

Chomh luath agus a fhaigheann Cláraitheoir foirm éilimh atá comhlánaithe go cruinn, déanfar freagra caighdeánach a ullmhú. Déantar an fhoirm seo, mar aon le cóip den fhoirm éilimh agus doiciméadúchán tacaíochta ar bith, a sheirbheáil ar an gcosantóir tríd an bpost laistigh de 14 lá. Tugtar 30 lá don chosantóir le freagra a thabhairt agus caithfear freagra a thabhairt i mBéarla nó i nGaeilge.

Laistigh de 14 lá ó fhreagra an chosantóra a fháil, seolann an Cláraitheoir cóip chugat mar aon le doiciméadúchán tacaíochta ar bith.

Má dhiúltaíonn tú glacadh le doiciméadúchán toisc go bhfuil sé i dteanga nach dtuigeann tú féin ná an cosantóir, iarrfaidh an chúirt ar an bpáirtí eile aistriúchán a sholáthar.

Cathain a thugtar an breithiúnas?

Nuair a chuireann an cosantóir in aghaidh an éilimh, déanfaidh an Cláraitheoir iarracht teacht ar réiteach idir tú féin agus an cosantóir. Má theipeann ar na hiarrachtaí sin, déantar an t-éileamh a atreorú chun na Cúirte Dúiche le haghaidh breithiúnais.

Tugann an Chúirt Dúiche breithiúnas laistigh de 30 lá ó fhaigheann sí freagra an chosantóra. Má bhíonn frithéileamh ann, tugtar breithiúnas laistigh de 30 lá ó fhaightear freagra uait féin.

Mar sin féin, is féidir leis an gcúirt cinneadh a dhéanamh tuilleadh eolais a iarraidh ar cheachtar den dá pháirtí (30 lá chun freagra a thabhairt). D’fhéadfaí éisteacht ó bhéal a thionól ar iarratas an chosantóra nó ar iarratas uait féin. Is féidir é seo a dhéanamh trí chomhdháil físe nó nós imeachta atá cosúil léi. Sna cásanna sin, tugann an chúirt breithiúnas laistigh de 30 lá ón eolas a fháil nó ó thionól na héisteachta ó bhéal.

Mura dtugann ceachtar den dá pháirtí freagra in am, tugann an chúirt a breithiúnas mar sin féin.

Ar iarratas uait féin, eiseoidh an chúirt deimhniú breithiúnais.

Conas a dhéanaim an breithiúnas a fhorghníomhú?

Bíonn forghníomhú an bhreithiúnais rialaithe ag dlí an Bhallstáit AE ina bhfuil tú ag iarraidh an breithiúnas a fhorghníomhú. Tá dualgas ort cóip bhunaidh den bhreithiúnas agus deimhniú breithiúnais a chur ar fáil don chúirt sa bhallstát. Caithfear an deimhniú a aistriú chuig teanga an Bhallstáit. Ní féidir dualgas a chur ort urrús, banna nó taisce a sholáthar ar an mbonn gur náisiúnach coigríche tú nó nach bhfuil sainchónaí ort nó nach bhfuil tú cónaitheach sa bhallstát sin.

Beidh sé ag brath ar dhlí nós imeachta an Bhallstáit maidir le hábaltacht an chosantóra chun achomharc a dhéanamh in aghaidh an bhreithiúnais.

Ar iarratas an chosantóra, is féidir leis an gCúirt sa bhallstát forghníomhú an bhreithiúnais a dhiúltú nuair atá breithiúnas ar neamhréir le breithiúnas níos luaithe ar an gceist chéanna. Ní féidir le neamhréireacht na mbreithiúnas a bheith ardaithe mar agóid in imeachtaí a bhain leis an Nós Imeachta Eorpach um Éilimh Bheaga. Lena chois sin, caithfidh an breithiúnas níos luaithe a bheith tugtha sa bhallstát nó cumas aitheantais a bheith tugtha ann dó.

Má thugann an cosantóir dúshlán faoin mbreithiúnas agus má dhéantar iarratas ar athbhreithniú an bhreithiúnais, is féidir leis an gcúirt sa bhallstát:

  • An nós imeachta forghníomhaithe a theorannú go dtí bearta cosanta
  • Forghníomhú a dhéanamh coinníollach ar urrús áirithe
  • Bac a chur ar nósanna imeachta forghníomhaithe faoi chúinsí eisceachtúla

Is féidir leis an gcosantóir iarratas a dhéanamh ar athbhreithniú chun na Cúirte Dúiche áit a bhfuarthas breithiúnas sna cúinsí a leanas:

  • Ní dhearnadh an fhoirm éilimh nó an ghairm chuig éisteacht ó bhéal a sheirbheáil trí mhodh a sholáthraíonn fianaise seachadta don chosantóir go pearsanta
  • Níor cuireadh an tseirbhís i bhfeidhm in am chun ligean don chosantóir cosaint a ullmhú, agus gan locht ar bith ar an gcosantóir
  • Rinneadh an cosantóir a chosc ó agóid a dhéanamh i gcoinne an éilimh ar chúiseanna force majeure nó cúinsí eisceachtúla, agus gan locht ar bith ar an gcosantóir

Caithfidh an cosantóir gníomhú go pras. Nuair a mheastar go bhfuil bonn cirt le hathbhreithniú, bíonn an breithiúnas bunaidh ar neamhní go hiomlán.

Rataí

An táille a bhaineann leis an Nós Imeachta Eorpach um Éilimh Bheaga ná €25.

B’fhéidir go mbeidh ort íoc as aistriúchán ar dhoiciméid má tá siad i dteanga nach dtuigeann an cosantóir. Is féidir leat costais bhreise mar seo a éileamh má éiríonn leat. Má chailleann tú, mar sin féin, b’fhéidir go mbeadh ort íoc as aistriúchán ar bith nó costais eile atá tabhaithe ag an gcosantóir.

Conas iarratas a dhéanamh

Tá foirmeacha éilimh don Nós Imeachta Eorpach um Éilimh Bheaga ar fáil ó oifig áitiúil na Cúirte Dúiche. Ní féidir leat éileamh a dhéanamh ar líne, ach is féidir leat foirm éilimh a íoslódáil ó láithreán gréasáin na Seirbhíse Cúirteanna.

Caithfidh tú foirm éilimh don Nós Imeachta Eorpach um Éilimh Bheaga a chomhlánú, ag tabhairt sonraí an éilimh, an méid atá á lorg agat agus sonraí ar bith eile atá riachtanach. Caithfidh tú ainm agus seoladh iomlán an duine lena bhfuil tú i mbun agóide a thabhairt, fiú amháin más gnó ar líne atá i gceist.

Caithfear an fhoirm éilimh chomhlánaithe mar aon le doiciméadúchán tacaíochta ar bith agus an táille a lóisteáil leis an gCláraitheoir in oifig áitiúil na Cúirte Dúiche.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Déantar an Nós Imeachta Eorpach um Éilimh Bheaga a sholáthar tríd an gCúirt Dúiche áitiúil. Féach sonraí teagmhála oifigí áitiúla na Cúirte Dúiche mórthimpeall na hÉireann.

Tuilleadh eolais ar an Nós Imeachta Eorpach um Éilimh Bheaga ar fáil ar láithreán gréasáin na Seirbhíse Cúirteanna.

Page edited: 27 July 2017