Ról an ghiúiré

Eolas

Tá feidhm thar a bheith tábhachtach ag an ngiúiré sa chóras dlí. Ach níl gá le giúiré i ngach cás. Beidh giúiré ann i ngach cás coiriúil sa Chúirt Chuarda nó sa Chúirt Choiriúil Speisialta. Beidh giúiré ann i roinnt cásanna sibhialta, mar shampla i gcásanna clúmhillte agus ionsaithe. I bhformhór cásanna sibhialta, áfach, leithéidí caingne diobhála pearsanta agus cásanna dlí teaghlaigh, níl giúiré ann - is é an breitheamh a bhreithníonn cén toradh a bheas ann.

Is iad 12 bhall den phobal atá sa ghiúiré agus tá siad suite in áiléar ar thaobh amháin den bhreitheamh. Déantar duine den ghiúiré a thoghadh mar phríomhghiúróir. Feidhmíonn sé nó sí mar chathaoirleach neamhfhoirmiúil agus urlabhraí thar ceann an ghiúiré.

Déantar an 12 ghiúróir a roghnú as líon daoine a nglaodh orthu a seirbhís ghiúiré a dhéanamh an lá sin.

Leasaigh Alt 23 den Acht gCúirteanna agus Dlí Sibhialta (Forálacha Ilghnéitheacha) 2013 an tAcht na nGiúiréithe 1976 ionas gur féidir leis an giúiré comhdhéanta de suas le 15 ball, má táthar ag súil an cás go deireanach níos mó ná 2 mhí.

I dtriail choiriúil, tá sé de dhualgas ar na giúróirí, ag cur fíorais an cháis san áireamh, breithniú cibé an bhfuil nó nach bhfuil duine ciontach sa chion lena cúisiodh é.

Ní mór don ghiúiré teacht ar a bhfíorasc trín fhianaise a cuireadh faoina mbráid sa chúirt amháin a mheas, chomh maith le moltaí an bhreithimh. Ní dhéanann giúiré an dlí a mhíniú. Leanann sé moltaí an bhreithimh maidir le hábhair dlí.

Le linn na trialach ar fad, tá cead ag giúróirí nótaí a thógáil de na himeachtaí. Tá cead acu freisin nótaí a thabhairt do chainteoir an choiste dháréag agus is féidir leo siúd ceist a chur ar an mbreitheamh cur síos a thabhairt ar ghnéithe an cháis.

An fíorasc

Ag deireadh na trialach, tugtar bileog speisialta do na giúróirí a thaispeánann na saincheisteanna go gcaithfear breithniú a dhéanamh orthu roimh chinneadh a dhéanamh. Nuair a tá níos mó ná 12 ball giúiré, ach 12 acu a roghnaítear a mheas an fíorasc.

Ag deireadh an cháis, bíonn ar Gharda na Cúirte nó ar oifigeach eile an coiste dháréag a choimeád le chéile go dtí go ndéantar cinneadh. Bíonn ar na giúróirí an cás a phlé sa seomra giúiréithe agus níl cead acu teagmháil a dhéanamh le haon duine eile, ach amháin chun nótaí a thabhairt don Chláraitheoir Cúirte. Is féidir leo cóipeanna a choimeád den díotáil, de na taispeántáin agus na nótaí.

Is féidir le giúróirí nóta a thabhairt don bhreitheamh chun níos mó faisnéise a lorg ar an dlí nó chun athbhreithniú a dhéanamh ar shonraí na fianaise. Tagann na giúróirí ar ais chuig seomra na cúirte chun cúnamh a fháil ón mbreitheamh, ach ní fhéadtar breithniú a dhéanamh ar fhianaise nua ag an gcéim seo.

Ag teacht ar a fhíorasc i dtriail choiriúil, ní mór don ghiúiré a bheith sásta go bhfuil an duine ciontach thar amhras réasúnach. Thar amhras réasúnach Ciallaíonn sé seo má tá dhá chúis tugtha sa chás agus tá an dá mínithe féidir an méid a tharla, i dteannta a chéile leis an bhfianaise láthair, ba chóir an giúiré a thabhairt don duine ar mhaithe leis an amhras agus cinneadh a dhéanamh maidir le fíorasc de neamhchiontach.

Má tá an cás amháin sibhialta, ní mór don ghiúiré a bheith sásta lena bhfíorasc ar chothrom na dóchúlachta.

Níl ar an gcoiste dháréag cinneadh d’aon ghuth a dhéanamh. Nuair a bhíonn cás coiriúil ar siúl, níl ar an gcoiste dháréag cinneadh d’aon ghuth a dhéanamh nuair a bhíonn 11 giúróir nó níos mó i gceist, nuair a aontaíonn 10 acu i ndiaidh breithniú a dhéanamh ar an gcás ar feadh tréimhse ama réasúnta (dhá uair nó níos mó). Nuair a bhíonn triail shibhialta ar siúl, bíonn ar 9 den 12 giúróir glacadh leis an gcinneadh céanna.

Nuair atá a bhfíorasc socraithe ag an ngiúiré, rachaidh sé ar ais go dtí an chúirt agus déanfaidh an phríomhghiúróir an fíorasc a léamh amach.

Níl an coiste dháréag freagrach as pianbhreitheanna a leagadh amach. Is é an breitheamh atá freagrach as chinneadh a dhéanamh i ndiaidh aighneachtaí a fháil ón dá thaobh.

Chun tuilleadh eolais faoi fheidhmiú mar ghiúróir, brú ar an mír seirbhís ghiúiré.

Rialacha

Ní mór do ghiúróirí

  • Fíorais an cháis amháin a leagadh amach.
  • Glacadh le treoracha dlí ón mbreitheamh, cibé go n-aontaíonn siad leis nó léi
  • Dearcadh neamhchlaonta, pearsanta a chosaint.
  • A dtuairimí féin a leanúint. Is cion é nuair a dhéanann duine lasmuigh den choiste dháréag iarracht tionchar a bheith aige/aici ar ghiúróir i slí ar bith. Má dhéantar iarracht labhairt le giúróir faoin chás, ba cheart don ghiúróir é seo a chur in iúl don chúirt nó do Gharda Síochána.
  • An fhaisnéis ó sheomra an choiste dháréag a choimeád faoi rún. Níl cead ag giúróirí an cás a phlé le daoine lasmuigh den choiste dháréag. Má theipeann ar ghiúróir an fhaisnéis seo a choimeád faoi rún, is díspreagadh cúirte é agus beidh air/uirthi fíneáil a íoc nó tréimhse ama a chaitheamh sa phríosún.
Page edited: 5 February 2014