Go hiondúil bíonn an breitheamh ina shuí/ina suí ar ardán ardaithe ag barr na cúirte agus caitheann sé bónaí bána, róba dúbh agus peiriúic.
Mura bhfuil giúiré i gcás, is é an breitheamh a shocraíonn cén pháirtí a bhainfidh nó a chaillfidh an cás. Éisteann sé no sí le fianaise an dá pháirtí agus leis na haighneachtaí a chuireann na habhcóidí (nó na haturnaetha) faoina bhráid/faoina bráid. Is féidir le breitheamh ceist a chur ar aon fhinné agus ar na habhcóidí (nó ar na haturnaetha).
Is féidir le breitheamh an breithiúnas a thabhairt sa chás ag deireadh na trialach nó is féidir leis/léi an breithiúnas a fhorchoimeád. Nuair a fhorchoimeádtar an breithiúnas, déanfaidh an breitheamh machnamh ar an gcás agus ansin tabharfaidh sé/sí an breithiúnas níos deireanaí.
Má tá giúiré i gcás is é an giúiré a shocraíonn toradh an cháis. Ní dhéanann an breitheamh ach treoir a thabhairt don ghiúiré agus a chinntiú go bhfeidhmíonn an trial go ceart. Tá sé mar fheidhm an-tábhachtach ag giúiré i dtriail choiriúil a shocrú cé acu a bhfuil nó nach bhfuil an cúisí ciontach sa chion.
Agus é/í ag feidhmiú ar chomhairle an Rialtais ceapann an tUachtarán breithimh.
Sa chuid is mó de na cásanna socraíonn an Rialtas cén duine a cheapadh mar bhreitheamh tar éis don Bhord Comhairleach um Cheapacháin Bhreithiúnacha comhairle a thabhairt dó. Déanann an Bord seo abhcóidí agus aturnaetha oiriúnacha a chuir isteach ar an bpost a shainaithint agus cuireann in iúl don Rialtas iad.
Ní mór 10 mbliana ar a laghad cleachtais mar abhcóide no aturnae a bheith ag breithimh sular féidir iad a cheapadh agus is iondúil i bhfad níos mó blianta cleachtais a bheith acu.
Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 9in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.