Éilimh bheaga agus éisteacht chúirte

Réamhrá

Murarbh fhéidir do chás um nós imeachta i leith éileamh beag a réiteach agus gur atreoraíodh é i gcomhair éisteachta sa Chúirt Dúiche, is amhlaidh a gheobhaidh tú litir ó oifig na Cúirte Dúiche ag insint duit dáta agus tráth na héisteachta cúirte agus suíomh na cúirte féin. Éistfear go poiblí an cás mar chuid de ghnáthshuí na Cúirte Dúiche.

Má bhaineann aon deacracht duit le freastal ar an gcúirt ag an dáta a socraíodh don éisteacht, cuir fógra chuig oifig na Cúirte Dúiche agus chuig an bhfreagróir láithreach bonn. Is féidir leat iarraidh ar an gcúirt chun an dáta a chur ar athló, nó a chur ar aghaidh chuig dáta éigin eile. Is iad an breitheamh amháin ar féidir leo an t-ordú sin a thabhairt agus teastóidh cúis fhíormhaith uait gan bheith in ann freastal ná dul ar aghaidh ar/leis an gcás an dáta úd. Mura féidir leat féin freastal uirthi, is féidir leat ionadaí a chur chuici chun an t-iarratas a dhéanamh os comhair na cúirte ar do shonsa.

Ullmhú don chúirt

Tá sé fíorthábhachtach go n-ullmhaíonn tú tú féin don éisteacht chúirte. B’fhéidir gurbh inmholta é chun comhairle dhlíthiúil a fháil. Ní foláir go mbeadh ionadaíocht dhlíthiúil ag gnólacht éigin de réir dhlí na hÉireann in imeachtaí na cúirte.

Mura bhfuil aithne agat ar an bpróiseas cúirte, ba cheart duit dul i dtaithí ar leagan amach, cleachtadh na cúirte agus feidhmiú na cúirte roimh an éisteacht.

Caithfidh tú faisnéis a thabhairt don bhreitheamh ina leagtar amach go soiléir cineáil do chaidrimh leis an bhfreagróir, is é sin an duine a bhfuil tú ag éileamh ina gcoinne. D’fhéadfadh an caidreamh sin bheith bainteach le róil mar:

  • Tomhaltóir agus miondíoltóir
  • Tomhaltóir agus soláthraí seirbhíse
  • Úinéir na maoine a líomhnaítear go ndearna an freagróir damáiste di

Caithfidh tú na fabhtanna a léiriú agus na himthosca a thabhairt timpeall na faidhbe.

Caithfidh tú léargas a thabhairt faoin gcaoi a ndearna tú iarracht cúrsaí a cheartú agus na céimeanna a ghlac tú chun an fhadhb a fhuascailt.

Ba chóir go mbeadh aithne agat freisin ar an gcaoi ina dtugann na dlíthe tomhaltóirí cosaint duit i do chúinsí faoi leith agus aird na cúirte a tharraingt dóibh. Is féidir leat a thuilleadh a léamh faoi chearta tomhaltóirí anseo.

Ba cheart go mbeifeá soiléir faoin méid beacht a bhfuil tú ag éileamh air.

Fianaise a bhailiú

Ba chóir duit fianaise a thabhairt mar chruthúnas más féidir ar chor ar bith é nuair a chuireann tú d’eolas os comhair na cúirte. Ba cheart go:

  • mbeadh d'admháil nó cruthúnas ceannaigh éigin eile réidh leat
  • dtabharfá na hearraí fabhtacha nó damáistithe chun na cúirte lena dtaispeáint don bhreitheamh
  • dtógfá grianghraif den drochshaoirseacht, den mhaoin dhamáistithe nó d'earraí nó seirbhísí droch-chaighdeáin nach féidir leat tabhairt chun na cúirte leat iad
  • bhfaighfeá tuairim neamhspleách ó shaineolaí éigin eile agus go dtiocfadh an saineolaí os comhair na cúirte mar d’fhinné (is tusa a bheidh freagrach as aon chaiteachas a d’fhéadfadh bheith bainteach leis sin)
  • dtabharfá litir, fógra nó cáipéis ar bith eile leat a ndeachaigh tú i dtuilleamaí orthu nuair a cheannaigh tú na hearraí nó na seirbhísí
  • n-iarrfá ar dhuine ar bith eile ar féidir leo tacú le d’éileamh, go háirithe i gcás seirbhís fabhtacha arna soláthar, chun freastal mar fhinné. Is féidir leat toghairm finné a sheoladh dóibh más gá – is féidir leis an gCláraitheoir um Éilimh Bheaga toghairm finné a eisiúint ar do shonsa ar tháille bheag.

An éisteacht chúirte

Caithfidh tú freastal ar an gCúirt Dúiche lá d’éisteachta cúirte. Is cúirt oscailte don phobal a bheidh inti, agus is breitheamh na Cúirte Dúiche a éistfidh le do chás.

Cloisfidh tú d’ainm á ghlaoch os ard agus ainm an fhreagróra ina dhiaidh nuair a ghairtear do chás, mar shampla, "Patrick Murphy i gcoinne Joe Ryan". Ba chóir duit éirí i do sheasamh ag an tráth sin agus tú féin a chur in aithne don chúirt.

Glaofaidh An Cláraitheoir um Éilimh Bheaga achoimre faoina mbaineann le do chás don bhreitheamh ansin. Iarrfar orthu chun dul isteach i gclár na mionn. Fanfaidh tú i do sheasamh i gclár na mionn agus tabharfaidh Cléireach na Cúirte cúnamh duit chun mionn a ghlacadh nó chun dearbhú a thabhairt chun an fhírinne a insint.

Do chás a mhaíomh

Iarrfaidh an breitheamh ort ansin chun do chás a thosú. Is sa tráth sin nach foláir duit do dhearcadh i leith na díospóide a thabhairt, chomh soiléir agus is féidir agus le tacaíocht ón oiread fianaise agus a theastaíonn uait.

Cuirfidh an breitheamh roinnt ceisteanna ort, ar chóir duit iad a fhreagairt chomh maith agus arbh fhéidir leat. Meabhraigh gurb é an beannú ceart do bhreitheamh é “a bhreithimh”, agus go mba chóir duit d’fhreagraí a threorú ar an mbreitheamh i gcónaí. Nuair a bheidh freagra tugtha agat do cheisteanna an bhreithimh, is amhlaidh a thabhairt an breitheamh deis don fhreagróir chun ceisteanna a chur ortsa. Freagair na ceisteanna úd ar feadh d’eolais, ach ná cuir tús le hargóint leis an bhfreagróir.

Ligfear duit clár na mionn a fhágáil dá éis sin. Más mian leat finné a ghlaoch, ba cheart duit é sin a dhéanamh ag an tráth úd. Rachaidh d’fhinné trí nós imeachta comhchosúil. Tiocfaidh seal an fhreagróra dá bhfianaise nuair a bheidh d'fhinné nó finnéithe críochnaithe. Más i gcoinne comhlachta é do chás, is amhlaidh a labhróidh ionadaí an chomhlachta ar a shonsan.

Cosaint an fhreagróra

Is beagnach mar a chéile é an nós imeachta don fhreagróir agus an nós imeachta duit féin. Gheobhaidh tú deis chun ceisteanna a chur ar an bhfreagróir nuair a bheidh an breitheamh críochnaithe lena gceistiú. Is féidir leat ullmhú dó sin ach staidéar a dhéanamh ar fhreagra an fhreagróra don Fhógra Díospóide (agus sa Fhrithéileamh más ábhartha é) agus trí cheisteanna a ullmhú roimh ré. Beidh ort freisin éisteacht go cúramach lena bhfuil le rá ag an bhfreagróir agus iad i gclár na mionn, agus is féidir leat dúshlán a thabhairt in aghaidh fianaise ar bith nach n-aontaíonn léi ag an tráth sin.

Beidh deis ag an bhfreagróir ansin chun finnéithe a ghlaoch chun fianaise a thabhairt. Tabharfar deis duit freisin chun ceisteanna a chur ar na finnéithe úd.

Cinneadh na cúirte

Is iondúil go ndéanfaidh an breitheamh a gcinneadh ar an toirt nuair a bheifear tar éis éisteacht le gach finné. Tabharfaidh an breitheamh ordú nó foraithne má thagann siad ar chinneadh i d'fhabhar. Is iondúil gurb ordú atá anseo chun is go n-íocfaidh an freagróir suim airgid leat, ach is féidir leis an mbreitheamh cinneadh a dhéanamh chun aon ordú a mheasann siad bheith cuí a thabhairt. Mar shampla, is féidir leis an mbreitheamh treoir a thabhairt go gcríochnaítear an saothar nó go ndeisítear na hearraí. Ceapfar an t-ordú chun bheith oiriúnach don chás faoi leith agat.

Má cheapann an chúirt foraithne i gcomhair suim airgid, is amhlaidh a bheidh 28 lá de réir an fhéilire ag an bhfreagróir chun tú a íoc. Má cheapann an chúirt cineál foraithne éigin eile, is iondúil go gcuirfear teorainn ama nach foláir di bheith críochnaithe laistigh di.

Má chinneann an breitheamh gan seasamh le d’éileamh, is amhlaidh a dhíbhfear do chás. Ciallaíonn sé sin nach ndéanfar ordú ná foraithne ar bith i d’fhabhar.

Tuilleadh eolais

Is féidir leat teacht ar a thuilleadh eolais i leith éisteacht na Cúirte Dúiche ar láithreán gréasáin na Seirbhíse Cúirteanna.

Page edited: 13 March 2017