Bannaí agus Urra

Rialacha

Bannaí na hArdcúirte

Má chuirtear cúiseanna a bhaineann le tréas, coireanna cogaidh, dúnmharú, iarracht duine a dhúnmharú, comhcheilg le dúnmharú nó píoráideacht agus cinedhíothú, i leith duine níl sé de chumhacht ag an gCúirt Dúiche an duine sin a scaoileadh ar bhannaí. Níl cead ag an gCúirt Dúiche ach an oiread duine atá cúisithe le coireanna faoi leith a bhaineann leis an Acht um Chiontuithe in Aghaidh an Stáit, 1939 agus leis an Acht um Rúndachta Oifigiúil, 1963.

Sna cásanna sin, ní mór don té atá cúisithe nó dá (h)ionadaí dlí iarratas a chur ós comhair na hArdcúirte ar bhannaí.

Rudaí nach mór don Chúirt a chur san áireamh

Tá roinnt rudaí ar a mbunófaidh an Chúirt Dúiche an cinneadh duine a scaoileadh ar bhannaí nó bannaí a dhiúltú:

• An bhfuil cosúlacht ann go n-éalóidh an duine
• Más coir throm atá curtha i leith an duine an bhfuil cosúlacht ann go ndéanfaidh sé/sí coir throm eile agus é/í saor ar bhannaí. Is coir throm aon choir lena mbaineann téarma sa phríosún de 5 bhliain
• Má rugadh ar an duine atá cúisithe agus é/í i mbun na coire
• An bhfuil seans ann go gcuirfidh an duine isteach ar fhianaise, ar fhinnéithe nó ar bhaill den ghiúiré
• Ar sháraigh an duine téarmaí bannaí cheana.
• Cén sórt duine atá i gceist agus an bhfuil stair coireanna aige/aici
• A s(h)aol pearsanta (an bhfuil clann, post agus teach, & rl ag an duine)
• An bhfuil ceangal ag an duine leis an Stát seo - i.e., áitreabh, clann, fostaíocht
• An bhfuil an duine sásta aontú le coinníollacha faoi leith (e.g., a p(h)ás a thabhairt suas)
• Cé chomh trom atá an choir atá curtha i leith an duine
• Cén bhreith gur dócha a bheadh ann dá mbeadh an duine ciontach
• Cé chomh láidir atá an fhianaise i gcoinne an duine
• An bhfuil na Gardaí i gcoinne an duine a scaoileadh ar bhannaí.

Daoine nach féidir glacadh leo mar Urraí ná mar Dhaoine Bannaí

Ní féidir leis an gcúirt diúltú glacadh le duine mar urra bunaithe go simplí ar a d(h)rocháil morálta nó ar a c(h)laonadh polaitiúil. Ach, is féidir diúltú glacadh le duine mar urra má tá sé soiléar nach mbeadh an duine sin in ann an suim airgid atá luaite leis an mbanna a íoc dá sárófaí coinníollacha na mbannaí.

Ní féidir glacadh leis na daoine seo a leanas mar urraithe bhannaí:

• Dlíodóir an té atá cúisithe
• Aon duine atá faoi 18 bliain d'aois
• Aon duine atá faoi choimeád

Céard a tharlaíonn má sháraíonn duine na bannaí

• Má theipeann ar dhuine teacht i láthair na cúirte mar a bhí aontaithe, éiseófar barántas binse leis an duine sin a ghabháil. Beidh ordú tugtha do na Gardaí an duine a ghabháil agus a thabhairt ós comhair na cúirte.
• Beidh an méid airgid a bhí luaite leis na bannaí le n-íoc ag an duine agus/nó ag an urra neamhspléach.
• Beidh an duine ciontach as coir nua choiriúil lena mbaineann pionós de ar a mhéid 1,269.74 euro agus/nó 12 mí sa phríosún.
• Ní scaoilfear an duine saor arís ar bhannaí.
• iad siúd a ciontaíodh cheana féin
• iad siúd ar eisigh an Chúirt Ordú fúthu go raibh siad ina bhféimhigh

Diúltú Bannaí

Má chuirtear cion tromchúiseach i leith duine féadfaidh cúirt diúltiú d'iarratas an té sin go ligfaí é nó í amach ar bhannaí. Tá na fáthanna séanta seo leagtha síos i gCuid 2 den Acht um Bannaí, 1997. Féadfaidh na cúirteanna iarratas a shéanadh má mheastar gur gá é chun duine a chosc ó chion a dhéanamh fad atá sé nó sí amuigh ar bhannaí. I measc na rudaí a chuireann an chúirt san áireamh agus cinneadh á dhéanamh aici bannaí a shéanadh tá:

• fianaise nó aighneacht faoin gcineál coire atá á chur i leith duine agus a thromchúisí is atá sí.
• géire an phianóis atá leagtha síos de réir an dlí don choir sin;
• treise an cháis in aghaidh an chúisí;
• an cosúlacht go mbeidh an triail ann gan ró-mhoill;
• an tArd-Aighne a bheith ina aghaidh;
• gur ciontaíodh an cúisí cheana féin, fiú má tá achomharc cúirte á dhéanamh aige nó aici faoin scéal is nach ndearnadh cinneadh faoi is nár tarraingíodh siar é; agus
• aon chion eile atá curtha i leith an té atá cúisithe agus a bhfuil sé nó sí ag fanacht le triail dá bharr.