Íoschaighdeáin fhisiciúla i dtithíocht ar cíos.

Réamhrá

Tá dualgas dlíthiúil ar do thiarna talún a chinntiú go gcomhlíonann do theach íoschaighdeáin áirithe fhisiciúla. Ón 1 Feabhra 2009, ní mór do mhaoin atá ar cíos íoschaighdeáin áirithe fhisiciúla a bhaint amach, amhail a shonraítear i Rialacháin na dTithe (Caighdeáin do Thithe ar Cíos), 2008 (pdf). Tháinig sraith bhreise rialachán i bhfeidhm, Rialacháin na dTithe (Caighdeáin do Thithe ar Cíos) (Leasú), 2009 (pdf) an 1 Nollaig 2009.

I gcás tionóntachtaí reatha, ceadaíodh tréimhse um thabhairt isteach do roinnt de na caighdeáin sna Rialacháin. Tháinig deireadh leis an tréimhse um thabhairt isteach an 31 Eanáir 2013, agus tá ar mhaoin chíosa anois na caighdeáin uile a bhaint amach.

Díobháil a dhéanamh do do sheilbh

Is tábhachtach a thabhairt faoi deara nach gnách go gcumhdaíonn freagrachtaí do thiarna talún (chun bail mhaith a choimeád ar phíopaí uisce, mar shampla) thú le haghaidh aon díobhála a dhéantar do do sheilbh (a raibh píopaí pléasctha mar chúis léi, mar shampla) agus ní dócha go gcumhdóidh polasaí árachais an tiarna talún do chuid seilbh phearsanta.

Cuireann roinnt comhlachtaí árachais árachas ar fáil ar inneachar le haghaidh tionóntaí príobháideacha.

Foilsíonn an charthanacht tithíochta, Threshold, leideanna le haghaidh tionóntaí atá thíos le tuile agus le píopaí pléasctha.

Sonraí ar na híoschaighdeáin

I gcás gach árasáin nó tí atá ligthe ar cíos mar aonad ar leith, ní mór don tiarna talún a chinntiú go bhfuil bail cheart struchtúrtha ar an maoin chíosa. Ceanglaíonn na Rialacháin go gcoimeádann an tiarna talún an mhaoin agus bail shlán uirthi, taobh istigh agus amuigh. Sonraítear nach mór bail mhaith a choimeád ar dhíonta, tíleanna dín, sclátaí, fuinneoga, urláir, síleálacha, ballaí, staighrí, doirse, cláir sciorta, éadain, tíleanna ar aon urlár, síleáil agus balla, gáitéir, fánphíobáin, feistis, fearastú, gairdíní agus limistéir choiteanna. Níor cheart go mbeidís lochtach mar gheall ar thaise nó eile.

Ní mór don tiarna talún a chinntiú go bhfuil soláthairtí leictreachais agus gáis sábháilte agus go bhfuil bail mhaith orthu, agus go bhfuil ag gach seomra aerú leordhóthanach agus go bhfuil soilsiú nádúrtha agus saorga i ngach seomra.

Ní mór don tiarna an méid a leanas a sholáthar:

  • Doirteal le huisce te agus fuar
  • Seomra ar leith, as a mbainfidh muintir an aonaid ar cíos úsáid eisiach, ina bhfuil leithreas, báisín níocháin agus folcadán nó cithfholcadán feistithe le huisce te agus fuar
  • Fearas feistithe téimh i ngach seomra, atá in ann téamh éifeachtach a sholáthar agus ar féidir leis an tionónta é a rialú
  • Áiseanna le haghaidh cócaireachta agus stóráil shláintíoch bia, mar shampla, sorn le 4 fháinne agus oigheann agus greille, cuisneoir-reoiteoir agus oigheann micreathonnach
  • Rochtain ar inneall níocháin
  • Rochtain ar thriomadóir éadaí mura bhfuil gairdín nó clós príobháideach ag an aonad ar cíos
  • Pluid dóiteáin agus aláraim dheataigh
  • Rochtain ar áiseanna stórála bruscair atá míolradhíonach agus lotnaid-dhíonach.

I bhfoirgnimh ina bhfuil roinnt aonad, ní mór don tiarna talún aláram atá sreangaithe leis an bpríomhsholáthar leictreachais; pluid dóiteáin; agus pleananna aslonnaithe éigeandála a sholáthar do gach aonad agus ba cheart go mbeadh soilsiú éigeandála suiteáilte i limistéir choiteanna.

Is féidir leat tuilleadh a léamh faoi na híoschaighdeáin, lena n-áirítear Treoir maidir le híoschaighdeáin i dtithíocht ar cíos (pdf).

Údaráis áitiúla agus comhlachtaí tithíochta

Ní gá d’údaráis áitiúla agus comhlachtaí tithíochta áirithe na Rialacháin nua maidir le háiseanna stórais, réiteach bia agus níochán éadaigh a chomhlíonadh. Beidh siad fós á rialú ag Rialacháin na dTithe (Caighdeáin do Thithe ar Cíos) 1993 agus ní mór dóibh iad seo a leanas a chur ar fáil:

  • Áiseanna chun trealamh cócaireachta a shuiteáil.
  • Áiseanna chun bia a stóráil go slán.

Mura mbaineann do theach amach nahíoschaighdeáin

Cuireann údaráis áitiúla na caighdeáin seo i bhfeidhm, mar sin, má cheapann tú nach gcloínn do theach leis na híoschaighdeáin seo, ba chóir duit gearán a dhéanamh leis an údarás áitiúil, bíodh is gur tionónta de chuid údarás áitiúil nó cumann tithíochta tú. Más tionónta príobháideach tú agus go gceapann tú nach gcloínn do chóiríocht leis na caighdeáin nó go ndiúltaíonn do thiarna talún deisiúcháin atá ar an liosta thuasluaite a dhéanamh, is féidir leat iarraidh ar an údarás áitiúil iallach a chur ar an tiarna talún cloí leis na caighdeáin seo.

Is féidir pionóis agus ionchúisimh a bheith mar thoradh ar theipeadh cloí leis na híoschaighdeáin.

Is féidir leis an Bord um Thionóntachtaí Cónaithe Príobháideacha idirghabháil a dhéanamh in aon díospóidí idir tiarnaí talún agus tionóntaí san earnáil phríobháideach ina dhiaidh sin.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

An Bord um Thionóntachtaí Cónaithe

Bosca PO 47
Cloich na Coillte,
Contae Chorcaí
Éire

Uaireanta Oscailte: 8.30 rn go 6.30 in
Teil: 0818 303 037 or 00353 766 887 350
Facs: 0818 303 039
Láithreán Gréasáin: http://www.rtb.ie/
Láithreán Gréasáin: https://onestopshop.rtb.ie/

Page edited: 24 October 2013