Leabhair Chíosa

Reamhrá

Má tá tú i do chónaí i gcóiríocht ar cíos, caithfidh do thiarna talún leabhar cíosa a thabhairt duit, ach amháin má tá seomra ar cíos agat i dteach do thiarna talún.

Is cáipéis í an leabhar cíosa a thaifeadann mionsonraí faoin tionóntacht agus a thugann faoi deara gach íocaíocht cíosa a thug tú don tiarna talún. Is gnách gurb i bhfoirm leabhráin a bhíonn an taifead, ach féadann sé a bheith i bhfoirm eile ar an gcuntar go mbíonn gach sonra riachtanach ann.

Rialacha

Leagtar síos do cheart do leabhar cíosa faoi na Rialacháin Tithíochta (Leabhair Chíosa) 1993, is cuma an ó thiarna talún príobháideach, ó chomhlacht deonach, ó údarás áitiúil nó ó fhostóir ata an chóiríocht ar cíos agat.

Ba cheart go ndéanfadh do thiarna talún gach íocaíocht cíosa a thaifeadadh sa leabhar cíosa. Má dhéanann tú na híocaíochtaí go pearsanta, ba chóir don tiarna talún an leabhar a shíniú nó admháil shínithe a thabhairt duit le sonraí na híocaíochta inti. Má dhéanann tú na híocaíochtaí ar bhealach éigin eile, m.sh. trí bhuanordú nó trí sheic, ba chóir don tiarna talún an leabhar cíosa a shíniú nó admháil scríofa a thabhairt duit laistigh de thrí mhí ón íocaíocht.

Ba cheart go mbeadh an t-eolas seo a leanas istigh i do leabhar cíosa:

  • Seoladh an árasáin nó an tí
  • Ainm agus seoladh do thiarna talún agus ghníomhaire an tiarna talún (más ann dó)
  • D’ainmse
  • An dáta ar ar thosaigh an tionóntacht
  • Fad na tionóntachta
  • Suim na héarlaise a íocadh
  • Suim an chíosa agus conas mar a íocfar é
  • Mionsonraí d’aon íocaíocht eile as seirbhísí, m.sh., as téamh nó as teilifís chábla
  • Ráiteas um bhunchearta agus bundualgais na dtiarnaí talún agus na dtionóntaí
  • Liosta de throscán agus fearais a sholáthraíonn an tiarna talún.

Is í freagracht do thiarna talún í leabhar cíosa a thabhairt duit. Tá siad ar fáil go forleathan agus níl siad daor. Ba cheart duit é a choinneáil i do sheilbh ach é a thabhairt don tiarna talún nuair a iarrtar sin ort, ionas gur féidir leis an tiarna talún athruithe a dhéanamh agus an cíos agus íocaíochtaí eile a thaifeadadh.

Má dhiúltaíonn do thiarna talún leabhar cíosa a thabhairt duit nó admhálacha nó ráitis den chíos a íocadh a sholáthar duit, bíonn an méid sin i gcoinne an dlí. Más mian leat gearán a dhéanamh, ba cheart duit teagmháil a dhéanamh le d'údarás áitiúil, ar féidir leis fógra chomhlíonta a eisiúint don tiarna talún agus an dlí a chur air, más gá.

Léigh tuilleadh mar gheall ar do chearta agus d'oibleagáidí mar thionónta agus mar gheall ar chearta agus oibleagáidí do thiarna talún.

Page edited: 19 April 2016