Grúpa Saineolaithe maidir le Riaráistí Morgáiste agus Fiach Pearsanta

Bunaíodh grúpa saineolaithe i mí Feabhra 2010 chun obair leis an Rialtas maidir lena fhreagra ar cheist an fhiachais.

I mí Samhna 2010 d'fhoilsigh an Sainghrúpa ar Riaráistí Morgáiste agus Fiach Pearsanta a thuarascáil deiridh (pdf), ag cur le tuarascáil eatramhach an 5 Iúil 2010 (pdf). Tá mórchuid de na moltaí curtha isteach mar chuid den Cód Iompraíochta athbhreithnithe ar Riaráistí Morgáiste (pdf).

I measc na moltaí breise eile:

• Ba chóir Scéim Úis Iarchurtha a thabhairt isteach d’iasachtaithe gur féidir leo 66% den ús ar a laghad a íoc. Tabharfaidh sé seo suas le cúig bliana d’iasachtaithe cuí a chur orthu féin.
• Ba chóir d’iasachtóirí machnamh a dhéanamh ar iasachtaithe a éascú i gcothromas diúltach ar mian leo a thrádáil síos go dtí teach níos inacmhainne.
• I gcás morgáiste neamh-inbhuanaithe, ba chóir measúnú le haghaidh tithíochta sóisialta a dhéanamh sula dtarlaíonn athshealbhú.
• Ba chóir meicníocht a chur i bhfeidhm chun iasachtaithe athshealbhaithe a ligean le fanacht ina dtithe ar feadh tamaill, ag ceadú am don údarás tithíochta cóiríocht chuí a fhoinsiú.
• Níl an Grúpa ag moladh mhaithiúnas féich, nó scéim morgáiste-go-cíosa maoinithe ag an Stát.
• Ba chóir reachtaíocht féimheachta nua a thabhairt isteach.
• Ba chóir córas shocraíocht fhéich neamhbhreithiúnach reachtúil a bhunú.
• Ba chóir don teorainn ama urscaoileadh féich a athrú ar aon dul le luach iomlán an fhéich.
• Gur chóir an córas tuairiscithe creidmheasa in Éirinn a leasú, agus gur chóir an rud céanna a dhéanamh freisin leis an tslí a dtuairiscíonn an Rialtóir Airgeadais [an Banc Ceannais] riaráistí morgáiste.
• Gur chóir an scéim um Fhorlíonadh Ús Morgáiste (MIS) a leasú, lena n-áirítear athrú ar na coinníollacha cáilitheacha ionas gur féidir leat MIS a éileamh má tá do pháirtí i bhfostaíocht lánaimseartha, ar an gcoinníoll go gcomhlíonann tú tástáil acmhainne. Rinne an Roinn Coimirce Sóisialaí tuarascáil a fhoilsiú ar leasú théarmaí na scéime sin freisin. Beidh gá le reachtaíocht chun athruithe ar an MIS a chur i bhfeidhm.