Muirear ar Áit Chónaithe Phríobháideach Neamhphríomha (NPPR)

Réamhrá

Rinneadh muirear bliantúil a thabhairt isteach in 2009 i dtaca le maoin chónaithe nach í an t-aon mhaoin atá ag an úinéir agus nach í príomháit chónaithe an úinéara. Tá an Muirear ar Áit Chónaithe Phríobháideach Neamhphríomha nó an NPPR seo iníoctha leis an údarás áitiúil agus gabhann an t-airgead ar aghaidh chun seirbhísí údaráis áitiúil a chistiú.

  • Leanann an NPPR bheith i gceist ar feadh na bliana 2013 agus ba cheart é a íoc leis an údarás áitiúil, cosúil le blianta roimhe seo. Sa mhullach air sin, tá ort an Cháin nua Maoine Áitiúla (CMÁ) a íoc ar an maoin in 2013 agus i mblianta amach anseo.
  • Ní ghearrfar an NPPR a thuilleadh do na blianta i ndiaidh 2013, ach baileofar dliteanais agus íocaíochtaí nár íocadh go fóill.
  • Bhí an Muirear Teaghlaigh le híoc ar an maoin don bhliain 2012, anuas ar an NPPR.

Rialacha

Má tá maoin agat agus murab í an t-aon áit chónaithe atá agat nó do phríomháit chónaithe ar an dáta dliteanais in aon bhliain, ní mór duit muirear €200 a íoc. Tá roinnt eisceachtaí i leith an mhuirir ann, mar shampla, i gcás tithe soghluaiste, carbhán nó árasáin mhuintire – féach ‘Eisceachtaí ón NPPR’ thíos. Go ginearálta, is é an dáta dliteanais an 31 Márta gach bliain.

Baineann an muirear le gach maoin chónaithe atá agat seachas do phríomháit chónaithe. Tá an dualgas ortsa, úinéir an tí, chun teacht chuig an údarás áitiúil ina bhfuil an mhaoin lonnaithe agus an muirear a íoc. Mar shampla, má tá do phríomháit chónaithe i mBaile Átha Cliath agus má tá teach saoire agat i Loch Garman, íocann tú an muirear leis an údarás áitiúil i Loch Garman.

Go hachomair, íocann tú an NPPR sna cásanna a leanas:

  • Tá breis agus áit chónaithe amháin agat
  • Níl ach áit chónaithe amháin agat agus ní do phríomháit chónaithe é (mar shampla, i gcóiríocht chíosa atá do phríomháit chónaithe)
  • Cónaíonn tú thar lear agus tá maoin chónaithe agat in Éirinn

Ní íocann tú an NPPR sna cásanna a leanas:

  • Níl ach teach cónaithe amháin agat agus is é do phríomháit chónaithe é
  • seomra á ligean ar cíos agat i do theach agus cáilíonn tú le haghaidh faoiseamh cánach chun an seomra seo a ligean ar cíos

Tá fáil ar fhaisnéis shonrach i bhfoirm Cheisteanna Coitianta ar nppr.ie.

Eisceachtaí ón NPPR

Tá roinnt eisceachtaí don mhuirear NPPR. Is iad seo a leanas na príomheisceachtaí:

Cóiríocht bhreise teaghlaigh

Má tá an dara háit chónaithe agat, níl tú faoi dhliteanas íoc as an muirear mura bhfuil an duine atá ina c(h)ónaí ann ag íoc cíosa agus:

  • Má tá siad gaolta leat nó le do chéile
  • Más coimircí cúirte iad agus má cuireadh faoi do chúram iad
  • Más tusa a gcaomhnóir dlíthiúil.

Ní mór go bhfuil an mhaoin suite laistigh de 2 chiliméadar de do theach féin nó bheith mar áit chónaithe neamhspleách ar an maoin chéanna atá do phríomháit chónaithe suite, ar nós árasán muintire nó forthí.

Ceart eisiach cónaithe

Má tá ceart eisiach cónaithe (saor ó chíos) ag duine in áit chónaithe, ciallaíonn seo (a) níl an ceart ag an úinéir chun cónaí sa mhaoin agus (b) tá an ceart ag an áititheoir chun cónaí ann ina n-aonar. Is gnách go mbronntar cearta eisiacha cónaithe mar thoradh ar oidhreacht nó ar a mhacasamhail de phróiseas dlíthiúil.

Mar sin, má tá ceart eisiach cónaithe ag duine i maoin ar leat í, ní chomhlíonann tú an sainmhíniú ‘úinéir’ san Acht, agus tá an mhaoin díolmhaithe go dtí go bhfaigheann an duine a bhaineann sochar ón gceart cónaithe bás, nó go dtí go gcuirtear an ceart ar ceal ar bhealach éigin eile.

Ag bogadh go dtí teach altranais

Má fhágann tú do phríomháit chónaithe agus má bhogann tú chuig teach altranais, ní íocfaidh tú an muirear, a fhad agus nach leat an teach a mbogann tú isteach ann.

Ag bogadh tí

Tá eisceacht theoranta ann má tá tú ag bogadh tí agus, le linn an phróisis sin, má tá dhá mhaoin agat ar feadh tréimhse sách gearr.

Ní mór an muirear a íoc má tá an dara maoin agat ar an dáta dliteanais (an 31 Márta gach bliain) fiú nuair a bhíonn an mhaoin seo faighte mar chuid den phróiseas a bhaineann le teach a bhogadh. Ar a shon sin, má bhogann tú ón gcéad mhaoin (do phríomháit chónaithe) isteach sa dara maoin tráth nach déanaí ná 6 mhí i ndiaidh an 31 Márta, féadfaidh tú aisíocaíocht a fháil den mhuirear a fhad agus nach leat a thuilleadh an chéad mhaoin.

Le haisíocaíocht a fháil, déan teagmháil le d’údarás áitiúil.

Idirscaradh agus colscaradh

Tá díolúine ann le haghaidh daoine a bhféadfadh leas a bheith acu sa dara maoin mar thoradh ar idirscaradh breithiúnach nó ar cholscaradh.

Má tá tú colscartha nó má deonaíodh idirscaradh breithiúnach duit, ní bheidh tú faoi dhliteanas an muirear a íoc má tá tú i do chónaí i dteach a bhíodh mar theach an teaghlaigh mar do phríomháit chónaithe. Mura gcónaíonn do chéile nó d’iarchéile i mbunteach an teaghlaigh, ní bheidh siad faoi dhliteanas íoc as an muirear, má choimeádann siad leas sa teach a bhíodh mar theach an teaghlaigh mar thoradh ar cholscaradh nó idirscaradh breithiúnach.

Carthanachtaí agus iontaobhais lánroghnacha

Tá maoin chónaithe atá faoi úinéireacht charthanachtaí agus ag iontaobhais áirithe lánroghnacha díolmhaithe ón muirear.

Murar íoc tú an NPPR

Amhail a luaitear thuas, tá an dualgas ar úinéir maoine chun measúnú a dhéanamh ar a ndliteanas don mhuirear agus é a íoc leis an údarás ábhartha áitiúil.

Má tá do mhaoin faoi dhliteanas agus murar íoc tú an táille faoin dáta dlite, déanann an tAcht Rialtais Áitiúil (Muirir), 2009 foráil chun táillí agus pionóis dhéanacha a ghearradh. Beidh siad seo fós i bhfeidhm ar an maoin agus leanfaidh siad le fabhrú go dtí go ndéantar an dliteanas a dhíscaoileadh. Níl aon fhoráil san Acht chun táillí agus pionóis a tharscaoileadh.

Ar a shon sin, fuair údaráis áitiúla treoirlínte faoi conas cásanna a láimhseáil ina mbeadh an dliteanas iomlán a íoc in íocaíocht shingil ina údar le fíor-chruatan. Leagtar amach sna treoirlínte conas is féidir le húdaráis áitiúla a shocrú chun glacadh le híocaíochtaí i dtráthchodanna thar thréimhse shonraithe. Déan teagmháil le d’údarás áitiúil más mian leat a leithéid de shocrú a dhéanamh.

Rataí

Is ionann táille an NPPR agus €200 le haghaidh gach maoine ar leat í agus tá sé le híoc an 31 Márta gach bliain, seachas ar do phríomháit chónaithe.

Tá sé dlite le híoc faoin 30 Meitheamh gach bliain. Gearrtar táille dhéanach €20 le haghaidh gach míosa, nó cuid de mhí, tar éis an 30 Meitheamh.

Forálann an tAcht Rialtais Áitiúil (Muirear Teaghlaigh), 2011 táille láimhseála sa chás go n-íoctar an táille thar an gcuntar ag oifigí údaráis áitiúil. Thug na Rialacháin Rialtais Áitiúil (Muirir), 2011 (I.R. 721/2011) an táille láimhseála €10 seo le héifeacht ón 1 Eanáir 2012.

Conas iarratas a dhéanamh

Féadfaidh tú do mhaoin a chlárú agus an muirear a íoc ar líne ag www.nppr.ie nó leas a bhaint as foirm pháipéir.

Íoctar an muirear €200 agus aon táillí déanacha nó táillí láimhseála leis an údarás áitiúil sa cheantar ina bhfuil do mhaoin lonnaithe.

Glactar le muirir le haghaidh gach bliana ar líne ón 31 Márta den bhliain sin. Féadfaidh tú aon mhuirir a íoc go fóill a bhaineann le haon bhlianta roimhe seo, lena n-áirítear aon táillí íocaíochta déanaí atá fabhraithe.

Page edited: 21 August 2013