Scéimeanna tithíochta inacmhainne

Réamhrá

Bhí sé mar chuspóir ag na scéimeanna tithíochta inacmhainne cabhrú le teaghlaigh ar ioncaim íseal a gcuid tithe féin a cheannach. Thug siad deis do cheannaitheoirí incháilithe, a bhí ag ceannach don chéad uair, tithe agus arasáin nuathógtha a cheannach ar praghsanna a bhí i bhfad níos ísle ná a luach ar an margadh.

Deireadh leis na scéimeanna: Fógraíodh i 2011 go raibh deireadh á chur leis na scéimeanna seo.

Má cheannaigh tú teach inacmhainne

Má dhíolann tú do theach taobh istigh de 20 bliain, beidh ort céatadán den airgead ón díolachán a aisíoc leis an údarás áitiúil. Tugtar aisghlámadh ar an íocaíocht seo. Is ionann an céatadán seo agus an céatadán dífríocht idir praghas an díolacháin agus luach an tí ar an margadh. Laghdófar an tsuim seo gach bliain faoi 10% nuair is leat an teach ar feadh 10 mbliana. Mar sin, má dhíolann tú do theach tar éis 20 bliain ní bheidh ort aon aisíocaíocht a dhéanamh leis an údarás áitiúil.

Léigh tuilleadh mar gheall ar bheith i do chónaí i dteach inacmhainne.

Conas a d'oibrigh na scéimeanna

Scéim Tithíochta Inacmhainne

Faoin Scéim Tithíochta Inacmhainne, sholáthraíodh na húdaráis áitiúla talamh ar a tógadh tithe nua le díol. Bheifeá i dteideal a bheith páirteach sa Scéim Tithíochta Inacmhainne má:

  • Bhí teach ag teastáil uait agus má shásaigh d'ioncam an scrúdú ioncaim thíos, nó
  • Bhí tú cláraithe ar liosta feithimh tithíochta an údaráis áitiúil, nó
  • Ba thionónta thú den údarás áitiúil, nó tionónta a bhí ag ceannach tí, agus ba mhian leat teach príobháideach a cheannach agus an teach a bhí agat a thabhairt ar ais don údarás áitiúil, nó
  • Ba thionónta ós cionn bliana thú i dteach a chuir cumann tithíochta ar fáil faoin Scéim Iasachta Caipitil agus Fordheontais agus ba mhian leat teach príobháideach a cheannach agus an teach a bhí agat a thabhairt ar ais don chumann tithíochta.

Bhain an scrúdú ioncaim amháin le daoine sa chéad rannóg seo; má thit tú faoin dara, tríú, nó ceathrú rannóg, níor bhain an scrúdú ioncaim leat.

An scrúdú ioncaim

  • Teaghlach aon-ioncaim: Má bhí d'ollioncam (roimh cháin) sa bhliain chánach dheireanach idir €25,000 agus €58,000, d'fhéadfá bheith i dteideal na scéime.
  • Teaghlach dhá-ioncam: Má bhí an dá ioncam le chéile cothrom le €75,000, nó faoin bhun sin, d'fhéadfadh sibh bheith i dteideal na scéime.

Tithíocht inacmhainne "Cuid 5"

Tugann Cuid 5 de na hAchtanna um Phleanáil agus Forbairt 2000-2002 cead don údarás áitiúil iachall a chur ar fhorbróirí suas le 20% de thograí, ina bhfuil 5 nó níos mó teach i gceist, a chur ar leataobh don tithíocht sóisialta nó inacmhainne. Is é an t-údarás áitiúil a dhéanfaidh an cinneadh cén céatadán den 20% a bheidh mar thithíocht inacmhainne. Ní raibh aon rialacha ann chun leagan síos cá mbeadh tithe inacmhainne le lonnú i bhforbairtí nua. B'é an t-údarás áitiúil a rinne an cinneadh cé na tithe a roghnófaí mar thithe inacmhainne mar ba chuí.

Bheifeá i dteideal teach inacmhainne a cheannach faoi Chuid 5 de na hAchtanna um Phleanáil agus Forbairt má ba rud é nár leor 35% de d'ioncam le bheith ar do chumas teach a cheannach.

Tioncsnamh Tithíochta Inacmhainne

Tugadh an Tioncsnamh Tithíochta Inacmhainne (TTI) isteach faoin gcomhaontú Dul Chun Cinn a Chothú. Faoin Tioncsnamh seo, sholáithríodh Oifig na nOibreacha Poiblí talamh ar a dtógtaí tithe nua le díol. Bhí sé mar aidhm ag an TTI freastal do riachtanais dhaoine nach raibh acmhainní acu tithíocht a cheannach ar an margadh oscailte.

Bheifeá i dteideal teach inacmhainne a cheannach faoin Scéim Tithíochta Inacmhainne má ba rud é nárbh leor 35% de d'ioncam le bheith ar do chumas teach a cheannach.

Morgáistí do thithíocht inacmhainne

Bhíodh morgáistí le fáil ó údaráis áitiúla agus chuir bainc áirithe morgáistí ar fáil do thithíocht inacmhainne freisin. D'fhéadfá iasacht a fháil gurb ionann suas le 97% de luach an tí é, ar an gcoinníoll nach mbeadh na haisíocaíochtaí níos mó ná 35% d'ioncam glan an teaghlaigh (is é sin, ioncam lúide cáin agus árachas sóisialta (ÁSPC)). Níor mhór d’iarratasóirí ar mhorgáistí tithíochta inacmhainne san earnáil phríobháideach réamhcheadaíocht a fháil ón údarás áitiúil i dtaobh maoine oiriúnaí.

Scéim Fordheontais Mhorgáiste

Má fuair tú airgead ar iasacht ón údarás áitiúil gus má bhí ollioncam do theaghlaigh níos lú ná €28,000, bheifeá i dteideal fordheontas bliantúil idir €1,050 agus €2,550 a fháil. Íoctaí an fordheontas seo leis an údarás áitiúil.

D'fhéadfadh teaghlach nach raibh incháilithe don fhordheontas seo a bheith incháilithe don Scéim Liúntais Mhorgáiste.

Chun tuilleadh eolais a fháil faoi thithíocht inacmhainne, déan teagmháil le d'údarás áitiúil.

Page edited: 23 February 2017