Ag bogadh go teach nua

Réamhrá

Nuair a bhogann tú teach nó árasán, b’fhéidir go mbeidh ort roinnt cuntas a dhúnadh agus cinn eile a aistriú chuig do sheoladh nua. Anuas air sin, beidh ort na sonraí teagmhála a athrú atá á gcoimeád ag gníomhaireachtaí éagsúla duit agus b’fhéidir gur mian leat do phost a atreorú ar feadh seala.

Má tá do theach á dhíol, beidh ort a chinntiú go gcuimsítear rudaí ar nós troscáin, daingneán agus cairpéad go soiléir sa chomhaontú díola, chun aon díospóidí amach anseo a sheachaint. Más tionónta thú, seiceáil coinníollacha do chomhaontaithe díola agus na tréimhsí riachtanacha fógra, chun aon díospóidí le d’iarthiarna talún a sheachaint – féach ‘Cóiríocht ar cíos a fhágáil’ thíos.

Cuimsítear sa cháipéis seo cuid de na rudaí is gá a dhéanamh nuair a bhogann tú, ach ní liosta críochnaitheach é.

Post a atreorú

Cinnteoidh seirbhís atreoraithe An Post go seoltar do phost chuig do sheoladh nua. Cuirtear an tseirbhís seo ar fáil go ginearálta ar feadh tréimhsí 3, 6 agus 12 mhí, ach is féidir leat í a shíneadh ar feadh a mhéid le 2 bhliain. Íoslódáil an fhoirm iarratais (pdf) nó is féidir ceann a fháil ag aon oifig an phoist. Beidh ort cruthúnas a sholáthar i leith d’aitheantais agus fianaise a sholáthar i leith do sheanseolta agus an táille chuí a íoc.

Déanfaidh An Post do phost go léir a atreorú ansin chuig do sheoladh nua ó dháta lena gcomhaontaítear. Beidh ort do sheoladh nua a thabhairt fós féin d’aon duine eile a d’fhéadfadh bheith ag scríobh chugat, mar gheall nach n-atreorófar do phost i ndiaidh go gcríochnóidh an tréimhse lenar comhaontaíodh. Féadfaidh tú tuilleadh a léamh sna Ceisteanna Coitianta seo.

Cóiríocht ar cíos a fhágáil

Má bhí cóiríocht ar cíos agat, cibé acu ó údarás áitiúil, comhlachas tithíochta nó tiarna talún príobháideach, beidh ort fógra ceart a thabhairt don tiarna talún má chinneann tú chun bogadh amach. Má tá tionóntacht nó léas scríofa agat, seiceáil iad, le do thoil, féachaint cén tréimhse fógra a comhaontaíodh. Anuas air sin, beidh ort coinníollacha eile do chomhaontaithe a sheiceáil chun aon díospóidí le d’iarthiarna talún a sheachaint.

Tionóntaí príobháideacha: Déantar cur síos ar riachtanais fógra in Tionóntaí príobháideacha: daingneacht tionachta. Chomh maith leis sin, ní mór do do thiarna talún cloí le téarmaí aon léasa agus le forálacha an Achta um Thionóntachtaí Cónaithe, 2004 maidir le fógra ceart a thabhairt duit.

Ba cheart duit an fardal a sheiceáil, an chóiríocht a ghlanadh agus an bhail atá uirthi a chur i gcuntas, mar aon le haon bhillí nó muirir atá le híoc a íoc. Mura ndéantar amhlaidh, b’fhéidir go gcaillfidh tú cuid de d’éarlais nó d’éarlais iomlán. Féadfaidh tú tuilleadh a léamh in seicliosta maidir le deireadh a chur le tionóntacht (pdf) de chuid Threshold.

Fóntais a aistriú

Beidh ort cuntais fóntais (ar nós leictreachais, uisce, gáis agus bailiú dramhaíola) a dhúnadh nó a aistriú isteach in ainm na n-úinéirí nó na dtionóntaí nua atá i do sheanteach. Má tá tú ag bogadh ó chóiríocht ar cíos, féadfaidh do thiarna talún iarraidh ort na seirbhísí seo a aistriú ina n-ainm féin. Glac léamha deireanacha do gach seirbhís mhéadraithe sula bhfágann tú, ionas gur féidir leis na cuideachtaí fóntais billí deiridh a eisiúint, agus a chinntiú gur íoc tú aon mhuirir dhramhaíola atá le híoc agat.

Má tá tú ag bogadh isteach i dteach a mbíodh daoine ina gcónaí ann roimhe seo, iarr ar na hiarúinéirí na cuntais fóntais a aistriú i d’ainm agus a chinntiú nach bhfuil aon mhuirir dhramhaíola gan íoc ann. Déan teagmháil leis na soláthraithe fóntais go luath lena chinntiú go bhfuil gach rud ceangailte nuair a bhogann tú isteach. Glac léamha tosaigh i dtaobh gach seirbhís mhéadraithe a luaithe a ghlacann tú seilbh ar an áitreabh.

Guthán, Leathanbhanda, Teilifís

I dtaobh na seirbhísí seo, b’fhéidir go mbeidh tú in ann do chunta(i)s a aistriú ó d’iarsheoladh, ag brath ar cén ait a bhfuil tú ag bogadh go dtí agus an clúdach atá ar fáil. Déan seiceáil le do sholáthraí/sholáthraithe seirbhíse féachaint an féidir leat do chunta(i)s a aistriú nó an dteastaíonn nó nach dteastaíonn uait socrú ar leith a dhéanamh do na seirbhísí i do theach nua. D’fhéadfadh go ngearrfaí táille cheangail ort, ag brath ar do sholáthraí seirbhíse agus ar shaghas na seirbhíse a theastaíonn uait.

Ceadúnas teilifíse

Má tá teilifís agat, ní mór go bhfuil ceadúnas teilifíse agat.

Nuair a bhogann tú teach, ba cheart duit an ceadúnas teilifíse a athrú chuig do sheoladh nua. Féadfaidh tú seo a dhéanamh ar líne má tá d’Uimhir Thagartha Teilifíse agus d’Uimhir Aitheantais Phearsanta agat. Seachas sin, féadfaidh tú teagmháil a dhéanamh le d’oifig áitiúil cuntais cheadúnas teilifíse chun iarraidh ar aistriú, nó tabhair an ceadúnas chuig oifig an phoist le cáipéis ar a léirítear an seoladh nua agus iarr go nuashonrófar do chuid sonraí. Nuashonrófar do cheadúnas agus atheiseofar duit é.

Clár na dToghthóirí

Coimeádann d’údarás áitiúil Clár na dToghthóirí. Féadfaidh tú é a sheiceáil ar líne nó in oifigí údaráis áitiúil, oifigí poist, stáisiúin na nGardaí agus i leabharlanna poiblí. Cuirtear clár nua le chéile gach bliain agus tugtar go dtí an 25 Samhain duit chun d’ainm a chur san áireamh nó chun aon athruithe a dhéanamh (ar nós seoladh a athrú) ar do chuid sonraí. Mura mbaineann tú an spriocdháta seo amach, féadfaidh tú iarratas a dhéanamh go gcuirfear d’ainm san áireamh san Fhorlíonadh le Clár na dToghthóirí.

Tá na foirmeacha ábhartha ar fáil ag checktheregister.ie. Seol d’fhoirm chomhlánaithe ar ais chuig d’údarás áitiúil.

Gluaisteánaíocht

Ceadúnas Tiomána: Níl dualgas ort an seoladh ar do cheadúnas tiomána nó do chead foghlaimeora a athrú, ach moltar duit amhlaidh a dhéanamh. Ní mór duit iarratas a dhéanamh, i bpearsan ar cheann d’ionaid na Seirbhíse Náisiúnta um Cheadúnais Tiomána (NDLS) agus fianaise cháipéisíochta a sholáthar ar athrú an tseolta.

Mótarárachas: Ní mór duit teagmháil a dhéanamh le do chomhlacht nó le do bhróicéir mótarárachais agus iad a chur ar an eolas ar do sheoladh nua ionas gur féidir do pholasaí árachais a nuashonrú. Ceann de na tosca a imríonn tionchar ar phréimh d’árachais is ea an áit a gcoimeádtar an fheithicil. Más comhalta de sheirbhís chliste feithicle, ba cheart duit do sheoladh a athrú leo chomh maith.

Clárú feithiclí: Comhlánaigh an mhír athraithe seolta ar do dheimhniú cláraithe feithicle agus seol ar ais é chuig an Rannán Seirbhísí Ríomhaireachta um Cheadúnú Tiománaithe agus Feithiclí, an Roinn Iompair, Turasóireachta agus Spóirt, Sionainn, Contae an Chláir. Nuashonróidh siad do chuid sonraí agus seolfaidh siad deimhniú nua cláraithe chugat.

Árachas tí, sláinte agus saoil

Beidh ort teagmháil a dhéanamh le do chomhlacht árachais maidir le d’árachas tí agus inneachair a aistriú chuig do theach nua. Seiceáil an gcumhdófar nó nach gcumhdófar inneachar do thí i rith an aistrithe. Cuirfidh go leor árachóirí inneachar faoi árachas faoi bhealach, má tá siad pacáilte agus má bhogann iompróirí gairmiúla iad. Mura gcuirfear faoi árachas iad, cuireann go leor gnóthais aistrithe árachas ar fáil.

Má tá árachas sláinte, árachas saoilpolasaithe árachais eile agat, teastóidh do shonraí nua seolta ó na hárachóirí seo chomh maith.

Scoileanna agus coláistí

Má fhreastalóidh do leanaí ar a scoil reatha fós féin, teastóidh do sheoladh nua agus do shonraí teagmhála uathu. Má chláraigh tú iad i scoil nua, cuir a scoil reatha ar an eolas cathain a fhágfaidh siad agus iarr orthu taifid do leanaí a aistriú chuig an scoil nua.

Má rinne aon chomhalta den teaghlach iarratas ar áit sa choláiste nó ar dheontas mac léinn, ba cheart dóibh an seoladh nua a chur i gcuntas ar a n-iarratas, fiú má shocraigh tú go n-atreorófar do phost.

Institiúidí airgeadais

Féadfaidh tú a roghnú chun do chuntas bainc a bhogadh go brainse níos áitiúla. Mura roghnaíonn tú, cinntigh go bhfuil do sheoladh nua ag brainse do bhainc. Anuas air sin, beidh ort teagmháil a dhéanamh le do chomhar creidmheasa, cuideachta chárta creidmheasa, soláthraí pinsin agus aon institiúidí airgeadais eile ina bhfuil cuntais agat.

Cánachas

Chomh maith leis sin, beidh ort athrú do sheolta a chur in iúl do na Coimisinéirí Ioncaim. Beidh ort d’Uimhir Phearsanta Seirbhíse Poiblí a lua.

Fostóirí

Beidh do shonraí teagmhála nua ag teastáil ó d’fhostóir. Bíonn seo i gceist má tá tú rannpháirteach i scéim fostaíochta. Fiú má íoctar go leictreonach thú, ba cheart duit an rannóg párolla a chur ar an eolas ar an áit a n-oibríonn tú.

Íocaíochtaí leasa shóisialaigh

Má tá aon íocaíochtaí leasa shóisialaigh á bhfáil agat, ar nós Sochar LinbhSochar Cuardaitheora Poist, beidh ort teagmháil a dhéanamh le d’ionad leasa shóisialaigh nó le d’ionad Intreo chun iad a chur ar an eolas ar do sheoladh nua, fiú má íoctar go leictreonach thú. Teastóidh cruthúnas uathu i leith do sheolta nua, ar nós bille fóntais nó ráiteas bainc.

Anuas air sin, beidh ort na sonraí a nuashonrú faoi aon seirbhísí, ar nós gáis, leictreachais, nó gutháin, a bhfaigheann tú Pacáiste Sochair Teaghlaigh dóibh.

Sláinte

Beidh ort athrú do sheolta a chur in iúl do do dhochtúir, fiaclóir, radharceolaí agus aon ghairmithe sláinte eile a dhéileálann leat. Má tá tú ag bogadh go ceantar nua agus más mian leat iad a athrú, féadfaidh tú teagmháil a dhéanamh leis an Oifig Sláinte Áitiúil chun teacht ar shonraí faoi ghairmithe sláinte atá i do cheantar. Anuas air sin, féadfaidh an Oifig Sláinte Áitiúil liosta de LGanna atá sa cheantar a sholáthar a ghlacann páirt i scéim an chárta leighis. Má tá gairmithe sláinte á n-athrú agat, iarr ar do ghairmithe reatha sláinte do thaifid a aistriú chuig na gairmithe nua.

Page edited: 19 November 2015