Faoiseamh cánach ar ús morgáiste/Faoiseamh cánach ag an bhfoinse

Réamhrá

Is éard is faoiseamh morgáiste ann ná faoiseamh cánach bunaithe ar an méid den ús morgáiste a íocann tú ar do phríomháras cónaithe príobháideach (do theach féin) i mbliain chánach áirithe. Séard is brí le bliain chánach ná an treimhse idir 1 Eanáir agus 31 Nollaig.

Ní cheadaítear aon fhaoiseamh cánach ar ús morgáiste le haghaidh morgáistí a glacadh i ndiaidh an 31 Nollaig 2012.

Tá sé á riaradh i leith mar Fhaoiseamh Cánach ag an bhFoinse (TRS). Ciallaíonn sé sin go dtugann an té a thug an morgáiste ar iasacht duit tairbhe an fhaoisimh cánach duit ar an ús a íocann tú ar do mhorgáiste. Déanann siad é sin trí d’íocaíochtaí morgáiste a laghdú de réir an méid faoisimh cánach atá tú i dteideal a fháil i ngach bliain chánach. Éilíonn do mhorgaisteoir méid an fhaoisimh ar ais os na Coimisinéirí Ioncaim. Cuirfidh do mhorgáisteoir aon athrú eile a thiocfaidh ar an bhfaoiseamh cánach i bhfeidhm go huathoibritheach ar son na gCoimisinéirí Ioncaim, mar shampla má tá athrú ar na rátaí úis.

De ghnáth, ní éilíonn tú faoiseamh cánach ar ús morgáiste i dtuairisceán cánach bliantúil mar tugtar é duit go díreach ag do mhorgáisteoir. Féadfaidh tú faoiseamh cánach a éileamh fós ó d’oifig cánach i leith an úis a íocann tú ar iasachtaí “neamhurraithe” a úsáideadh chun críche cáilithe.

Cuirfear deireadh iomlán le faoiseamh cánach ar ús morgáiste i ndiaidh an 31 Nollaig 2017.

Rialacha

Chun go gcáileoidh sé d’fhaoiseamh cánach ar íocaíochtaí ús morgáiste, ní mór don ús a bheith ar airgead a fuair tú ar iasacht chun do phríomh-áitreabh (atá suite in Éirinn) a cheannach, a dheisiú nó a fheabhsú. Mar shampla, ní féidir faoiseamh morgáiste a éileamh i gcomhair úis ar iasacht a úsáideadh chun teach saoire nó réadmhaoin infheistíochta a cheannach ach is féidir é a éileamh i gcomhair iasacht a úsáideadh chun do phríomhtheach a fheabhsú nó a shíneadh.

Is féidir leat faoiseamh ar ús morgáiste a éileamh má tá do phríomháit chónaithe nó d’áit chónaithe aonair in Éirinn agus má oibríonn tú agus má íocann tú cánacha sa RA (lena n-áirítear Tuaisceart Éireann). Is gá uimhir Phearsanta Seirbhíse Poiblí (PSP) a bheith agat chun an faoiseamh a éileamh.

Ní féidir leat faoiseamh ar ús morgáiste a éileamh má tá d’áit chónaithe aonair nó do phríomháit chónaithe sa RA (lena n-áirítear Tuaisceart Éireann) fiú má oibríonn tú agus má íocann tú cánacha in Éirinn.

Tá an faoiseamh seo faoi réir uasteorainneacha, ag brath ar do chúinsí pearsanta agus an ceannaitheoir céad-uaire tú nó nach ea - féach 'Rátaí agus uasteorainneacha' thíos.

Dáta tosaithe morgáiste agus teidlíocht maidir le faoiseamh

Tosaíonn do theidlíocht d'fhaoiseamh cánach ar ús morgáiste sa chéad bhliain ina ndéanann tú íocaíocht úis cháilithe, amhail a leanas:

  • Má thosaigh tú ag íoc an mhorgáiste in 2003 nó tráth níos luaithe ná seo, d’éag do theidlíocht in 2009.
  • I gcás morgáiste a glacadh idir an 1 Eanáir 2004 agus an 31 Nollaig 2012, leanfaidh do theidlíocht i leith faoiseamh cánach go dtí deireadh 2017.
  • Ní cheadaítear aon fhaoiseamh cánach ar ús morgáiste le haghaidh morgáistí a glacadh i ndiaidh an 31 Nollaig 2012.

Riaráistí morgáiste agus íocaíocht úis

Cé go bhforálann an reachtaíocht a rialaíonn faoiseamh i leith ús morgáiste d’fhaoiseamh a dheonú bunaithe ar an méid ús cáilitheach a íocadh sa bhliain chánach, oibríonn go leor iasachtóirí an faoiseamh bunaithe ar an méid úis a gearradh ar chuntas, fiú murar íoc an t-iasachtóir an méid sin úis. Ba bheag tionchar a d’imir seo go dtí le déanaí.

Mar fhreagairt ar riaráistí méadaitheacha, áfach, tá sé beartaithe go n-oibreoidh gach iasachtóir ar bhonn an úis a íocadh. Ó Eanáir 2014 ar aghaidh, tá dualgas ar iasachtóirí Faoiseamh Cánach ag an bhFoinse (TRS) a dheonú bunaithe ar an méid úis a d’íoc an t-iasachtaí laistigh de bhliain chánach, mar a leagtar síos sa reachtaíocht.

Ní imríonn an t-athrú seo aon tionchar ar iasachtaithe a dhéanann na haisíocaíochtaí iomlán go tráthúil, i gcomhréir lena gcomhaontú iasacht mhorgáiste.

I gcás iasachtaithe nach ndéanann a n-aisíocaíochtaí nó a íocann níos lú ná an méid úis a gearradh ar a gcuntas, laghdófar méid an TRS leis an méid úis a íocadh a léiriú.

Maidir le socruithe úis amháin, tá daoine nach bhfuil ach sciar an úis dá morgáiste á íoc acu fós i dteideal TRS a fháil agus leanfaidh siad lena fháil má chomhlíonann siad na coinníollacha cáilitheachta.

Is féidir leat níos mó a léamh faoi seo i gCeisteanna Coitianta na gCoimisinéirí Ioncaim.

Rátaí agus uasteorainneacha

Tá rátaí agus uasteorainneacha éagsúla ann le haghaidh faoiseamh i leith ús morgáiste, ag brath ar do chuid cúinsí. D’fhoilsigh na Coimisinéirí Ioncaim táblaí sonracha, ina léirítear conas a chuirtear na rátaí agus na huasteorainneacha éagsúla i bhfeidhm. Féadfaidh tú na táblaí seo a úsáid lena ríomh cé mhéid faoiseamh i leith ús morgáiste a gheobhaidh tú gach bliain.

Ceannaitheoirí céaduaire

Ceannaitheoir céaduaire thú maidir le cúrsaí faoisimh i leith ús morgáiste má tá tú sa chéad 7 mbliana cánach tar éis é a fháil. Is gnách go laghdaítear rátaí faoisimh i gcás ceannaitheoirí céaduaire thar shaolré an mhorgáiste. I gcás morgáistí a ghlac ceannaitheoirí céaduaire, áfach, idir an 1 Eanáir 2004 agus an 31 Nollaig 2008, tá ráta speisialta 30% ann do na blianta cánach idir 2012 agus 2017.

Ceannaitheoirí nach ceannaitheoirí céad-uaire

Mura bhfuil tú id cheannaitheoir céad-uaire, is é an ráta faoisimh i leith úis morgáiste 15%.

Uasteorainneacha

Is é suim an úis mhorgáiste ar ar féidir leat a fháil faoiseamh seo faoi réir uasteorainneacha nó uasteorainneacha. Tá an uasteorainn a bhaineann leat ag brath ar do chás.

Is iad seo a leanas na méideanna uasteorainn ar feadh na bliana cánach 2016:

Singil Baintreach/Baintreach fir/Páirtnéir sibhialta marthanach/Pósta/i bpáirtnéireacht shibhialta
Ceannaitheoir céad-uaire (a cheannaigh sna blianta 2004 go 2009) €3,000 €6,000
Ceannaitheoir céad-uaire (a cheannaigh sna blianta 2010 go 2012) €10,000 €20,000
Ceannaitheoirí nach ceannaitheoirí céad-uaire iad €3,000 €6,000

Conas iarratas a dhéanamh

Go ginearálta, ba cheart duit clárú ar líne le haghaidh faoiseamh i leith ús morgáiste. Murar féidir leat an áis ar líne a úsáid, áfach, ba cheart duit teagmháil a dhéanamh le Líne Chabhrach an TRS ag 1890 46 36 26 nó ríomhphost a sheoladh chuig trsadmin@revenue.ie chun cabhair a fháil. Tá níos mó faisnéise ann faoin TRS ar láithreán gréasáin na gCoimisinéirí Ioncaim.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Cuirfidh na Coimisinéirí Ioncaim tuilleadh faisnéise ar fáil duit faoi Faoiseamh Cánach ag an bhFoinse i gcomhair Faoiseamh ar Ús Morgáiste.

Rannóg TRS

An tArd Bhailitheoir
Teach Sarsfield
Sráid Phroinsias
Limerick
Ireland

Lóghlao:1890 463626
Láithreán Gréasáin: http://www.revenue.ie
R-phost: trsadmin@revenue.ie


Page edited: 11 March 2016