Anseo atá tú: Baile > Tithíocht > Deontais agus scéimeanna tithíochta > Deontas Oiriúnaithe Tithe do Dhaoine faoi Mhíchumas

Deontas Oiriúnaithe Tithe do Dhaoine faoi Mhíchumas

Réamhra

Tá deontas oiriúnaithe tithe ar fáil nuair atá athruithe riachtanacha le déanamh ar theach, chun é a oiriúnú ó thaobh cónaithe do dhuine faoi mhíchumas fisiciúil, céadfach nó meabhrach nó le fadhb sláinte intinne.

Is féidir leis an deontas cabhrú leat chun athruithe agus oiriúnuithe a dhéanamh ar do theach, é a oiriúnú do chathaoir rotha mar shampla, chomh maith le síneadh a chur air chun breis spáis a chruthú, seomra folctha nó leithreas a chur isteach ar urlár na talún agus ardaitheoirí staighre. I gcásanna áirithe, bíonn soláthar teasa san áireamh faoi choinníollacha áirithe amháin, ach déan teagmháil le d'údarás áitiúil chun tuilleadh sonraí a fháil.

Is féidir leat iarratas a dhéanamh ar an Scéim Deontas Áiseanna Soghluaisteachta ina ionad mura bhfuil i gceist ach mionobair, ach caithfidh tú an tástáil mhaoine a shásamh mar sin féin.

Riarann na h-údaráis áitiúla an 2 scéim (chomh maith leis an Scéim um Chúnamh Tithíochta do Dhaoine Breacaosta) faoi Rialacháin 2007, a leasaíodh ag Rialacháin 2014.

Is féidir aisíocaíocht CBL a éileamh ar áiseanna agus trealamh atá in úsáid ag duine atá faoi mhíchumas agus ar an obair shuiteála freisin. Déantar cur síos gearr ar roinnt scéimeanna eile i ‘Tuilleadh tacaíochtaí airgeadais’ thíos.

Rialacha

Is féidir an Deontas Oiriúnaithe Tithe do Dhaoine faoi Mhíchumas a íoc le daoine a bhfuil cónaí orthu sna cinéalacha tithe a leanas:

  • Tithíocht úinéir-áitithe
  • Teach atá á cheannach ó údarás áitiúil faoin scéim cheannaigh ag tionóntaí
  • Cóiríocht atá ar cíos go príobháideach (is féidir le fad do thionóntachta tionchar a bheith aige ar fhaomhadh a fháil ar an deontas)
  • Cóiríocht atá curtha ar fáil faoi na scéimeanna tithíochta deonacha an Scéim Tacaíochta Caipitil agus an Scéim um Fhóirdheontais Cíosa
  • Cóiríocht atá áitithe ag daoine atá ina gcónaí in árais chomhchoiteanna

Ní mór duit an t-údarás áitiúil a shásamh go mbeidh an teach sin mar do ghnáth-áit chónaithe agat nuair a bheidh an obair críochnaithe. Más tionónta tú, ní mór duit faomhadh scríofa a fháil ó do thiarna talún.

Má tá teach nua á cheannach nó á thógáil agat, d'fhéadfá cáiliú don deontas, ach ar ráta níos ísle - féach ‘Rátaí’ thíos.

Tabharfar tús áite do do iarratas bunaithe ar riachtanas leighis. Tá 3 leibhéal tosaíochta ann:

  • Tosaíocht 1: Duine a bhfuil tinneas foirceanta ag dul dóibh nó atá cleithiúnach go hiomlán nó go príomha ar theaghlach nó cúramóir; nó sa chás go bhféadfaí duine a scaoileadh abhaile ón ospidéal nó an riachtanas maidir le hospidéalacht a mhaolú sa todhchaí
  • Tosaíocht 2: Duine atá soghluaiste ach a bhfuil cúnamh de dhíth orthu ó thaobh níocháin, áiseanna leithris, seomra leapa srl.; nó má chuireann easpa athruithe nó oiriúnuithe bac ar ábaltacht an duine maireachtáil go neamhspleách
  • Tosaíocht 3: Duine atá neamhspleách ach a bhfuil áiseanna speisialta de dhíth air lena chaighdeán maireachtála a fheabhsú, mar shampla, seomra leapa nó spás maireachtála ar leith

Tuarascáil teiripe saothair

Nuair a fhaigheann an t-údarás áitiúil d'iarratas, is féidir go n-iarrfadh sé measúnú ó theiripeoir saothair (TS). Is féidir leis an údarás áitiúil measúnú TS a eagrú, ach is féidir leat féin TS a fhostú chun measúnú a dhéanamh, agus suas le €200 forchúiteamh a fháil mar chuid den deontas iomlán, suas go dtí an uasmhéid atá tú i dteideal a fháil.

Ma tá tú ag cur isteach ar dheontas chun do theach a oiriúnú le haghaidh linbh atá faoi mhíchumas, agus má rinneadh measúnú ar riachtanais i leith an linbh faoi Chuid 2 den Acht Míchumais 2005, ba cheart don údarás áitiúil tagairt a dhénamh do na moltaí TS sa thuarascáil measúnaithe.

Tástáil mhaoine

Déantar measúnú ar d'ioncam teaghlaigh iomlán chun a fháil amach an bhfuil tú incháilithe don deontas, agus má tá, ag cén leibhéal cabhrach.

Is éard is ioncam teaghlaigh ann ná:

  • Ollioncam bliantúil an úinéara réadmhaoine (nó an tionónta ) agus an céile/páirtí sa bhliain cíosa roimhe sin
  • Ioncam ata ag aon duine fásta eile atá mar bhall den teaghlach - os cionn 23 bliana d'aois (nó os cionn 18 mbliana muna bhfuil siad in oideachas lánaimseartha)

Ní thógtar an méid seo a leanas san áireamh nuair atá ioncam do theaghlaigh á ríomh:

An t-eolas cánach a bhíonn ag teastáil

Agus iarratas á dhéanamh le haghaidh deontais, ní mór na rudaí seo a leanas a chur ar fáil:

  • D’uimhir thagartha cánach
  • Sonraí do cheantar cánach agus
  • Ráiteas a thugann le fios go bhfuil do chúrsaí cánach in ord, chomh fada agus is eol duit

Má bhaineann luach €10,000 nó níos mó le d’iarratas ar dheontas, ní mór duit Deimhniú Imréitigh Cánach bailí a chur ar fáil don údarás áitiúil. Is féidir leat an deimhniú féin a thaispeáint nó d’uimhir chustaiméara agus uimhir thagartha an deimhnithe a thabhairt don údarás, agus lucht an údaráis a údarú chun do stádas imréitigh cánach a dheimhniú go leictreonach.

I gcás íocaíochtaí deontais ní mór do chonraitheoirí deimhniú imréitigh cánach a sholáthar.

Ní mór freisin fianaise a chur ar fáil maidir le húinéireacht an tí chomh maith le fianaise gur íocadh an Cáin Mhaoine Áitiúil (CMÁ) air. Tá maoin chónaithe a ceannaíodh, a tógadh nó a oiriúnaíodh go ndéanfaí áit oiriúnach chónaithe den mhaoin do dhuine atá ar éagumas buan agus iomlán mar a n-áit chónaithe aonair nó a bpríomháit chónaithe díolmhaithe ón CMÁ. I gcás oiriúnuithe a dhéanamh ar mhaoin, ní bheidh an díolúine i gceist ach amháin nuair a sháraíonn costas na n-oiriúnuithe 25% de luach margaidh na maoine sula ndéantar í a oiriúnú. Léigh tuilleadh inár ndoiciméad, Díolúintí ón gCáin Mhaoine Áitiúil agus sna treoracha na gCoimisinéirí Ioncaim (pdf).

Luachana maidir le hobair

Ní íocfar an t-údarás áitiúil deontais ach amháin le haghaidh luachana a cheaptar a bheith réasúnta. De ghnáth, ní mór 2 luachan mhiondealaithe scríofa a chur isteach leis an iarratas, agus costas na hoibre luaite orthu. Mura féidir leat teacht ar an dara luachan, nó i gcas cruatain, d’fhéadfadh an t-údarás áitiúil glacadh le luachan amháin.

Moltar go gcuirtear san áireamh san obair atá beartaithe, suiteáil aláraim deataigh agus aláraim aonocsaíd charbóin, mura bhfuil siad suiteáilte agus ag feidhmiú i do theach cheana féin.

Tús a chur leis an obair chun do theach a oiriúnú

íocfar an deontas má thosaítear ar an obair sula ndéantar an deontas a fhaomhadh. Beifear ag súil go gcuirfí tús leis an obair taobh istigh de 6 mhí tar éis duit faomhadh a fháil don deontas. Muna tharlaíonn sé seo, d'fhéadfá breis ama a éileamh ón údarás áitiúil.

An dara deontas a íoc

Is féidir deontas a fháil faoin Deontas Oiriúnaithe Tithe do Dhaoine faoi Mhíchumas don dara huair má thagann athrú mór ar do chuid riachtanais de réir a chéile.

Iarratas a dhéanamh ar dheontas breise

De ghnáth, glactar leis go mbeidh an obair a dhéantar i do theach in oiriúint do na riachtanais a bheidh agat amach anseo, chomh maith le do riachtanais reatha. Má thagann athrú suntasach ar do riachtanais thar tréimhse ama, seans go mbeidh gá le tuilleadh oibre. Is féidir leat iarratas a dhéanamh arís le haghaidh Deontas Oiriúnaithe Tithíochta agus déanfar gnáthmheasúnú ar d’iarratas. Ní bhaineann íosteorainn ama leis an tréimhse idir íocaíocht na chéad deontais agus íocaíocht an dara deontas.

Tacaíochtaí eile airgeadais

Mar a luadh thuas, tá aisíocaíochtaí CBL ar fáil ar chostas áiseanna agus gléasanna a n-úsáidtear ag daoine faoi mhíchumais, chomh maith le ar an gcostas suiteála agus oiriúnaithe.

Seans go mbeifeá i dteideal páirtchreidmheas cánach freisin faoin Dreasacht Athchóirithe Tí .

Má tá sé ar intinn agat feabhas a chur ar éifeachtúlacht fuinnimh do thí, seans go mbeifeá i dteideal na Scéime na dTiithe um Fhuinneamh níos Fearr nó na Scéime ‘Fuinneamh níos Fearr, Tithe Níos Teo’.

Déan sonraí na scéimeanna seo a sheiceáil maidir le slite chun iad a chomhcheangal.

Rátaí

Má tá d'ioncam teaghlaigh níos lú ná €30,000, d'fhéadfá a bheith incháilithe do 95% de chostas na n-oibreacha (suas go dtí an uasdheontas de €30,000). Laghdófar céatadán na gcostas a fhaigheann cúnamh deontais ó 95% go 30% nuair atá ioncam an teaghlaigh idir €54,001 agus €65,000. Má tógadh do theach níos lú ná bliain amháin, ó dháta an iarratais, ní bheidh méid an deontais níos mó ná €14,500 go ginearálta.

Nóta: Seans nach níocfar uasmhéid an deontais. Braitheann méid an deontais ar an méid chistiúcháin atá ag an údarás áitiúil – is féidir leis an údarás áitiúil cinneadh an íocfaidh sé an deontas iomlán nó céatadán den iomlán i ngach cás.

Murar féidir leat iasacht a fháil ó bhanc nó cumann foirgníochta leis na costais nach gclúdaíonn an deontas a íoc, d'fhéadfá iarratas a dhéanamh ar iasacht feabhsaithe tí an údaráis áitiúil.

Más tionónta údaráis áitiúil tú, clúdóidh an t-údarás áitiúil costas iomlán na n-oibreacha.

Deontas Oiriúnaithe Tithe do Dhaoine faoi Mhíchumas (tithe tógtha le níos mó ná 12 mí):

Ioncam bliantúil teaghlaigh uasta % de chostais Uasdheontas
Suas le €30,000 95% €30,000
€30,000 - €34,000 90% €27,000
€34,001 - €38,000 80% €24,000
€38,001 - €42,000 70% €21,000
€42,001 - €46,000 60% €18,000
€46,001 - €50,000 50% €15,000
€50,001 - €54,000 40% €12,000
€54,001 - €65,000 30% €9,000
Os cionn €65,000 Níl deontas iníoctha


Deontas Oiriúnaithe Tithe do Dhaoine faoi Mhíchumas (tithe tógtha le níos lú ná 12 mí):

Ioncam bliantúil teaghlaigh uasta % de chostais Uasdheontas
Suas le €30,000 95% €14,500
€30,000 - €34,000 90% €13,050
€34,001 - €38,000 80% €11,600
€38,001 - €42,000 70% €10,150
€42,001 - €46,000 60% €8,700
€46,001 - €50,000 50% €7,250
€50,001 - €54,000 40% €5,800
€54,001 - €65,000 30% €4,350
Os cionn €65,000 Níl deontas iníoctha

Conas a dhéanfaidh mé iarratas

Is féidir foirm iarratais a íoslódáil ó láithreán gréasáin d'údaráis áitiúil nó iarraidh orthu foirm a sheoladh chugat. Tá mioneolas ar an bhfoirm faoi choinniollacha na scéime, chomh maith le seicliosta na ndoiciméad atá le cur leis an bhfoirm.

Muna bhfuil tú sásta le cinneadh an údaráis áitiúil, is féidir achomharc a dhéanamh. Caithfidh d'achomharc a bheith i scríbhinn agus caithfidh tú e a dhéanamh i 3 seachtaine. Scríobh síos cad iad na fáthanna leis an achomharc a dhéanamh.

Faigh breis eolais ó d'údarás áitiúil.

Page edited: 6 December 2016

Teanga

English

Ábhar Gaolmhar

Téigh i dteagmháil linn

Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 8in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire du