Teach a oiriúnú do dhuine breacaosta nó do dhuine faoi mhíchumas

Eolas

Tharlódh go mbeadh gá ann do theach a oiriúniú, de réir mar a éiríonn tú níos sine. Ina theannta sin, d’fhéadfadh go mbeadh ort do theach a oiriúnú má tá tú féin nó ball den teaghlach faoi mhíchumas.

I measc na ngnáthathruithe a dhéantar ar theach le háit oiriúnach a dhéanamh de do dhuine faoi mhíchumas nó ag a bhfuil soghluaiseacht theoranta, tá iad seo a leanas:

  • Doirse agus pasáistí a leathnú
  • Lasca solais, hanlaí doras, cloig dhoras agus gutháin iontrála a bhogadh go dtí airdí áisiúla
  • Greimráillí chun tacaíocht a chur ar fáil a shuiteáil
  • Áiseanna seomra folctha a oiriúnú (mar shampla, leithreas ardaithe, taca droma i gcoinne shistéal an leithris, cithfholcadán boinn leibhéalta, folcadán le hardaitheoir, báisín lámh ar airde oiriúnach)
  • Áiseanna an tseomra folctha nó an tseomra leapa a lonnú ar urlár na talún
  • Rampaí a shuiteáil le húsáid céimeanna a sheachaint
  • A chinntiú go bhfuil ag bealaí isteach, ar nós cosán nó cabhsán, dromchla daingean cothrom
  • Ardaitheoir staighre a shuiteáil
  • Troscán speisialaithe, ar nós leapacha insocraithe nó cathaoireacha insocraithe taca
  • Gléis phráinne a shocrú do dhaoine bodhra nó lagéisteachta

I gcás tine nó éigeandála eile, tá sé tábhachtach go mbíonn rochtain i gcónaí ar bhealaí amach agus nach mbraitear go hiomlán ar mheáin mheicniúla (ar nós ardaitheora) chun an teach a fhágáil

Pleanáil a dhéanamh chun do theach a oiriúnú

Sula ndéanann tú athruithe ar do theach, is féidir leat dul i gcomhairle le teiripeoir saothair (TS) a dhéanfaidh do riachtanais laethúla mhaireachtála a mheas agus a chuirfidh comhairle ort faoi na hoiriúnuithe le déanamh ar do theach. Is féidir leat teagmháil a dhéanamh le ST tríd an rannóg cúram pobail de d’Oifig Sláinte Áitiúil. Mar mhalairt air sin, d’fhéadfadh gur mhian leat ST a fhruiliú go príobháideach, de bharr go bhféadfadh liosta feithimh bheith ann do sheirbhís phoiblí ST. Foilsíonn Cumann Teiripeoirí Saothair na hÉireann (CTSÉ) liostáil de na STanna atá i gcleachtas príobháideach, agus má fhaigheann tú deontas do na hoiriúnuithe, d’fhéadfá bheith in ann aisíocaíocht a fháil ar roinnt de na costais lena mbaineann ST a fhruiliú.

Sa mhullach air sin, is féidir le gairmithe eile sláinte, ar nós altraí sláinte poiblí agus fisiteiripeoirí comhairle a chur ort maidir le trealamh speisialaithe agus oiriúnuithe sa bhaile, bunaithe ar do riachtanais ghearrthréimhseacha agus fhadtréimhseacha araon.

Más gá duit struchtúr nó seomra breise a chur leis an teach, d’fhéadfadh go mbeadh cead pleánála ag teastáil uait.

Cúnamh airgeadais

D’fhéadfadh do theach a oiriúnú bheith costasach, go háirithe má bhíonn athrú struchtúrtha i gceist. Is ann do roinnt bealaí leis an ualach airgeadais a laghdú:

  • Chosnódh sé breis agus €6,000 le teach a oiriúnú do dhuine atá faoi mhíchumas nó ag a bhfuil deacracht mheabhairsláinte, d'fhéadfá bheith i dteideal Deontas Oiriúnaithe Tithíochta do Dhaoine faoi Mhíchumas a ndéantar tástáil mhaoine ina leith a fháil. Is é an deontas uasta €30,000. Is féidir leat níos mó a léamh faoi seo inár gcáipéis faoin Deontas Oiriúnaithe Tithíochta.
  • Le teacht ar níos mó oiriúnuithe bunúsacha agus ar iad siúd atá níos saoire, ar nós greimráillí, cithfholcadáin bhoinn leibhéalta nó ardaitheoirí cathaoireach, cuireann Scéim an Deontais Áiseanna Soghluaiseachta (a ndéantar tástáil mhaoine ina leith freisin) deontas uasta €6,000 ar fáil. Is féidir leat níos mó a léamh faoi seo inár gcáipéis faoi Scéim an Deontais Áiseanna Soghluaiseachta.
  • Úsáidtear an Scéim um Chúnamh Tithíochta do Dhaoine Breacaosta chun bail tí duine bhreacaosta a fheabhsú. I measc an chineáil oibre a chuimsítear tá deisiúcháin struchtúrtha, athshreangú agus uasghrádaithe do chórais téimh. Is éagsúil don chineál oibre a dtabharfaidh údaráis áitiúla cúnamh deontais di. Le teacht ar fhaisnéis faoin méid a chuimsítear i do cheantar, déan teagmháil le d'údarás áitiúil.
  • B'fhéidir go gcáileofar thú d’iasacht ón údarás áitiúil ar mhaithe le feabhsúcháin tí le do theach a fheabhsú, a dheisiú nó le síneadh a chur leis.
  • Má tá cárta leighiscárta breoiteachta fadtéarmaí agat, d’fhéadfá bheith i dteideal earraí riachtanacha trealaimh a fháil saor in aisce. Ar an gcéad dul síos, ní mór go ndéanfaidh gairmí cuí, ar nós teiripeoir saothair nó fisiteiripeora, tástáil ort.
  • Má tá airgead á íoc agat ar threalamh a theastaíonn ó dhuine atá faoi mhíchumas, d’fhéadfá bheith in ann aisíocaíocht CBL a éileamh.

Foinsí faisnéise

Cuireann Assist Ireland faisnéis neamhchlaonta ar fáil faoi theicneolaíochtaí cúnta le cabhrú le daoine atá faoi mhíchumas cónaí go neamhspleách. I measc ná n-uirlisí agus an trealaimh, tá idir earraí simplí ar nós sconnaí luamháin ar bhaisíní níocháin agus gléis níos sofaisticiúla ar nós léitheoirí scáileáin do ríomhairí do dhaoine ag a bhfuil lagú amhairc. Déanann Assist Ireland cur síos ar na mílte táirge agus anuas air sin, cuireann siad bileoga fíricí ar fáil ina ndéantar cur síos ar threalamh speisialaithe agus céard air ar cheart duit breithniú a dhéanamh agus tú i mbun roghnú. Is ann do roinnt bealaí le teagmháil a dhéanamh le Assist Ireland le fiosrúcháin a dhéanamh nó le haiseolas a thabhairt.

Má tá lagú amhairc agat, má tá tú bodhar nó má tá lagéisteacht agat, cuireann eagraíochtaí ar nós Chomhairle Náisiúnta na hÉireann do na Daill agus Deafhear.ie comhairle ar fáil faoin méid is féidir leat a dhéanamh chun áit níos inláimhsithe a dhéanamh de do theach.

Cuireann Age Action Ireland comhairle agus faisnéis ar fáil atá dírithe ar riachtanais daoine breacaosta. Tá sé ina chuspóir acu a gcáilíocht beatha a fheabhsú trí chur ar a gcumas acu cónaí go neamhspleách ina dtithe féin chomh fada agus is féidir leo.

Is féidir le Cumann Cathaoireacha Rothaí na hÉireann faisnéis a chur ar fáil ar na hoiriúnuithe is féidir a dhéanamh i do theach le háit níos inrochtana do chathaoireacha rothaí a dhéanamh de.

Chuir an tÚdarás Náisiúnta Míchumais sraith treoirlínte i dtoll i chéile maidir le inrochtaineacht, dar teideal ‘Tógáil do Chách’ (‘Building for Everyone’). Léiríonn na treoirlínte seo conas is féidir foirgnimh a dhearadh, a thógáil agus a bhainistiú ionas go mbíonn rochtain ag cách orthu. Is féidir leat na treoirlínte seo a íoslódáil ó láithreán gréasáin an UNM.

Page edited: 16 February 2012