Rochtain ar thaifid leighis

Réamhrá

D'fhéadfadh go mbeadh othair i dteideal a gcuid taifead leighis a fháil ar roinnt bealaí éagsúla:

Baineann na cúig bhealach thuasluaite le hothair an chórais phoiblí i.e. othair in ospidéil phoiblí nó ospidéil a fhaigheann maoiniú poiblí, chomh maith le sealbhóirí Cárta Liachta/Cárta Cuairte Dochtúra Ghinearálta do sheirbhísí dochtúirí ginearálta. Má fhreastalaíonn tú ar do dhochtúir ginearálta mar othar príobháideach nó ar ospidéal príobháideach (nach bhfuil maoinithe ag FSS), ní féidir leat rochtain a fháil ach amháin de bhua do chonartha leis an tseirbhís liachta, nó de bhua ordú cuairte.

D’fhéadfadh cónaitheoirí i dtithe altranais poiblí agus príobháideacha atá maoinithe ag an Scéim Tacaíochta do Thithe Altranais nó fóirdheontas FSS rochtain a fháil ar a dtaifid leighis.

Rúndacht agus nochtadh

Tá sé de dhualgas ar dhochtúirí agus ar phearsanra leighis eile agus institiúidí sláinte taifid na n-othar a choinneáil faoi rún, ach tá roinnt tosca ann ina bhféadfadh go mbeadh dualgas orthu an t-eolas seo a thabhairt do thríú páirtithe.

Leagtar a ndualgas eiticiúil maidir le rúndacht amach i dtreoirlínte Chomhairle na nDochtúirí Leighis Treoir i gcomhair Iompraíocht agus Béas Eiticiúil.

Tá roinnt tosca ina bhféadfadh duine gairmiúil leighis (nó ospidéal) taifid rúnda leighis a nochtadh do dhaoine eile - mar shampla, má thoilíonn an t-othar le nochtadh den chineál sin, nó nuair a éilíonn cúirt é. Is cosúil go bhféadfadh sé a bheith eiticiúil taifid leighis a nochtadh sa chás go ndéanfadh an nochtadh sin ar mhaithe leis an othar, nó, más gá, chun duine eile nó an tsochaí i gcoitinne a chosaint. Tá riachtanais dlíthiúla ar leith chun eolas a nochtadh, mar shampla, maidir le galair thógálacha. Tá sé de dhualgas ar dhochtúirí tarluithe galar tógálach faoi leith a thuairisciú d’Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte agus don Ionad um Fhaireachán Galair Thógálacha.

Tá rúndacht eolais phearsanta ar nós taifead leighis, faoi chosaint an Achta um Chosaint Sonraí agus na nAchtanna um Shaoráil Faisnéise. De réir na nAchtanna, ní féidir le tríú páirtithe rochtain ar shonraí pearsanta ach amháin i gcúinsí eisceachtúla. Is iad tuismitheoirí/caomhnóirí agus ionadaithe pearsanta na tríú páirtithe seo.

Rochtain riaracháin ar thaifid FSS

De ghnáth, ba chóir go mbeadh rochtain riaracháin agat ar do thaifead sláinte féin, ag tabhairt aird mar is cuí ar phríobháideachas, rúndacht agus leas an phobail.

Eolas Pearsanta

Déan iarratas i scríbhinn ar an tseirbhís nó gníomhaireacht chuí, (mar shampla, le haghaidh taifid ospidéil, déan iarratas ar Bhainisteoir an Ospidéil). Ba chóir duit eolas leorga a sholáthar chun cabhrú le do thaifid a aimsiú, lena n-áirítear do dháta breithe, seoladh reatha agus roimhe, na teagmhálacha a bhí agat le seirbhísí áirithe agus neasdátaí.

D’fhéadfaí cruthúnas aitheantais a iarraidh uait, mar shampla cóip de do phas reatha nó do cheadúnas tiomána a sholáthar. Bheadh sé seo chun do rúndacht a chosaint.

De ghnáth, ní bheidh táille ar bith ar chóipeanna de thaifid phearsanta. In ainneoin sin, tá sé de cheart ag an ngníomhaireacht shláinte táille a ghearradh ar fhótachóipeála, chóipeanna x-gha, nó sa chás go bhfuil comhad na dtaifead an-mhór. (Féach scála táillí thíos).

Eisceachtaí

Mura féidir le taifead nó eolas a sholáthar duit go díreach faoi rochtain riaracháin, cuirfear in iúl duit faoi seo, agus tabharfar comhairle duit maidir le roghanna a bhaineann leis an Acht um Shaoráil Faisnéise. Chomh maith leis sin, d’fhéadfadh eolas áirithe a bheith íogair agus ní fhéadfaí iarratais ar rochtain a dhéanamh ach amháin faoi reachtaíocht um Shaoráil Faisnéise.

Is iad na rudaí a d’fhéadfadh a bheith i gceist le heolas íogair ná taifead sláinte duine nach maireann, taifid a bhaineann le cásanna amhrasta mí-úsáide páistí, taifid a nochtann baint le cás amhrasta mí-úsáide gnéasaí agus an plé iniúchta maidir leis, cáipéisí a bhaineann le tástáil VEID/SEIF srl.

Saghas táillí le haghaidh Rochtain Riaracháin
Táille Iarratais Dada
Táille fótachóipeála* 4 cent an leathanach
Cóip x-gha €6.35
CD-ROM €10.16
Cóip diosca flapach 51 cent

* Ní ghearrfar táillí fótachóipeála ach amháin sa chás go ndéantar iarratas ar líon mór cóipeanna.

Cosaint sonraí agus Saoráil Faisnéise

Cosaint sonraí

Éilíonn an reachtaíocht um chosaint sonraí go bhfuil na sonraí a choimeádtar cruinn agus cothrom le dáta. De réir na nAchtanna um Chosaint Sonraí 1988 agus 2003, tá duine i dteideal fáil amach má tá eolas faoi/fúithi féin coimeádta ar thaifead, rochtain ar na taifid sin agus iad a bheith ceartaithe má tá siad mícheart. Tá feidhm ag na rialacha seo beag beann ar an duine nó an eagraíocht atá ag coimeád an taifid – cé acu an dochtúir, gairmí liachta eile, ospidéal, institiúid, Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS), nó duine ar bith eile é nó í. Tá sé de dhualgas ar an gcoimeádaí na sonraí a nochtadh agus a cheartú.

Tá eisceacht teoranta ann i leith an dualgais chun taifid a nochtadh don duine lena mbaineann siad sa chás gur dócha go ndéanfaí dochar dáiríre do shláinte fhisiceach nó mheabhrach nó do riocht mothúchánach an duine mar thoradh ar an nochtadh.

Tá roinnt bileog ag an gCoimisinéir Cosanta Sonraí, Treoir maidir le do Chearta (pdf) san áireamh. Déanann an Coimisinéir plé le fadhbanna maidir le cosaint sonraí.

An tAcht um Shaoráil Faisnéise

Foráiltear san Acht um Shaoráil Faisnéise, 2014, i measc rudaí eile, do cheart aonair rochtana ar thaifid phearsanta atá á gcoimeád ag comhlachtaí poiblí mura bhfuil siad díolmhaithe go sonrach.

Is iad taifid liachta taifid phearsanta. Baineann an tAcht um Shaoráil Faisnéise le Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) agus le hospidéil dheonacha chomh maith le roinnt gníomhaireachtaí sláinte eile. Ní bhaineann sé le hospidéil phríobháideacha. Baineann sé le taifid atá coimeádta ag dochtúirí ginearálta maidir le hothair atá ina sealbhóirí cárta liachta. Ní bhaineann sé le taifid othar príobháideach.

Má tá tú ag iarraidh rochtain ar thaifid faoin Acht um Shaoráil Faisnéise, ba chóir duit iarratas a dhéanamh ar an gcomhlacht poiblí atá á gcoimeád (tuigtear gur í Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) a choimeádann na taifid maidir le sealbhóirí an chárta liachta).

Ní mór cloí le nós imeachta ar leith maidir le heolas liachta a nochtadh sa chás go bhfuil ceannasaí an chomhlachta phoiblí den tuairim go ndéanfadh nochtadh d’eolais dochar do do shláinte nó d’fholláine mhothúchánach. Sna cásanna seo, má iarrann tú orthu é a dhéanamh, caithfidh an comhlacht poiblí an taifead a scaoileadh do ghairmí liachta cuí a ainmníonn tú.

Ba chóir iarratais faoin Acht um Shaoráil Faisnéise a sheoladh chuig Aonad um Shaoráil Faisnéise an chomhlachta phoiblí nó na hoifige a choimeádann na taifead.

Rochtain ar thaifid linbh nó duine éagumasaigh

De ghnáth, tugann an tAcht um Shaoráil Faisnéise ceart rochtana ar eolas pearsanta don duine lena mbaineann an t-eolas.

Tá nós imeachta ann a thugann cead do thuismitheoirí nó caomhnóirí rochtain ar eolas pearsanta maidir le duine mionaoiseach. Tugann an tAcht cead do thuismitheoirí/chaomhnóirí rochtain ar eolas pearsanta maidir le duine fásta chomh maith nach bhfuil in ann a chearta faoin tAcht a fheidhmiú mar gheall ar neamhchumas ó thaobh meabhrach nó míchumas fisiceach trom. Caithfidh dochtúir a dheimhniú go bhfuil an duine atá i gceist sa chatagóir seo.

Ní cheadófar an rochtain seo sa dá chás thuasluaite ach amháin sa chás go gceapann ceannasaí an chomhlachta phoiblí go bhfuil sé ar mhaithe leis an duine atá i gceist.

Rochtain ar thaifid duine éagtha

I gcás duine nach maireann, d’fhéadfadh rochtain ar eolas pearsanta a cheadú:

  • don ionadaí pearsanta atá ag riar eastát an duine nach maireann
  • do dhuine atá ag déanamh feidhm dhlíthiúil éigin i dtaca leis an duine aonair nó le heastát an duine aonair
  • don chéile (céile colscartha nó comhchónaitheoir san áireamh), nó don neasghaol nó do dhuine eile atá oiriúnach de réir ceannasaí comhlachta phoiblí.

Ba chóir conspóidí faoi rochtain ar thaifid faoin Acht um Shaoráil Faisnéise a sheoladh chuig an gCoimisinéir Faisnéise.

Cásanna Cúirte

Follasú

D’fhéadfadh othair agus daoine eile rochtain ar thaifid liachta le haghaidh cásanna cúirte ar chuntar go bhfaigheann siad ordú cúirte “follasaithe”. D’fhéadfadh an chúirt ospidéal nó dochtúir a ordú chun cáipéisí nó taifid liachta a nochtadh nó “a fhollasú” do chomhairleoirí an ghearánaí má cheaptar go mbaineann siad le ceisteanna a bhaineann le himeachtaí na cúirte.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte

Líne Eolais

Uaireanta Oscailte:Luan go Satharn, 8:00-20:00
Teil:(041) 685 0300
Lóghlao:Call Save 1850 24 1850
R-phost: infoline1@hse.ie

An Coimisinéir Cosanta Sonraí

Teach na Canála
Bóthar an Stáisiúin
Cúil an tSúdaire
Laois
Éire

Uaireanta Oscailte:09:15-17:30
Teil:+353 57 868 4800
Lóghlao:1890 252231
Facs:+353 57 868 4757
Láithreán Gréasáin: http://www.dataprotection.ie
R-phost: info@dataprotection.ie

Oifig an Choimisinéara Faisnéise

18 Sráid Líosain Íochtarach
Baile Átha Cliath 2
Éire

Teil:+353 (0)1 639 5689
Lóghlao:1890 253 238
Facs:+353 (0)1 639 5674
Láithreán Gréasáin: http://www.oic.gov.ie
R-phost: info@oic.gov.ie

Láraonad Beartas Saorála Faisnéise

An Roinn Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe
7-9 Rae Mhuirfean
Baile Átha Cliath 2
Éire

Teil:+353 (0)1 631 8258
Facs:+353 (0)1 604 5750
Láithreán Gréasáin: http://foi.gov.ie/
R-phost: cpu@per.gov.ie

Page edited: 23 March 2016