Seirbhísí do dhaoine faoi mhíchumas intleachtúil, fisiciúil agus le míchumas céadfaíoch
Eolas
Cuireann Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) réimse seirbhísí ar fáil do dhaoine faoi mhíchumas intleachtúil, fisiciúil agus le míchumas céadfaíoch nó le huathachas. Tá bunsheirbhísí sláinte i gceist leis na seirbhísí seo chomh maith le measúnú, athshlánú, cothú ioncaim, cúram pobail agus cúram cónaithe.
Cuireann an FSS seirbhísí áirithe ar fáil go díreach. Tá roinnt seirbhísí soláthar ag eagraíochtaí nó ag grúpaí deonacha thar ceann FSS. Is mór an difríocht idir leibhéal na seirbhísí atá ar fáil ar fud na tíre.
Tá Bainisteoirí Sheirbhísí Míchumais ceapaithe ag na (FSS) Limistéar le comhordnú a dhéanamh ar sholáthar seirbhísí do dhaoine faoi mhíchumas.
Seirbhísí ginearálta sláinte
Tá daoine faoi mhíchumas i dteideal seirbhísí ginearálta sláinte ar an mbunús céanna le gach duine eile. I measc na seirbhísí seo tá:
- Cártaí Leighis
- Drugaí agus míochaine ar oideas
- Trealamh cúnta agus fearas leighis agus máinliachta
- Seirbhísí ospidéil
- Seirbhísí fiaclóireachta, seirbhísí súl agus seirbhísí oftalmacha agus seirbhísí cluastuisceana.
Seirbhísí chúram pobail
Tá réimse seirbhísí chúram pobail a bhfuil daoine faoi mhíchumas ina dteideal. I go leor cásanna bíonn túsáite acu do na seirbhísí seo. Is iad seo a leanas na seirbhísí cúraim phobail chuí:
- Altraí sláinte phoiblí
- Cúntóirí baile
- Cúnamh pearsanta
- Seirbhísí síceolaíochta
- Teiripe teanga agus urlabhra
- Seirbhísí teiripe saothair
- Seirbhísí oibre sóisialta
- Fisiteiripe
- Cúram Lae
- Cúram Faoisimh
Cothú ioncaim
Íocaíochtaí ón Roinn Coimirce Sóisialaí
Tá daoine faoi mhíchumas i dteideal réimse iomlán íocaíochtaí leasa shóisialaigh ar an mbunús céanna le gach duine eile. Tá íocaíochtaí leasa shóisialaigh faoi leith atá dírithe go speisialta ar dhaoine faoi mhíchumas:
- Liúntas Míchumais is íocaíocht í seo atá bunaithe ar scrúdú maoine a íoctar le daoine atá 16 agus ós a chionn a bhfuil míchumas fadthéarmach orthu a fhágann nach féidir leo obair a dhéanamh a bheadh sa ghnáthbhealach feiliúnach do dhaoine dá n-aois, taithí agus cáilíochtaí.
- Sochar Breoiteachta is íocaíocht í seo atá bunaithe ar árachas sóisialta a íoctar le daoine atá tinn. Is sochar gearrthéarmach é don chuid is mó ach d'fhéadfadh sé go mbeadh sé iníoctha le duine nach bhfuil in ann dul ag obair go fadthéarmach má tá dóthain ranníocaíochtaí leasa shóisialaigh déanta aige/aici agus muna bhfuil sé/sí i dteideal Pinsean Easláinte a fháil.
- Sochar Cumas Partial scéim chun tacú le daoine ar Shochar Breoiteachta nó Pinsean Easláine ar mian leo filleadh ar an obair.
- Pinsean Easláinte is íocaíocht í seo atá bunaithe ar árachas sóisialta a íoctar le daoine a bhfuil dóthain ranníocaíochtaí leasa shóisialaigh déanta acu agus gur cosúil nach mbeidh siad in ann dul ag obair go fadthéarmach.
- Pinsean na nDall is íocaíocht í seo atá bunaithe ar scrúdú maoine a íoctar le daoine atá 18 agus ós a chionn a bhfuil míchumas na súl orthu. D'fhéadfadh sé go mbeadh daoine le míchumas súl atá idir 16 agus 18 bliana d'aois i dteideal Líúntas Míchumais a fháil.
- Sochar Cumais Pháirtigh. Scéim atá i gceist leis an Sochar Cumais Pháirtigh le tacaíocht a thabhairt do dhaoine a fhaigheann Sochar Breoiteachta nó Pinsean Easláinte ar mian leo filleadh ar an obair.
- Sochair Ghortaithe Saothair: Tá roinnt sochar iníoctha faoin scéim Ghortaithe Saothair le daoine atá tinn nó faoi mhíchumas de bharr timpiste ag an obair nó mar gheall ar thinneas tionsclaíoch.
- D'fhéadfadh sé go mbeadh Sochar Cúramóra nó Liúntas Cúramóra iníoctha le daoine a chuireann cúram lán-aimseartha ar fáil do dhaoine faoi mhíchumas.
- Liúntas Cúram Baile
- Saorthaistil: Tá daoine faoi mhíchumas atá ag fáil íocaíochta go fadthéarmach i dteideal saorthaistil agus d'fhéadfadh sé go mbeadh siad i dteideal pas compánaigh freisin.
- Sochar Líon Tí: Baintear úsáid as an téarma seo le tagairt a dhéanamh do na sochair seo a leanas: Liúntas Saorleictreachais, Cíos Teileafóin in Aisce agus sochair ghaolmhara. Tá daoine faoi mhíchumas atá ag fáil íocaíocha go fadthéarmach i dteideal na sochar seo má shásaíonn siad riachtanais faoi leith.
Íocaíochtaí Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS)
Cuireann Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) roinnt íocaíochtaí ar fáil do dhaoine faoi mhíchumas:
Traenáil agus oiliúint
Seirbhísí traenála
Is é FÁS an t-údarás náisiúnta a sholáthraíonn traenáil ghairmiúil do dhaoine faoi mhíchumas. Tá seribhísí traenála gairmiúla do dhaoine faoi mhíchumas curtha ar fáil ag FÁS ar bhonn comhtháithe. Soláthraíonn FÁS réimse tacaíochtaí fostaíochta do dhaoine faoi mhíchumas freisin. Ina measc tá deontais athchóirithe, traenáil le fostóirí a chur ar an eolas maidir le míchumas agus deontais le hoibrithe a choinneáil má thagann míchumas orthu ina saoil oibre. Tá an réimse iomlán tacaíochtaí le filleadh ar an obair ar fáil do dhaoine faoi mhíchumas ina measc scéimeanna fostaíochta pobail agus scéimeanna faoin eacnamaíocht sóisialta.
Tá Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) freagrach as traenáil athshlánaithe nach bhfuil baint díreach aige leis an margadh saothair. Is féidir leis an FSS nó leis an soláthraí traenála Liúntas Traenála Athshlánaithe a íoc le daoine atá ag fáil traenáil athshlánaithe. Thóg an FSS na cúraimí seo orthu féin ó mhí Iúil 2000 nuair a déanadh príomhshruthú ar sheirbhísí do dhaoine faoi mhíchumas. Roimhe sin b'é an Bord Náisiúnta Athshlánaithe a d'eagraigh traenáil athshlánaithe. Tá an FSS freagrach freisin as obair shóisialta a chur ar fáil do dhaoine faoi mhíchumas nó as socruithe a dhéanamh leis an obair sin a sholáthar.
Oideachas
Tá páistí suas go dtí 18 bliana d'aois i dteideal seirbhísí oideachais. Tá an Roinn Oideachais agus Scileanna freagrach as seirbhísí oideachais. Tá socruithe faoi leith i bhfeidhm do pháistí a bhfuil riachtanais speisialta acu.
Forálann an tAcht um Oideachas Do Dhaoine le Riachtanais Speisialta Oideachais 2004 (pdf) d’oideachas do dhaoine faoi bhun 18 a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu. Díríonn an tAcht go príomhúil ar oideachas leanaí ach tá tagairtí ann do bhreisoideachas agus d’oideachas aosach.
Téann soláthar seirbhísí oideachais do pháistí faoi mhíchumas i bpáirt le soláthar seirbhísí tacaíochta sláinte do pháistí faoi mhíchumas. Go minic níl sé éasca idirdhealú a dhéanamh idir na seirbhísí sin. I measc na seirbhísí seo tá teiripe teanga agus urlabhra agus teiripe shaothair agus seirbhísí síceolaíochta agus is iondúil go gcuirtear na seirbhísí seo ar fáil ar bhonn for-rochtaine do pháistí atá in aois scoile.
Soláthraíonn Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) seirbhísí síceolaíochta do dhaoine faoi mhíchumas foghlama agus le huathachas. Cuireann an tSeirbhís Náisiúnta Oideachais Síceolaíochta, eagras den Roinn Oideachais agus Scileanna, seirbhísí síceolaíochta ar fáil freisin.
Cúram cónaithe
D'fhéadfadh sé go mbeadh cúram cónaithe fadthéarmach curtha ar fáil do dhaoine faoi mhíchumas nach féidir leo cónaí ag baile. D'fhéadfadh sé go mbeadh an cúram seo curtha ar fáil go díreach ag FSS nó ar a son ag eagraíochtaí deonacha, a fhaigheann formhór a gcuid airgid ó na FSS.
D'fhéadfadh sé go mbeadh cúram curtha ar fáil in ionad cónaithe nó i dtithe pobail le tuimitheoirí tí agus tacaíochtaí eile.
Tá roinnt daoine faoi mhíchumas in ospidéil phoiblí agus i dtithe altranais phríobháideacha. Tá roinnt daoine faoi mhíchumas in ospidéil síciatracha ach glactar leis nach bhfuil sé seo feiliúnach agus tá clár leanúnach ann le socrúcháin níos feiliúnaí a sholáthar don ghrúpa daoine seo.
Eagraíochtaí deonacha
Cuireann eagraíochtaí deonacha cuid mhaith de na seirbhísí sláinte do dhaoine faoi mhíchumas ar fáil, le tacaíocht airgid don chuid is mó ó FSS. Tá réimse eagraíochtaí náisiúnta agus áitiúla a chuireann seirbhísí ar fáil. Tá brateagraíochtaí ann do dhaoine faoi mhíchumas fisiciúil agus intleachtúil nó le huathachas agus grúpaí tacaíochta do dhaoine atá ag fulaingt ó ghalair faoi leith. Bíonn formhór na n-eagraíochtaí seo i mbun feachtais le cearta daoine faoi mhíchumas a bhaint amach. Tá roinnt eagraíochtaí ann atá dírithe go hiomlán ar chearta daoine faoi mhíchumas a chur chun cinn.
Is féidir eolas cuimsitheach ar na heagraíochtaí ar fad a fháil sa Treoirleabhair d'Eagraíochtaí Deonacha in Éirinn (pdf), atá curtha i gcló ag an mBord um Fhaisnéis do Shaoránaigh agus atá ar fáil i gcruachóip agus ar an Idirlíon ag an mBord um Fhaisnéis do Shaoránaigh.
Tuilleadh eolais
Go bliantúil foilsíonn an Bord um Fhaisnéis do Shaoránaigh bileog agus eolas ann ar na seirbhísí uilig atá ar fáil do dhaoine faoi mhíchumas.
Teanga
Ábhar Gaolmhar
- Ag tabhairt aire do leanbh atá faoi mhíchumas
Tá réimse tacaíochtaí agus seirbhísí ar fáil do thuismitheoirí agus do chúramóirí le haghaidh leanaí faoi mhíchumas. Soláthraíonn an cháipéis seo forbhreathnú leathan ar na seirbhísí, lena n-áirítear ábhair dhlíthiúla, sláinte, cáin srl. - Seicliosta do dhaoine faoi mhíchumas agus ar a bhfuil galar
fadtéarmach
Mearthreoir thagartha do sheirbhísí agus do theidlíochtaí do dhaoine atá faoi mhíchumas nó ar a bhfuil galair fhadtéarmacha, agus dá dteaghlaigh agus dá gcúramóirí - Seirbhísí Sláinte Meabhrach
Déanann an cháipéis seo cur síos ar na seirbhísí sláinte in Éirinn atá ar fáil do dhaoine atá ag fulaingt meabhairghalair.
Téigh i dteagmháil linn
Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 9in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.