Measúnú ar riachtanais do dhaoine faoi mhíchumas

Réamhrá

Forálann an tAcht um Míchumas, 2005, i measc nithe eile, go ndéanfar measúnú ar riachtanais daoine faoi mhíchumas agus go ndréachtófar ráitis seirbhíse ina dhiaidh sin.

Is iad oifigigh mheasúnaithe atá ina n-oifigigh neamhspleácha de chuid Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) a dhéanann nó a eagraíonn an measúnú ar riachtanais. I ndiaidh an mheasúnaithe, déanann Oifigeach Idirchaidrimh (ar a dtugtar Bainisteoir Cáis amanna) Ráiteas Seirbhíse a dhréachtú. Tá meicníocht neamhspleách gearán agus achomharc ann do dhaoine nach bhfuil sásta leis an measúnú, an Ráiteas Seirbhíse nó le soláthar seirbhísí ina dhiaidh sin.

an tÚdarás um Cháilíocht agus Eolas Sláinte (HIQA) tar éis caighdeáin a ghlacadh don mheasúnú ar riachtanais.

Faoi láthair, is leanaí amháin a rugadh tar éis an 1 Meitheamh 2002 atá i dteideal iarratas a dhéanamh ar mheasúnú faoin Acht um Míchumas (is cuma cén aois atá acu agus an t-iarratas á dhéanamh).

Caithfidh gach cuid den phróiseas, lena n-áirítear iarratais, freagraí agus comhfhreagras idir FSS agus an Chomhairle Náisiúnta ar Oideachas Speisialta (NCSE), a bheith i scríbhinn; ciallaíonn seo gur féidir teacht ar na doiciméid seo faoin reachtaíocht maidir le Saoráil Faisnéise nó Cosaint Sonraí. Ciallaíonn sé chomh maith go mbeidh sé níos éasca teacht ar fhaisnéis faoi riachtanais daoine faoi mhíchumas agus na seirbhísí a gcuirtear ar fáil dóibh. Tá sé de dhualgas ar FSS taifid a choimeád ar mheasúnuithe agus ar sheirbhísí. Gach bliain, tá ar FSS tuarascáil a thiomsú ar na riachtanais go léir a aithníodh sna tuairiscí measúnaithe agus ar an amscála idéalach inar chóir na riachtanais sin a chomhlíonadh.

Measúnuithe

Cé atá i dteideal measúnú?

Tá do leanbh i dteideal measúnú ar riachtanas má mheasann tú go bhfuil siad faoi mhíchumas.

Luaitear sa reachtaíocht go gciallaíonn “srianadh suntasach” go bhfuil srianadh buan ort nó ar chosúil go mbeidh sé buan, agus go mbíonn deacracht agat le cumarsáid, foghlaim nó gluaiseacht, nó go bhfuil próisis chognaíocha agat a bhfuil mí-ord suntasach orthu, mar thoradh air sin, agus go gciallaíonn sé sin go bhfuil seirbhísí leanúnacha de dhíth ort nó, i gcás linbh, go bhfuil seirbhísí de dhíth ort sna luathbhlianta le feabhas a chur ar an míchumas.

Má tá tuismitheoirí nó caomhnóirí faoin tuairim go bhfuil a leanbh faoi mhíchumas, ba cheart dóibh iarratas a dhéanamh. Is é an tOifigeach Measúnaithe a dhéanfaidh an cinneadh deiridh.

Measúnú a fháil

Ní mór duit iarratas a chur chuig FSS i scríbhinn ar son do linbh (trí d’Oifig Sláinte Áitiúil, agus úsáid a bhaint as an bhfoirm iarratais oifigiúil) agus caithfidh FSS a admháil go bhfuarthas d’iarratas laistigh de cheithre lá dhéag. Ní mór go mbeidh an dáta ar a dtosóidh an measúnú luaite ar an admháil seo. Forálann an tAcht go gcaithfear an measúnú a thosú laistigh de thrí mhí ón dáta a fhaightear an t-iarratas agus go gcaithfear é a chur i gcrích gan aon mhoill mhíchuí – ach níl aon teorainn ama ar leith dá chur i gcrích. Forálann na rialacháin seo, áfach, go bhfuil ar FSS an measúnú a chur i gcrích laistigh de thrí mhí ach amháin i gcásanna eisceachtúla. Má bhíonn moill i gceist leis an measúnú a chur i gcrích, caithfear an chúis a mhíniú duit agus amscála a thabhairt duit dá chur i gcrích.

Athiarratas

Féadfaidh FSS a dhiúltú chun measúnú a dhéanamh ar do leanbh má rinneadh measúnú orthu laistigh de 12 mhí anuas. D’fhéadfá, áfach, iarraidh ar mheasúnú nua má tháinig athrú ar chúinsí nó má tá fáil ar bhreis faisnéise nó má mheasann tú go raibh faisnéis mhícheart sa tuairisc mheasúnaithe.

Tabhairt faoin measúnú

Cheap FSS Oifigigh Mheasúnaithe a thugann faoina bhfeidhmeanna ar bhonn neamhspleách. Tá siad bunaithe in Oifigí Sláinte Áitiúla agus cabhróidh siad leat chun an fhoirm iarratais a chomhlánú agus pé faisnéis a thabhairt duit a theastaíonn. Féadfaidh na hOifigigh Mheasúnaithe tabhairt faoin measúnú iad féin nó a shocrú go ndéanfaidh fostaithe FSS nó daoine eile taithíocha amhlaidh. Tugtar measúnóirí ar na daoine seo.

Ní mór tabhairt faoin measúnú i gcomhréir leis na caighdeáin arna nglacadh ag an Údarás um Cháilíocht agus Eolas Sláinte (HIQA). Pléann na caighdeáin seo le réimse saincheisteanna, lena n-áirítear imréiteach an Gharda Síochána do na daoine a dhéanann an measúnú, faisnéis shoiléir agus inrochtana a sholáthar d’iarrthóirí agus dá n-ionadaithe agus déileáil le faisnéis rúnda.

Is í aidhm an mheasúnaithe chun cinneadh a dhéanamh maidir leis na riachtanais sláinte agus oideachais atá agat de bharr do mhíchumais agus maidir leis na seirbhísí atá de dhíth ort chun na riachtanais sin a chomhlíonadh. Cuimsíonn seirbhísí sláinte seirbhísí sóisialta pearsanta agus áirítear leo seirbhísí arna gcur ar fáil ag FSS go díreach agus seirbhísí arna gcur ar fáil ar son FSS (is iad comhlachtaí deonacha a chuireann mórán de na seirbhísí do dhaoine faoi mhíchumas intleachta ar fáil ar son FSS).

Spreagfar thú chun páirt a ghlacadh i measúnú do linbh.

Má shainaithníonn an measúnú riachtanas féideartha oideachais, déanann an tOifigeach Measúnaithe an t-ábhar a atreorú chuig an Eagraí Riachtanas Speisialta Oideachais (SENO) atá mar fhostaí den Chomhairle Náisiúnta ar Oideachas Speisialta (NCSE). Cuirfidh an SENO an tOifigeach Measúnaithe ar an eolas faoin bhfreagairt ón earnáil oideachais.

Sainaithníonn an measúnú riachtanais: ní chuireann sé san áireamh na costais lena mbaineann na riachtanais siúd a chur ar fáil nó cibé acu an féidir nó nach féidir na seirbhísí a chur ar fáil chun freastal ar na riachtanais.

Tuairisc mheasúnaithe

Nuair a bhíonn an measúnú críochnaithe, scríobhann an tOifigeach Measúnaithe tuairisc mheasúnaithe a thugtar duit, d'FSS agus, más cuí, don NCSE. Gheobhaidh tú an Ráiteas Seirbhíse (féach thíos) ag an am céanna. Leagtar amach sa tuairisc mheasúnaithe cibé acu an bhfuil nó nach bhfuil do leanbh faoi mhíchumas, agus má tá, leagtar amach:

  • Ráiteas ar chineál agus ar mhéid an mhíchumais
  • Ráiteas ar na riachtanais sláinte agus oideachais a eascraíonn ón míchumas
  • Ráiteas ar na seirbhísí cuí le freastal ar na riachtanais siúd
Ráiteas ar an tréimhse ar cheart go mbeadh athbhreithniú déanta ar an measúnú laistigh di (níor cheart go mbeadh seo níos déanaí ná bliain tar éis an dáta a eisítear an tuairisc mheasúnaithe)

Ráitis seirbhíse agus seachadadh seirbhísí

Ráitis seirbhíse

Mar a luadh cheana féin, cuireann an measúnú ar riachtanais do chuid riachtanas san áireamh – ní phléann sé cibé an féidir nó nach féidir na riachtanais sin a chomhlíonadh. Cuireann an Ráiteas Seirbhísí san áireamh cibé an féidir nó nach féidir na riachtanais sin a chomhlíonadh agus conas is féidir é seo a dhéanamh. Mar sin, ní chuireann an measúnú ar riachtanas acmhainní atá ar fáil san áireamh ach cuireann an Ráiteas Seirbhíse.

Tá FSS tar éis Bainisteoirí Cáis a cheapadh agus iad a ainmniú mar Oifigigh Idirchaidrimh chun Ráitis Seirbhíse a dhréachtú. Tá an Ráiteas Seirbhíse bunaithe ar an tuairisc mheasúnaithe agus leagtar amach ann na seirbhísí sláinte a chuirfear ar fáil duit agus an t-amscála ina gcuirfear iad ar fáil.

Nuair a bhíonn an Ráiteas Seirbhíse á dhréachtú, ní mór don Oifigeach Idirchaidrimh roinnt tosca a chur san áireamh. Áirítear leo seo:

  • An tuairisc mheasúnaithe
  • Teidlíocht do linbh ar sheirbhísí faoin na hAchtanna Sláinte (áirítear leo seo seirbhísí dochtúra ghinearálta, cógais ordaithe, leigheasanna agus fearais, seirbhísí ospidéil nó cónaitheacha; tá teidlíocht shoiléir ar chuid de na seirbhísí seo ach tá mórán díobh ina seirbhísí nach bhfuil sé de dhualgas ar FSS iad a sholáthar)
  • Aon chaighdeáin fhaofa agus cóid chleachtais a bhaineann leis na seirbhísí a shainaithnítear sa tuairisc mheasúnaithe
  • Infheidhmitheacht na seirbhísí a shainaithnítear sa tuairisc mheasúnaithe a chur ar fáil
  • An gá lena chinntiú nach gciallóidh soláthar na seirbhísí ag FSS go mbeidh ar FSS níos mó airgid a chaitheamh ná mar atá siad i dteideal a chaitheamh de réir an dlí
  • Comhairle an NCSE faoi chumas an tsoláthróra seirbhíse oideachais chun íoc as an tseirbhís atá faoi chaibidil (má tharlaíonn seo – ní bhaineann sé le leanaí faoi bhun cúig bliana d’aois)

Féadfaidh an tOifigeach Idirchaidrimh Ráiteas Seirbhíse a leasú má thagann athrú ar chúinsí.

Ní mór don Oifigeach Idirchaidrimh an Ráiteas Seirbhíse a chur i gcrích laistigh de mhí ón dáta a fhaightear an tuairisc mheasúnaithe. Tugtar cóip den Ráiteas Seirbhíse duit le tuairisc mheasúnaithe do linbh. Ina theannta sin, tugtar cóip do FSS, CNOS agus don soláthróir seirbhíse oideachais chomh maith, más cuí.

Sonraíonn na rialacháin go gcaithfear an ráiteas seirbhíse a scríobh ar bhealach soiléir agus atá éasca le tuiscint agus ní mór dó na nithe seo a leanas a lua:

  • Na seirbhísí sláinte a chuirfear ar fáil duit
  • An suíomh/na suíomhanna ina gcuirfear an tseirbhís sláinte ar fáil duit
  • An t-amfhráma ina soláthrófar iad
  • An dáta óna mbeidh an ráiteas i bhfeidhm
  • An dáta ar a ndéanfar athbhreithniú ar sholáthar na seirbhísí a shonraítear sa Ráiteas Seirbhíse
  • Aon fhaisnéis eile a mheasann an tOifigeach Idirchaidrimh atá cuí, lena n-áirítear ainm aon chomhlachta phoiblí eile ar seoladh an tuairisc mheasúnaithe chucu.

Seachadadh seirbhísí

I ndiaidh don Ráiteas Seirbhíse bheith dréachtaithe, socraíonn an tOifigeach Idirchaidrimh seachadadh na seirbhísí leis na soláthróirí éagsúla seirbhíse.

Má shainaithnítear riachtanais eile seachas riachtanais sláinte agus oideachais (mar shampla, tithíocht nó iompar), féadfaidh an tOifigeach Measúnaithe an t-ábhar a atreorú chuig an gcomhlacht ábhartha poiblí, ar nós an Údaráis Tithíochta áitiúil nó na seirbhíse iompair phoiblí.

Gearáin agus achomhairc

Mura bhfuil tú sásta leis an measúnú nó le Ráiteas Seirbhíse, féadfaidh tú gearán a dhéanamh le FSS, a shocróidh go ndéanfar do chás a athbhreithniú. Féadfaidh tú gearán a dhéanamh:

1. Má dheimhnítear nach bhfuil do leanbh faoi mhíchumas agus mura gcomhaontaíonn tú

2. Ní dhéantar an measúnú i gcomhréir leis na caighdeáin arna leagan amach ag an Údarás um Cháilíocht agus Eolas Sláinte

3. Ní chuirtear tús le measúnú agus é a chur i gcrích laistigh de na hamfhrámaí comhaontaithe

4. Creideann tú go bhfuil ábhar Ráiteas Seirbhíse do linbh míchruinn nó mícheart

5. Níl na seirbhísí i Ráiteas Seirbhíse do linbh á seachadadh.

Mura bhfuil tú sásta le toradh do ghearáin, féadfaidh tú é a achomharc le hoifig neamhspleách achomharc. Is críochnaitheach do chinneadh an Oifigigh Achomhairc agus ní féidir é a achomharc ach ar pointe dlí leis an Ard-Chúirt.

Forfheidhmiú gearán agus cinntí achomhairc

Má theipeann ar FSS nó ar sholáthróir seirbhíse oideachais chun cinneadh an Oifigigh Achomhairc nó an réiteach arna chomhaontú a chur i bhfeidhm sa phróiseas idirghabhála nó moladh Oifigeach Gearáin (sa chás nach ndearnadh é a achomharc) laistigh de thrí mhí, féadfaidh tú féin nó d’ionadaí nó an tOifigeach Achomhairc iarratas a dhéanamh ar an gCúirt Chuarda ar ordú a thugann treoir dá chur i bhfeidhm.

Conas iarratas a dhéanamh

Déanann tuismitheoir nó caomhnóir dlíthiúil iarratas ar son an linbh (nó FSS má tá an leanbh i gcúram). Ina theannta sin, féadfaidh abhcóide pearsanta arna shannadh ag an mBord um Fhaisnéis do Shaoránaigh an t-iarratas a dhéanamh.

Ní mór iarratais a dhéanamh i scríbhinn ar fhoirm chaighdeánach atá ar fáil ó d'Oifig Sláinte Áitiúil no trí dhul i dteagmháil le líne faisnéise FSS: 1850 24 1850.

Tá ag FSS leabhrán faisnéise, Measúnú a dhéanamh ar riachtanais do linbh (pdf).

Page edited: 8 January 2013