Ag tabhairt aire do leanbh atá faoi mhíchumas

Réamhrá

Má tá leanbh agat atá faoi mhíchumas ba chóir duit a bheith ar an eolas faoi na seirbhísí áirithe atá ann chun tacú leat. De réir an dlí in Éirinn, is leanbh é duine atá faoi 18 mbliana d’aois. Is minic, áfach, a leanann tuismitheoirí (nó baill eile teaghlaigh) d’aire a thabhairt do pháistí atá faoi mhíchumas i bhfad i ndiaidh dóibh aosacht a bhaint amach.

Bíonn leanaí atá faoi mhíchumas i dteideal na seirbhísí céanna agus na sochar céanna teaghlaigh agus a bhíonn leanaí eile. Tá an bhéim san eolas seo a leanas ar na seirbhísí agus na híocaíochtaí sin a bhfuil baint faoi leith acu le míchumas. Téann siad i bhfeidhm má rugadh an leanbh faoi mhíchumas nó mar tháinig sé air níos moille.

Seirbhísí sláinte

Soláthraíonn dochtúirí teaghlaigh scrúduithe forbartha saor in aisce sna seachtainí i ndiaidh breithe. Déanann altraí sláinte phoiblí monatóireacht ar fhorbairt na leanaí sna céad míonna agus is féidir leo eolas agus tacaíocht a sholáthar.

Tá leanaí faoi mhíchumas a rugadh tar éis an 1 Meitheamh 2002 i dteideal measúnú riachtanais de thacaíochtaí sláinte agus seirbhísí agus chun Tuarascáil Measúnuithe a fháil agus ráiteas ar na seirbhísí a bhfaighidh siad.

Tá seirbhísí sláinte do leanaí faoi mhíchumas eagraithe agus curtha ar fáil ar bhealaí éagsúla in áiteanna difriúla. Is féidir le d'Oifig Sláinte Áitiúil insint duit cé na seirbhísí atá ar fáil i do cheantar.

Seans go mbeadh do leanbh i dteideal ar chárta leighiscárta cuairte LG ag brath ar do choinníollacha. Tá do chárta cuairte LG ar fáil do gach leanbh faoi aois 6, gan aon tástáil ioncaim.

Is féidir le daoine a bhfuil coinníollacha áirithe acu a bhfuil clúdaithe ag Scéim Tinneas Fadtéarmach cóir leighis agus fearais do na coinníollacha a fháil saor in aisce.

táillí ann d'ospidéil phoiblí ach tá díolúine ag roinnt daoine, coinnitheoirí cárta leighis, leanaí suas go sé seachtaine d'aois, leanaí a bhfuil galair nó míchumas áirithe acu, agus leanaí a seoltar ó chlinicí sláinte leanaí nó seiceálacha sláinte scoile.

Is éard atá i gceist le seirbhísí cúram pobailaltraí sláinte poiblí, oibrithe sóisialta, teiripeoirí sláinte, cúntóirí baile, seirbhísí cosliachta, seirbhísí teiripe urlabhra agus teanga, cúram faoisimh agus cúram lae.

Tá an tÚdarás um Cháilíocht agus Eolas Sláinte freagrach as rialachán ar sheirbhísí cónaitheacha do leanaí agus d'aosaigh faoi mhííchumas.

Oideachas

Tá leanaí faoi mhíchumas a rugadh tar éis an 1 Meitheamh 2002 i dteideal ar mheasúnú riachtanais de thacaíochtaí agus seirbhísí oideachais.

Soláthraíonn an Scéim Cúraim agus Oideachais Luath-Óige cúram luath-óige saor in aisce agus oideachas do leanaí ar aois réamhscoile iad. Solááthraíonn an Múnla um Rochtain agus Chuimsiú tacaíochtaí chun cuidiú le leanaí faoi mhíchumas rochtain a fháil ar an Scéim Cúraim agus Oideachais Luath-Óige.

Soláthraíonn Oideachas Riachtanas Speisialta tacaíochtaí chun cuidiú le leanaí faoi mhíchumas sa bhunoideachas agus san oideachas iarbhunscoile. Tá iompar scoile do ghasúir le riachtanais speisialta i go leor ceantracha.

Tá tacaíochtaí ann freisin do mhic-léinn tríú leibhéil faoi mhíchumas.

Ag soláthar do leanbh faoi mhíchumas

Cé gur féidir le tuismitheoirí leanbh faoi mhíchumas a chothabháil i ndiaidh dóibh a bheith 18 bliana d'aois, ní sholáthraíonn seo iad le haon teidlíocht speisialta d'aon soláthar in uacht tuismitheora. Más mian leat aon soláthar speisialta a dhéanamh do do leanbh, ba cheart duit comhairle dleathach a lorg. Rogha amháin is ea iontaobhas as ar féidir le do leanbh leasa a bhaint as i ndiaidh duit bás a fháil. Úsáideann go leor tuismitheoirí iontaobhais lánroghnacha chun soláthar do leanbh faoi mhíchumas gan cur isteach ar theidlíochtaí agus sochair.

Is féidir cúnant a úsáid mar bhealach cáinéifeachtúil chun airgead a thabhairt do leanbh ar aois 18 é/í nó níos mó, ach seans go bhféadfadh seo cur isteach ar theidlíocht linbh ar an Liúntas Míchumais.

Tá soláthair ag an gcuid is mó de scéimeanna pinsin gairme, agus ag roinnt scéimeanna de chuid na hearnála poiblí a cheadaíonn do shocrúcháin pinsin leanacht ar aghaidh do ghasúir cleithiúnacha do shaol iomlán leanbh ar éagumas.

Tacaíocht Ioncaim

Is féidir cáiliú do thacaíocht do chúramóirí.

Tá réimse íocaíochtaí leasa shóisialaigh do dhaoine faoi mhíchumas. Ina measc tá Liúntas Míchumais a bhfuil seans ann go bhfuil do ghasúr i dteideal air nuair a shroicheann sé/sí 16 bliain d'aois. Má thugann do leanbh faoi fhostaíocht, seans go mbeidh éifeacht aige ar a Liúntas Míchumais. Chun tuilleadh eolais a fháil, féach Íocaíochtaí míchumais agus obair.

Obair agus traenáil

Is féidir le daoine faoi mhíchumas rochtain a fháil ar thraenáil athshlánúcháin do scoileanna saoil lárnacha nó traenáil ghairme do scileanna a bhaineann le hobair. Léigh a thuilleadh faoi sheirbhísí athshlánúcháin agus traenála do dhaoine faoi mhíchumas.

Tá sé de chuspóir ag tacaíochtaí fostaíochta cúnamh a thabhairt do dhaoine faoi mhíchumas chun fostaíocht a fháil agus a choinneáil.

Costais iompair

Faoin scéim Tiománaithe faoi mhíchumas agus Paisinéirí faoi mhíchumas, tá faoiseamh cánach ar fáil do chostais feithicil a cheannach agus a úsáid.

Baile a oiriúnú

Más gá do theach a oiriúnú do riachtanais do linbh, seans go bhfuil tú incháilithe don Deontas Oiriúnaithe Tithe.

Ag bainistiú airgid

Má tá do leanbh ag fáil Liúntas Míchumais, ach nach bhfuil ábalta airgead a bhainistiú, seans go mbeidh i do ghníomhaire ceaptha ag an Roinn Coimirce Sósialaí chun déileáil leis an airgead. Is le do leanbh an t-airgead agus ba cheart é a úsáid ar mhaith leo siúd. Má tá a dhóthain airgid nó acmhainní ag do pháiste, is féidir Coimirciú Cúirte a dhéanamh dóibh.

Ag pleanáil le haghaidh an todhchaí

Is mian leis an gcuid is mó de thuismitheoirí daoine atá faoi mhíchumas cinnte a dhéanamh de go dtabharfar aire chuí dá gcuid leanaí i ndiaidh dóibh féin bás a fháil. Ba chóir duit comhairle dlí a fháil dá mba mhaith leat forálacha speisialta a dhéanamh i do thiomna le haghaidh linbh atá faoi mhíchumas agus cinnte a dhéanamh de go mbíonn siad i dteideal sochar ar nós Liúntas Míchumais agus cárta leighis go fóill.

Tá cead agat caomhnóir a ainmniú i do thiomna. Ní théann sé seo i bhfeidhm, áfach, ach amháin má bhíonn do leanbh faoi 18 mbliana d’aois nuair a fhaigheann tú bás. Níl féidir caomhnóir a ainmniú le haghaidh leanbh fásta.

Page edited: 6 June 2017