Ag tabhairt aire do leanbh atá faoi mhíchumas

Réamhrá

Má tá leanbh agat atá faoi mhíchumas ba chóir duit a bheith ar an eolas faoi na seirbhísí áirithe atá ann chun tacú leat. Má cuireadh ar an eolas thú le déanaí go bhfuil do leanbh faoi mhíchumas, cuirtear faisnéis tosaigh ar fáil ar an láithreán gréasáin informingfamilies.ie chun cuid de na ceisteanna a d’fhéadfadh bheith agat a fhreagairt.

Bíonn leanaí atá faoi mhíchumas i dteideal na seirbhísí céanna agus na sochar céanna teaghlaigh agus a bhíonn leanaí eile. Tá an bhéim san eolas seo a leanas ar na seirbhísí agus na híocaíochtaí sin a bhfuil baint faoi leith acu le míchumas. Téann siad i bhfeidhm má rugadh an leanbh faoi mhíchumas nó mar tháinig sé air níos moille.

Seirbhísí sláinte

Soláthraíonn dochtúirí teaghlaigh scrúduithe forbartha saor in aisce sna seachtainí i ndiaidh breithe. Déanann altraí sláinte phoiblí monatóireacht ar fhorbairt na leanaí sna céad míonna agus is féidir leo eolas agus tacaíocht a sholáthar.

Tá leanaí faoi mhíchumas a rugadh tar éis an 1 Meitheamh 2002 i dteideal measúnú riachtanais de thacaíochtaí sláinte agus seirbhísí agus chun Tuarascáil Measúnuithe a fháil agus ráiteas ar na seirbhísí a bhfaighidh siad.

Tá seirbhísí sláinte do leanaí faoi mhíchumas eagraithe agus curtha ar fáil ar bhealaí éagsúla in áiteanna difriúla. Is féidir le d'Oifig Sláinte Áitiúil insint duit cé na seirbhísí atá ar fáil i do cheantar. Chomh maith leis sin, cuirtear faisnéis faoi sheirbhísí míchumais leanaí ar fáil, chomh maith, ar láithreán gréasáin Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS).

Seans go mbeadh do leanbh i dteideal ar chárta leighiscárta cuairte LG ag brath ar do choinníollacha. Má tá Liúntas Cúram Baile á fháil agat do do leanbh, tá siad incháilithe chun cárta leighis a fháil gan tástáil mhaoine a dhéanamh. Tá an cárta cuairte DG ar fáil do gach leanbh faoi aois 6 bliana.

Is féidir le daoine a bhfuil coinníollacha áirithe acu a bhfuil clúdaithe ag Scéim Tinneas Fadtéarmach cóir leighis agus fearais do na coinníollacha a fháil saor in aisce.

táillí ann d'ospidéil phoiblí ach tá díolúine ag roinnt daoine, coinnitheoirí cárta leighis, leanaí suas go sé seachtaine d'aois, leanaí a bhfuil galair nó míchumas áirithe acu, agus leanaí a seoltar ó chlinicí sláinte leanaí nó seiceálacha sláinte scoile.

Is éard atá i gceist le seirbhísí cúram pobailaltraí sláinte poiblí, oibrithe sóisialta, teiripeoirí sláinte, cúntóirí baile, seirbhísí cosliachta, seirbhísí teiripe urlabhra agus teanga, cúram faoisimh agus cúram lae.

Tá an tÚdarás um Cháilíocht agus Eolas Sláinte freagrach as rialachán ar sheirbhísí cónaitheacha do leanaí agus d'aosaigh faoi mhííchumas.

Oideachas

Tá leanaí faoi mhíchumas a rugadh tar éis an 1 Meitheamh 2002 i dteideal ar mheasúnú riachtanais de thacaíochtaí agus seirbhísí oideachais.

Soláthraíonn an Scéim Cúraim agus Oideachais Luath-Óige cúram luath-óige saor in aisce agus oideachas do leanaí ar aois réamhscoile iad. Solááthraíonn an Múnla um Rochtain agus Chuimsiú tacaíochtaí chun cuidiú le leanaí faoi mhíchumas rochtain a fháil ar an Scéim Cúraim agus Oideachais Luath-Óige.

Soláthraíonn Oideachas Riachtanas Speisialta tacaíochtaí chun cuidiú le leanaí faoi mhíchumas sa bhunoideachas agus san oideachas iarbhunscoile. Tá iompar scoile do ghasúir le riachtanais speisialta i go leor ceantracha.

Tá tacaíochtaí ann freisin do mhic-léinn tríú leibhéil faoi mhíchumas.

Ag soláthar do leanbh faoi mhíchumas

Cé gur féidir le tuismitheoirí leanbh faoi mhíchumas a chothabháil i ndiaidh dóibh a bheith 18 bliana d'aois, ní sholáthraíonn seo iad le haon teidlíocht speisialta d'aon soláthar in uacht tuismitheora. Más mian leat aon soláthar speisialta a dhéanamh do do leanbh, ba cheart duit comhairle dleathach a lorg. Rogha amháin is ea iontaobhas as ar féidir le do leanbh leasa a bhaint as i ndiaidh duit bás a fháil. Úsáideann go leor tuismitheoirí iontaobhais lánroghnacha chun soláthar do leanbh faoi mhíchumas gan cur isteach ar theidlíochtaí agus sochair.

Is féidir cúnant a úsáid mar bhealach cáinéifeachtúil chun airgead a thabhairt do leanbh ar aois 18 é/í nó níos mó, ach seans go bhféadfadh seo cur isteach ar theidlíocht linbh ar an Liúntas Míchumais.

Tá soláthair ag an gcuid is mó de scéimeanna pinsin gairme, agus ag roinnt scéimeanna de chuid na hearnála poiblí a cheadaíonn do shocrúcháin pinsin leanacht ar aghaidh do ghasúir cleithiúnacha do shaol iomlán leanbh ar éagumas.

Tacaíocht Ioncaim

Is féidir cáiliú do thacaíocht do chúramóirí. Áirítear leo seo Sochar Cúramóra, Liúntas Cúramóra agus Deontas Tacaíochta Cúramóra.

Íocaíocht mhíosúil is ea Liúntas Cúram Baile a íoctar le cúramóir linbh atá faoi mhíchumas trom a chónaíonn sa bhaile.

Tá réimse íocaíochtaí leasa shóisialaigh do dhaoine faoi mhíchumas. Ina measc tá Liúntas Míchumais a bhfuil seans ann go bhfuil do ghasúr i dteideal air nuair a shroicheann sé/sí 16 bliain d'aois. Má thugann do leanbh faoi fhostaíocht, seans go mbeidh éifeacht aige ar a Liúntas Míchumais. Chun tuilleadh eolais a fháil, féach ar ár gcáipéis ar Íocaíochtaí míchumais agus obair.

Má tá do leanbh dall nó má tá lagú amhairc air/uirthi, ba cheart dóibh iarratas a dhéanamh ar Phinsean na ndall 4 mhí roimh a mbreithlá 18 mbliana.

Tá creidmheas cánach, ar a dtugtar an Creidmheas Cánach do Leanaí faoi Mhíchumas, ar fáil do thuismitheoirí nó caomhnóirí leanaí atá faoi mhíchumas buan.

Obair agus traenáil

Is féidir le daoine faoi mhíchumas rochtain a fháil ar thraenáil athshlánúcháin do scoileanna saoil lárnacha nó traenáil ghairme do scileanna a bhaineann le hobair. Léigh a thuilleadh faoi sheirbhísí athshlánúcháin agus traenála do dhaoine faoi mhíchumas.

Tá sé de chuspóir ag tacaíochtaí fostaíochta cúnamh a thabhairt do dhaoine faoi mhíchumas chun fostaíocht a fháil agus a choinneáil.

Costais iompair

Faoin scéim Tiománaithe faoi mhíchumas agus Paisinéirí faoi mhíchumas, tá faoiseamh cánach ar fáil do thiománaithe agus paisinéirí faoi mhíchumas chun cabhrú le híoc as na costais a bhíonn ar fheithicil a cheannach agus a úsáid.

Baile a oiriúnú

Más gá do theach a oiriúnú do riachtanais do linbh, seans go bhfuil tú incháilithe don Deontas Oiriúnaithe Tithe.

Áirítear le scéimeanna agus deontais tithíochta eile deontais chun feabhas a chur ar éifeachtúlacht fuinnimh agus teas do thí.

Ag bainistiú airgid

Má tá do leanbh ag fáil Liúntas Míchumais, ach nach bhfuil ábalta airgead a bhainistiú, is féidir leis an Roinn Gnóthaí Fostaíochta agus Coimirce Sóisialaí thú a cheapadh mar ghníomhaire chun déileáil leis an airgead. Is le do leanbh an t-airgead agus ba cheart é a úsáid ar mhaith leo siúd. Má tá a dhóthain airgid nó acmhainní ag do pháiste, is féidir Coimirciú Cúirte a dhéanamh dóibh.

Ag pleanáil le haghaidh an todhchaí

Féadfaidh tú úsáid a bhaint as gníomhas cúnaint mar bhealach atá éifeachtúil i dtaobh cánach de chun airgead a thabhairt do leanbh atá níos sine ná 18 mbliana d’aois, ach d’fhéadfadh seo tionchar a imirt ar theidlíocht an linbh do Liúntas Míchumais.

Cé gur féidir lena dtuismitheoirí leanbh faoi mhíchumas a chothabháil i ndiaidh aois 18 mbliana, ní chuireann seo aon teidlíocht speisialta ar fáil dóibh do sholáthar in uacht tuismitheora. Más mian leat soláthar ar leith a dhéanamh do do leanbh, ba cheart duit comhairle dlí a fháil. Rogha amháin is ea iontaobhas ónar féidir le do leanbh tairbhe a bhaint i ndiaidh do bháis. Úsáideann go leor tuismitheoirí iontaobhais lánroghnacha do leanbh faoi mhíchumas gan tionchar a imirt ar do theidlíocht do shochair.

Féadfaidh tú caomhnóir a cheapadh i d’uacht. Ní bhaineann seo, áfach, ach má tá do leanbh faoi 18 mbliana d’aois nuair a thagann sé i bhfeidhm. Ní féidir caomhnóir a cheapadh do leanbh fásta.

Déantar soláthar i bhformhór na scéimeanna pinsin ceirde earnála poiblí, agus i roinnt scéimeanna earnála príobháidí, a cheadaíonn do na socruithe pinsin do leanaí cleithiúnacha leanúint ar feadh saolré linbh atá faoi mhíchumas buan.

Page edited: 5 November 2018