Cúram fadtéarmach institiúide

Rialacha

Tithe altranais phoiblí

Teidlíocht do áit i dteach altranais phoiblí.

Tá gach duine i dteideal áit a fháil i dteach altranais phoiblí (ach b'fhéidir go mbeidh orthu táillí ospidéil áirithe a íoc). Faoi na hAchtanna Sláinte, tá gach duine i dteideal seirbhísí d'othair chónaithe a fháil. Tá formhór na ndaoine atá i dtithe altranais phoiblí agus in institiúidí atá cosúil leo ag fáil seirbhísí d'othair chónaithe. Níl dóthain áiteanna ar fáil i dtithe altranais phoiblí agus níl aon rialacha soiléire ann maidir le cé atá i dteideal tús áite a fháil nuair atá na háiteanna á ndáileadh.

Faoi Alt 52 den Acht Sláinte 1970 (arna leasú ag an Acht Sláinte (Leasú) 1991) ní mór don FSS seirbhísí d'othair chónaithe a sholáthar do gach duine. Ciallaíonn seirbhísí d'othair chónaithe "seirbhísí forais a sholáthraítear do dhaoine le linn dóibh a bheith á gcothabháil in ospidéal, i dteaghlach eadarshláinte nó i dteaghlach do dhaoine ar a bhfuil míchumas coirp nó meabhrach nó i gcóiríocht atá coimhdeach."
Dealraíonn sé go n-áirítear le hAlt 52 den Acht 1970 teidlíocht ar chúram fadchónaithe poiblí mar gheall ar an sainmhíniú a thugtar ar sheirbhísí d'othair chónaithe (faoi réir táillí fadchónaithe). Tá an teidlíocht seo ar fáil do gach duine ach níl aon rialacha i bhfeidhm le cinneadh a dhéanamh faoi cé a gheobhaidh áit fhadchónaithe phoiblí. De réir teoirice tá gach duine i dteideal áit a fháil ach glactar leis nach bhfuil dóthain áiteanna ar fáil.

Déanann I.R. 224/93 na Rialacháin Sláinte 1993 (Seirbhísí d'Othair Chónaithe) foláir go gcuirfí rialacha Acht na dTithe Altranais i bhfeidhm má tá seirbhísí d'othair chónaithe á soláthar do dhuine i dteach altranais chláraithe.
Níl aon rialacha leagtha amach maidir le cé hiad na daoine ar féidir leo áit a fháil i dteach altranais phoiblí. Go ginearálta, tarlaíonn na rudaí seo a leanas:

• Má tá cúram tí altranais phoiblí uait, déanann an FSS do riachtanais a mheas.
• Baineann an measúnú riachtanais seo le hábhair ar nós do thithíocht, do chúinsí sóisialta, do thacaíocht teaghlaigh agus do shláinte.
• Mura bhfuil áit phoiblí ar fáil féadfaidh an FSS leaba ar conradh a sholáthar i dteach altranais phríobháideach.

Táillí ar chúram thithe altranais phoiblí

Tá ceist na dtáillí ar thithe altranais phoiblí ina cnámh spairne le blianta beaga anuas. Sa tréimhse 1976-2004 bhí ar go leor daoine táillí a íoc nuair nach raibh aon bhonn ceart ó thaobh an dlí leis na táillí sin. Féadfaidh cuid de na cónaitheoirí nó a gcomharbaí a bheith i dteideal aisíoc ar tháillí tithe altranais a fháil.

Tá an reachtaíocht a bhaineann le táillí cothabhála fadchónaithe leagtha amach san Acht Sláinte (Leasú) 2005 (pdf) agus sna Rialacháin Shláinte 2005 (Táillí ar Sheirbhísí d'Othair Chónaithe) . Tá táillí cothabhála fadchónaithe le híoc anois ag gach cónaitheoir atá faoi chúram fadchónaithe ach amháin i gcás na ngrúpaí seo a leanas:

• Daoine nach bhfuil 18 bliana d'aois bainte amach acu
• Mná ag fáil seirbhísí máithreachais
• Daoine atá á gcoinneáil in aghaidh a dtola faoin reachtaíocht sláinte intinne.
• Daoine in ospidéil ghéarmhíochaine (lena n-áirítear ospidéil shíciatracha) a bhfuil géarchúram míochaine agus géarchóireáil mhíochaine ag teastáil uathu.
• Daoine a bhfuil Heipitíteas C tolgtha acu mar thoradh ar tháirgí truaillithe fola agus fuilaistriú truaillithe in Éirinn.

Níl aon díolúine ghinearálta ann le haghaidh daoine a bhfuil cártaí leighis acu nó le haghaidh daoine le cleithiúnaithe. Tá an chumhacht ag an FSS na táillí a tharscaoileadh má chruthaíonn siad deacrachtaí.
Gearrfar táillí fadchónaithe ort má tá seirbhísí d'othair chónaithe á bhfáil agat ar feadh 30 lá. Gearrfar ort iad má tá tú ag fáil na seirbhísí sin in ospidéal géarmhíochaine nó in institiúid fhadchónaithe. Is í €153.25 an uastáille i gcomhair aon duine atá faoi chúram fadchónaithe poiblí agus caithfidh €44.70 ar a laghad a bheith fágtha ag gach duine.
Tá daoine faoi chúram fadchónaithe poiblí á roinnt i ndá ghrúpa.
Aicme 1: Iad siúd a bhfuil seirbhísí d'othair chónaithe á bhfáil acu in áitribh a chuireann cúram altranais 24 uair a chloig ar fáil. Is í an uastáille ar féidir gearradh orthu in aghaidh na seachtaine ná €153.25 nó a n-ioncam seachtainiúil lúide €44.70, cibé acu is lú.
Aicme 2: Iad siúd a bhfuil seirbhísí d'othair chónaithe á bhfáil acu in áitribh nach gcuireann cúram altranais 24 uair a chloig ar fáil. Is í an uastáille in aghaidh na seachtaine ná cibé acu is lú;

• €114.95 nó
• d'ioncam in aghaidh na seachtaine móide €70.25 nó
• 60% de d'ioncam in aghaidh na seachtaine.

Tá discréid ag an FSS na táillí a laghdú nó a tharscaoileadh chun deacrachtaí a sheachaint. Mura bhfuil tú in ann do chuid airgid a bhainistiú nuair atá tú i dteach altranais phoiblí, féadfaidh an FSS do chuntas maoine príobháidí a bhainistiú ar do shon.

Tithe Altranais Phríobháideacha

Má théann tú isteach i dteach altranais phríobháidigh nó deonaigh caithfidh tú na costais atá i gceist a íoc. I gcásanna áirithe, d'fhéadfá a bheith incháilithe fóirdheontas do theach altranais a fháil. Cuirtear na rialacha seo i bhfeidhm i dtithe altranais atá sainmhínithe mar institiúidí le cúram agus cothabháil a thabhairt do níos mó ná beirt chleithiúnaí (.i. daoine a bhfuil cúnamh ag teastáil uathu maidir le gníomhaíochtaí maireachtála ó lá go lá mar gheall ar a gcuid easláinte coirp nó intinne. Tá roinnt institiúidí nach bhfuil san áireamh sa sainmhíniú seo, mar shampla, institiúidí ar shagairt nó baill d'oird chrábhaidh iad formhór na n-othar.

Tithe altranais phríobháideacha a rialú

Ní mór do thithe altranais phríobháideacha;

• A bheith cláraithe le Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS) agus
• Caighdeáin áirithe a shásamh

Ní mór don Limistéar FSS liosta de thithe altranais cláraithe a choinneáil. Tá cead ag gach duine an clár seo a iniúchadh.
Caithfidh leabhrán a bheith ag gach teach altranais ina leagtar amach eolas faoin teach, lena n-áirítear ainm agus seoladh an úinéara, an polasaí iontrála, lóistín a chuirtear ar fáil agus áiseanna agus seirbhísí speisialta.
Déanann Limistéir FSS scrúduithe ar thithe altranais ó am go ham. Tá tuarascálacha ar na scrúduithe seo ar fáil don phobal faoin reachtaíocht um Shaoráil Faisnéise.

Íoschaighdeáin

Tá mionrialacha ann maidir le caighdeáin fhisiciúla agus caighdeáin chúraim i dtithe altranais. Tá Cód Cleachtais neamhreachtúil ann do Thithe Altranais freisin, a leagann amach na caighdeáin is fearr cúraim ar chóir do thithe altranais a shásamh.
Tá na rialacha chun tithe altranais a rialú le cur i bhfeidhm ag an FSS. Tá an Cód deonach.
I measc na bpríomh-shaincheisteanna a bhfuil plé orthu sa reachtaíocht agus sa Chód tá na saincheisteanna seo a leanas:

• Cúram oiriúnach agus dóthain cúraim
• Cúram altranais agus cúram míochaine agus cóireáil
• Áiseanna ceirde agus áiseanna áineasa
• Cóiríocht agus áiseanna
• Sábháilteacht agus dearadh
• Áiseanna Cistine
• Áiseanna sláinteachais agus sláintíocha
• Cothú
• Príobháideachas agus Meas
• An saoirse le Roghnú
• Áiseanna Creidimh
• Sábháilteacht áirgí pearsanta
• Eolas ar Chúrsaí Reatha
• Cuairteanna
• Scaoileadh
• Bás agus othair a bhfuil tinneas foirceanta orthu.
• Taifid

Conradh an chúraim

Sula dtéann tú isteach i dteach altranais, aontaítear conradh cúraim idir tú féin agus an teach altranais. Leagann an conradh amach na téarmaí a rialóidh do chúram agus leas agus caithfidh sonraí a bheith ann de na seirbhísí a bheidh ar fáil agus de na táillí a bheidh ort íoc. Luann an Cód Cleachtais do Thithe Altranais gur chóir go gclúdódh an conradh

• na seirbhísí atá le cur ar fáil
• leibhéal na dtáillí, am agus modh íocaíochta, an riaráistí nó réamhíocaíocht a bheidh i gceist
• seirbhísí breise agus fearais a bhfuil táillí ar leith orthu (Ní féidir seirbhísí riachtanacha a chur san áireamh anseo.)
• nós imeachta chun táillí a ardú nuair is gá.
• foráil chun athbhreithniú a dhéanamh ar an tréimhse a chaitheann tú sa teach altranais
• na rudaí pearsanta ar féidir leat a thabhairt go dtí an teach altranais agus iad sin a chuireann an teach ar fáil
• socruithe do chúram ainmhithe (nuair atá cead)
• na téarmaí faoinar féidir leat an teach altranais a fhágáil go sealadach (m.sh. chun dul ar saoire nó chun dul isteach san ospidéal)
• na cúinsí faoinar féidir go n-iarrfaí ort fágáil
• nós imeachta ar gach taobh chun an socrú a chríochnú nó chun fógra a thabhairt ar athruithe.
• ráiteas faoi chlúdach árachais
• foráil do dheasghnátha creidimh
• nós imeachta ar bhás cónaitheora
• socrú do laethanta saoire

Ba chóir don teach altranais athbhreithniú cuimsitheach banaltrachta a dhéanamh gach 6 mhí ar chúram gach cónaitheora.