An t-árachas sláinte príobbháideach

Rialacha

Go dtí 1994, ba iad an VHI agus na comhlachtaí bunaithe ar bhallraíocht theoranta amháin a chuir seirbhísí ar fáil. Rinne an Tríú Threoir de chuid an AE ar Árachas Neamhshaoil, a tháinig i bhfeidhm ar 1 Iúil 1994, a ligean do chomhlachtaí eile árachas sláinte príobháideach a thairiscint agus ansin tháinigh QUINN-healthcare agus Hibernian Aviva isteach sa mhargadh Éireannach. Ag an am céanna, ceadaíodh an tAcht Árachais Sláinte 1994, a rialaigh margadh an árachais sláinte. Tugann an Acht Árachais Sláinte (Leasú) 2001 agus an Acht Árachais Sláinte (Leasú) 2003 ról feabhsaithe don Údarás Árachais Sláinte agus ligeann sé don rátáil phobail feadh saoil a thabhairt isteach.

Árachas sláinte a rialú

Ní mór do gach árachóir sláinte a chlárú leis an Údarás Árachais Sláinte. Is iondúil go mbíonn ar árachóirí riachtanais éagsúla stuamachta a shásamh, a bhaineann leis Roinn Post, Fiontar agus Fostaíochta – baineann na riachtanais seo go ginearálta leis na comhlachtaí go léir árachais agus seirbhísí airgeadais, agus le hábhair cosúil le feidhmiú airgeadais agus polasaithe infheistíochta. Cé go bhfuil díolúine ag an VHI i dtaca leis na riachtanais seo a shásamh, coinníonn sé cúlchiste suntasach, go mór thar an íosleibhéal a theastaíonn ó reachtaíocht ábhartha an AE.

Íosleibhéal sochar

I láthair na huaire, ní mór do chomhlachtaí a thariscíonn clúdach i dtaca le seirbhísí ospidéil íosleibhéal sochar a chur ar fáil. Ní mór dóibh íosleibhéal clúdaigh a thairiscint maidir le:

• Cúram lae/cóireáil eisothair
• Cóireáil ospidéil eisothair
• Sochair mháithreachais
• Téarnamh
• Cóireáil shíciatrach agus mí-úsáid substaintí.

Is é an íosleibhéal cóiríochta cóiríocht leathphríobháideach in ospidéal poiblí.

Conarthaí eile árachais

Tá sé de chead ag comhlachtaí conarthaí a thairiscint atá teoranta do sheirbhísí áirithe sláinte, mar shampla do sheirbhísí fiacla agus optúla, gan a bheith orthu na riachtanais ghinearálta i dtaca le rátáil phobail a shásamh, clárú oscailte agus clúdach feadh saoil. Is féidir leo chomh maith conarthaí a thairiscint maidir le seirbhísí liachleachtóir ginearálta agus eisothair gan bheith orthu na riachtanais ó thaobh iosleibhéal sochair.

Rochtain

Baineann trí phrionsabal ghinearálta le hárachas sláinte:

• Clárú oscailte
• Clúdach feadh saoil
• Rátáil phobail

Clárú oscailte

Faoi láthair, ní mór do chomhlachtaí árachais sláinte glacadh le héinne faoi 65 bliana ar mian leo clárú, is cuma cén aois, gnéas no stádas sláinte atá acu - cuirtear "clárú oscailte" air seo. Ní mór do scéimeanna le ballraíocht theoranta glacadh le gach duine incháilithe.

Clúdach feadh saoil

Nuair a chláraíonn tú agus nuair leanann tú ar aghaidh ag íoc do phréimheanna, ní féidir leis an gcomhlacht árachais gan clúdach a thabhairt duit - cuirtear "clúdach feadh saoil" air seo.

Rátáil phobail

Ciallaíonn "rátáil phobail" nach mór don chomhlacht árachais an ráta céanna a chur ar leibhéal áirithe seirbhísí, gan bacadh le haois, gnéas nó stádas sláinte a chur san áireamh. Mar sin íocann aosaigh uile an méid céanna as na sochair chéanna. Murab ionann agus árachas mótair nó árachas saoil, níl aon tionchar ag gnéas, claonadh gnéasach, sláinte nó stair éileamh ar na táillí a chaitear a íoc as árachas.

Is féidir go mbeidh táillí níos lú ná na gnáth táillí d'aosaigh i gcás daoine faoi 18 mbliana, daoine idir 18 agus 23 bliana, daoine ar scor a bhfuil socrú speisialta acu le scéim árachais a gcomhlachta agus daoine i scéimeanna grúpa árachais sláinte.

Tréimhsi fheithimh

Ní féidir leis an gcomhlacht árachais sláinte diúltú duit ar bhonn do stádas sláinte ach is féidir leat an clúdach a theorannú i gcúinsí áirithe.

Má tá 65 bliana nó a thuilleadh slánaithe agat nuair a n-iarrann tú ar chlárú, níl ar an gcomhlacht árachais glacadh leat. Má tá tí i do bhall cheana nuair a sroicheann tú 65 bliana, tá tú i dteideal fanacht mar bhall. De ghnáth ní ghlacann na comhlachtaí árachais sláinte atá ag tairiscint clúdach árachais sláinte in Éirinn le hiarrthóirí thar 65 bliana (ach amháin sa chás go bhfuil tú ag aistriú ó chomhlacht árachais eile).

Má tá tú i do bhall de scéim árachais sláinte agus má théann an comhlacht as gnó nuair atá tú thar 65 bliana, tá tú i dteideal clárú i gcomhlacht eile laistigh de 13 seachtain tar éis a leithéid a tharlú.

Ina theannta sin, is féidir leis an gcomhlacht árachais sláinte gan clúdach a thabhairt duit maidir le riochtanna a bhí agat cheana ar feadh tréimhsí níos faide tar éis duit clárú. Mar shampla má tá tú diabéiteach, d'fhéadfadh an comhlacht árachais gan aon chlúdach do dhiabéiteas a thabhairt duit ar feadh tréimhse luaite, ach caithfidh sé clúdach a thabhairt duit maidir le galar ar bith eile tar éis don tréimhse thosaigh fheithimh a bheith thart.