Binsí Breithimh - Réamhrá

Eolas

Ní shocraíonn breithimh gach conspóid dlíthiúil sna cúirteanna. Tugann an Bunreacht cead don Oireachtas reachtaíocht a thabhairt isteach chun binsí a bhunú le cumhachtaí teoranta chun cúiseanna áirithe a iniúchadh agus cinneadh a dhéanamh.

Cuireann an Rialtas Bille faoi bhráid an Oireachtais chun reachtaíocht a thabhairt isteach le binse a bhunú agus caithfidh an Dáil agus an Seanad araon glacadh leis sula gcuirtear i bhfeidhm é mar dlí. Socraíonn an reachtaíocht a chuireann an binse ar bun cuspóir an bhinse, an líon ball a bhéas ann, agus cé acu a bheidh mar bhaill, breithimh, dlíodóirí, státseirbhísigh nó ionadaithe ón rannóg tionscail. Socraíonn an reachtaíocht chomh maith cumachtaí an bhinse agus an modh oibre a chuirfear i bhfeidhm. Ní bhíonn teorainn ama le cuid de na binsí. Bíonn cuspóir ar leith le cuid eile agus nuair a bhaintear amach an cuspóir sin, bíonn deireadh leis an mbinse.

Socraíonn an reachtaíocht an ceart deileáil le gnó an bhinse go poiblí nó go príobháideach. Reachtáiltear an chuid is mó de na binsí go poiblí ionas go mbeidh deis ag an bpobal freastal orthu. D'fhéadfadh binse atá ag deileáil le ceisteanna goilliúnacha a reachtáil go príobháideach, mar shampla, bíonn éisteachtaí príobháideacha ag an mBinse Achomhairc Teifigh.

Tá réimse leathan binsí le dualgais difriúla sa Stát. Tá binsí ceart agus tá binsí fiosrúcháin.

Oibríonn binse cearta ar nós cúirte; déanann sé socruithe daingne ar chonspóidí idir pháirtithe difriúla. Cuirtear binse cearta ar bun chun rogha éasca, neamhfhoirmeálta agus saor a thabhairt ar chóras na gcúirteanna i réimse dlí ar leith, mar shampla dlí fostaíochta.

Bíonn dualgas difriúil ag binse fiosrúcháin; scrúdaíonn sé cúis phoiblí thábhachtach ar leith agus cuireann sé tuairisc faoi bhráid an Oireachtais ag déanamh cur síos ar a chinneadh fírice. Baineann costais mhóra le binsí fiosrúcháin in Éirinn le blianta beaga anuas maidir le binsí fiosrúcháin. D'fhoilsigh an tArd Reachtaire Cuntas agus Ciste Tuarascáil Speisialta faoi Bhinsí Fiosrúcháin (pdf) i Nollaig 2008. Tugann an tuarascáil costais measta sna binsí Mahon, Moriarty agus Morris.

Binsí Fiosrúcháin agus Athchóiriú Dlí

Tá an Bille um Binsí Fiosrúcháin 2005 (pdf) dírithe ar a chomhdhlúthódh agus a d’athnuafadh an dlí maidir le Binsí Fiosrúcháin. Lean an Bille an Tuarascáil um Fhiosrúcháin Phoiblí lena n-áirítear Binsí Fiosrúcháin (pdf) a d'fhoilsigh an Coimisiún um Athchóiriú an Dlí. Tá tuilleadh eolais ar fáil inar doiciméad maidir le binsí fiosrúcháin.