Print Page Send to a Friend

Binsí Ceart

Eolas

Tá go leor binsí sa Stát a dhéanann socruithe daingne maidir le cearta daoine. Feidhmíonn binse cearta ar nós cúirte; míníonn sé an dlí agus cuireann sé é i bhfeidhm chun socruithe daingne a dhéanamh faoi chonspóidí idir pháirtithe difriúla.

Cuirtear binse cearta ar bun nuair a ghlacann an tOireachtas (an Dáil agus an Seanad araon) le bille a chuireann an rialtas faoina bhráid. De ghnáth bunaítear binse cearta chun rogha éasca, neamhfhoirmeálta agus saor ar chóras na gcúirteanna a thabhairt i réimse ar leith den dlí, mar shampla dlí fostaíochta. Déileálann binsí ceart le réimse leathan aighneas éagsúla.

Socraíonn an reachtaíocht a chuireann an binse ar bun an líon ball a bhéas ann agus cé acu a bheidh mar bhaill, breithimh, dlíodóirí, státseirbhísigh nó ionadaithe ón rannóg tionscail. Socraíonn an reachtaíocht chomh maith cumachtaí an bhinse agus an modh oibre a chuirfear i bhfeidhm.

Socróidh téarmaí na reachtaíochta an féidir achomharc iomlán a dhéanamh ar chinneadh an bhinse sna cúirteanna. Mar shampla, is féidir achomharc a dhéanamh ar chinneadh an Bhinse Achomhairc Fostaíochta go dtí an Chúirt Chuarda.

D'fhéadfadh an reachtaíocht leagan síos, áfach, nach féidir achomharc a dhéanamh go dtí an Chúirt ach amháin trí athbhreithniú dlíthiúil san Ard-Chúirt. Ní chuirfidh an Chúirt a breithiúnas féin in áit cinnidh an bhinse, ach déanfaidh sí cinnte go raibh an cinneadh déanta go cothrom. Má rinneadh cinneadh an bhinse gan modh oibre cothrom a leanúint, d'fhéadfadh an Chúirt é a chur ar leataobh.

Íocann an Stát as costais bhinse cearta. De ghnáth, bíonn ar pháirtithe atá os comhair binse chearta costais a n-ionadaíocht dlíthiúil féin a íoc.

Seo thíos roinnt binsí ceart cáiliúil:

  • An Binse um Chúiteamh ar Dhiobháil Coiriúil. Socraíonn an binse seo leibhéal an chúitimh a íocfar le daoine a d'fhulaing gortuithe le linn gnímh choiriúil.
  • An Binse Achomhairc Fostaíochta. Éisteann an binse seo le, agus déanann sé socruithe i gcásanna briseadh as post ina bhfuil an t-oibrí ag éileamh gur briseadh éagórach a bhí i gceist.
  • An Chúirt Oibreachais. Déanann an binse seo iniúchadh ar chonspóidí idir fostóirí agus oibrithe agus tugann sé moltaí.
  • An Binse Achomhairc Teifigh. Éisteann an binse seo le hachomhairc ó dhaoine atá ag cuartú tearmainn in aghaidh socruithe gan stádas dídine a thabhairt dóibh.
  • An Bord Pleanála. Éisteann an binse seo le hachomhairc i dtaobh cead phleánala a thug nó a dhiúltaigh údarás pleanála.
  • Oifigeach Achomhairc na Roinne Leasa Shóisialaigh. Déanann an t-oifigeach cinneadh faoi iarratais ar liúntais nó sochair faoin reachtaíocht leasa shóisialaigh.
  • Na Coimisinéirí Ioncaim . Is státseirbhíseach é/í an cigire cánach in oifig na gCoimisinéirí Ioncaim, a dhéanann measúnú cánach. Muna bhfuil cáiníocóir sásta leis an measúnú, d'fhéadfadh sé/sí achomharc a dhéanamh chuig Coimisinéir Achomhairc.
  • Binse Luachála. Éisteann an binse seo le conspóidí maidir le luach inrátaithe áitreabh. Is é an luach inrátaithe ná an luach a chuireann an t-údarás áitiuil ar áitreabh chun cinneadh a dhéanamh faoi na rátaí a ghearrfar air.
  • Déanann an Rialtóir Paitinní, Dearaí agus Trádmharcanna cinneadh an bhfuil aireagáin áirithe i dteideal a bheith cláraithe mar phaitinní agus an féidir siombailí, tarraingtí, agus cruthanna áirithe a chlarú mar thrádmharcanna.
Dáta an Leasaithe Deireanaigh: 21 September 2009

Teanga

English

Ábhar Gaolmhar

Téigh i dteagmháil linn

Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 8in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.