Comhdhéanamh Rialtais

Eolas

Leagann alt 28 Bunreacht na hÉireann síos comhdhéanamh na Rialtais. Deireann Bunreacht na hÉireann go bhfuil gá le níos mó ná 7 mball agus gan níos mó ná 15 ball a bheith in aon Rialtas.

an Taoiseach i gceannas an Rialtais. Cuireann an Dáil a hainm nó a ainm ar aghaidh agus glacann an tUachtarán go foirimiúil leis an ainmiú. De ghnáth cuireann gach páirtí polaitiúil, nó gach comhrialtas páirtithe, ainm chun cinn le seasamh mar Thaoiseach. An té a fhaigheann tacaíocht ó thromlach na mball sa Dáil a bheidh ina T(h)aoiseach.

Ainmníonn an Taoiseach, ansin, baill eile den Rialtas agus tugann Roinn Stáit dóibh. Faigheann siad seo tacaíocht na Dála agus glacann an tUachtarán leis an gceapáchán.

Má tá níos mó ná páirtí polaitiúil amháin sa Rialtas tugtar comhrialtas ar an gcinéal seo Rialtais. Roinneann na páirtithe na postanna sa Rialtas - de ghnáth tugtar post an Tánaiste do cheannaire an pháirtí is lú sa chomhrialtas.

Ní mór do bhaill an Rialtais a bheith ina mbaill de Dáil Éireann nó ina mbaill de Sheanad Éireann. Ní féidir níos mó na beirt bhall de Sheanad Éireann a bheith ina mbaill den Rialtas. Caithfidh an Taoiseach, an Tánaiste agus an tAire Airgeadais a bheith ina mbaill de Dháil Éireann.

Is féidir leis an Taoiseach Airí Stáit a roghnú freisin, ainm eile a thugtar orthu ná Airí Sóisearacha. Ní baill den chomh-aireacht iad ach cuidíonn siad leis na hAirí Rialtais ina gcuid oibre Rialtais agus ina gcuid oibre sa Roinn atá faoina gcúram.

Roghnaíonn an Taoiseach Ard-Aighne, freisin, chun comhairle dlí a chuir ar fáil don Rialtas. Ní ball den Rialtas An tArd-Aighne ach de réir traidisiún déanann sé/sí freastal ar chruinnithe den chomh-aireacht.

Page edited: 22 April 2015