Cathaoirleach ar Seanad Éireann

Eolas

An chéad rud a bhíonn le déanamh ag Seanad nua tar éis ollthoghcháin Cathaoirleach nua a thoghadh i measc na Seanadóirí. Ní mór do Chathaoirleach an tSeanaid gníomhú go neamhchlaonta.

Bíonn an Cathaoirleach sa chathair do chruinnithe an Tí agus is féidir leis/léi painéal Cathaoirleach sealadach a ainmniú i measc na Seanadóirí le cúnamh a thabhairt dó/di.

Tá roinnt feidhmeanna tábhachtacha ag an gCathaoirleach:

• Cuireann sé/sí glaoch ar chomhaltaí le labhairt. Is tríd an gcathaoir a dhéantar gach óráid sa Seanad. Is féidir leis an gCathaoirleach rún a mholadh deireadh a chur le díospóireacht nuair a cheapann sé/sí go bhfuil dóthain plé déanta ar cheist.
• Ceisteanna a chur ós comhair an tSeanaid le vóta a chaitheamh, maoirseacht a dhéanamh ar an vótáil agus na torthaí a fhógairt.
• Smacht agus ord a choinneáil sa Seanad. Is féidir leis an gCathaoirleach ordú a thabhairt do Sheanadóirí imeacht agus moladh a dhéanamh go gcuirfeadh an Seanad smacht ar chomhaltaí. Má tá rí rá sa Teach is féidir leis an gCathaoirleach an Seanad a chur ar fhionraí nó a chur ar atráth.
• Maoirseacht a dhéanamh ar an obair sa Seanad - déanamh cinnte go bhfuil rúin, leasuithe, Ceisteanna Parlaiminte agus mar sin ar fad ag teacht le rialacha oibre an tSeanaid. Bíonn an Cathaoirleach ina C(h)athaoirleach freisin ar Choiste Modhanna agus Pribhléidí an tSeanaid a bhreathnaíonn ar cheisteanna a bhaineann le modh oibre go ginearálta agus a mholann leasuithe do "na hOrduithe Seasta". Liosta rialacha don mhodh oibre iad na hOrduithe Seasta a chuireann an Cathaoirleach i bhfeidhm.
• Tá vóta réitigh ag an gCathaoirleach in aon chás go mbíonn na vótaí atá caite cothrom ar son nó i gcoinne ceiste.
• Bíonn an Cathaoirleach i láthair ag cruinnithe idirnáisiúnta parlaiminte ar son an tSeanaid.