Daonáireamh

Réamhrá

Cuntas cuimsitheach ar gach duine a chónaíonn sa Stát dáta faoi leith é Daonáireamh na hÉireann, ag cur san áireamh freisin daoine nach bhfuil gnáthchónaí orthu anseo.

Bíonn daonáireamh ann gach cúig bliain agus is í an Phríomhoifig Staidrimh (POS) atá freagrach as. Ritheadh an daonáireamh is déanaí ar an Domhnach 24 Aibreán 2016. Roimhe sin, bhí an daonáireamh ba dhéanaí ann i mí Aibreáin 2011.

Tá oibleagáid dlíthiúil ann faoi Altanna 26 agus 27 den Acht Staidrimh 1993 foirm an daonáirimh a líonadh.

Na fáthanna go mbíonn daonáireamh ann

Insíonn daonáireamh dúinn cén daonra atá in Éirinn. Baintear úsáid as an eolas ón daonáireamh le pleanáil a dhéanamh do sholáthar seirbhísí ar nós cúram sláinte, seirbhísí oideachais agus a leithéidí. Ag an leibhéal áitiúil, tugann mionsonraí an daonáirimh cúnamh áiteanna a aithint ina bhfuil an dífhostaíocht nó an díothacht ghinearálta an-ard agus cá mbeadh éileamh ar sheirbhísí agus áiseanna áitiúla.

Cabhraíonn an daonáireamh le himirce ghlan (an difríocht idir inimirce agus imirce amach) a mheas go cruinn.

Tá sé leagtha síos i mBunreacht na hÉireann go mbeidh ballraíocht iomlán ag Dáil Éireann bunaithe ar an daonra a dhéanann an daonáireamh a chomhaireamh. Is gá TD amháin a bheith ann ar son gach 20,000 go 30,000 daoine. Tar éis do réamhthorthaí an daonáirimh a fhoilsiú, caifear Coimisiún Dáilcheantar a bhunú chun na Dáilcheantair a athbhrethniú.

Léigh tuilleadh ar census.ie.

Conas a riartar an daonáireamh

Dáileann forieann áiritheoirí foirm an daonáirimh ar gach teaghlach agus ar áiteanna eile ina mbeidh daoine i láthair ar oíche an daonáirimh (mar shmpla, óstáin, ospidéil, loing). Ba cheart gach duine atá sa teaghlach ar an oíche sin a chomhaireamh. Tá liosta breise (Liosta 2) ar an bhfoirm le daoine a bhíonn sa teaghlach de ghnáth, ach nach bhfuil ann ar oíche an daonáirimh, a chomhaireamh.

I measc na gceisteanna ar fhoirm an daonáirimh tá ceisteanna a bhaineann le haois, stádas pósta, gnéas, áit bhreithe, gairm bheatha agus tionscal, agus tréithe tithíochta. Tá treoir mionsonraithe ar census.ie.

Pléitear le gach eolas a chuireann tú ar an bhfoirm go rúnda. Bainfidh an Phríomh-Oifig Staidrimh úsáid as an eolas a sholáthraíonn tú ar chúiseanna staidrimh amháin. Ní chuirfear d'ainm ná do sheoladh ar bhunachar sonraí ar bith, agus ní bheidh aon eagraíocht eile (fiú Ranna nó gníomhaireachtaí Stáit) ábalta rochtain a fháil ar shonraí a d'fhéadfadh teaghlach nó duine aonair a shainaithint ar chaoi ar bith.

Socraíochtaí praiticiúla

Cuireann áiritheoirí daonáirimh cuairt ar gach teaghlach roimh lá an daonáirimh chun na foirmeacha a dháileadh agus cuireann siad siad cuairt eile tar éis oíche an daonáirimh chun na foirmeacha a bhailiú.

Bíonn cárta aitheantais ag gach áiritheoir agus is féidir leat é seo a sheiceáil más mian leat. Má tá aon cheisteanna agat faoi fhoirm an daonáirimh, is féidir le d’áiritheoir cabhrú leat. Cabhróidh d’áiritheoir leat freisin má tá aon deacracht agat le comhlánú na foirme.

Nuair atá tú tar éis an fhoirm a chomhlánú, sínigh an dearbhú ar deireadh na foirme agus coiméad d'fhoirm chomhlánaithe réidh le bailiú ag d’áiritheoir. Muna raibh éinne sa bhaile ar oíche an daonáirimh, iarr ar d'áiritheoir 'foirm E' a thabhairt duit seachas foirm an daonáirimh.

Foirm 2016

sampla den fhoirm (pdf) agus liosta na gceisteanna, chomh maith le cur síos sonraithe orthu foilsithe ar census.ie. Ní raibh aon cheist nua ann i 2016, ach bhí leagan nua ann den cheist mar gheall ar stádas sibhialta, a luann páirtnéireacht shibhialta anois.

Chomh maith leis na leaganacha Gaeilge agus Béarla (pdf), tá príomhthéacs na foirme ar fáil i roinnt teangacha eile.

Tá sí ar fáil i gcló mór (pdf) agus i bhformáid MP3 freisin. Tá leaganacha Braille agus CD ar fáil, ach iad a iarraidh.

Torthaí an daonáirimh

Foilsítear torthaí an daonáirimh ar láithreán gréasáin an POS, cso.ie. De réir na réamhthorthaí, b'é 4,757,976 líon iomlán an daonra i 2016, i gcomparáid le 4,588,252 duine sa bhliain 2011 - méadú 169,724 duine (nó 3.7%).

Cá háit a dhéanfaidh mé iarratas

Fiosrúcháin an Daonáirimh

An Phríomh-Oifig Staidrimh
Bosca PO 2016
Saorphost F4726
An Sord
Co. Átha Cliath
K67 D2X4

Teil: 01 895 1321
Lóghlao: 1850 2016 04
Facs: 01 895 1399
Láithreán Gréasáin: http://www.census.ie/
R-phost: copfieldmanagement@cso.ie


Page edited: 22 July 2016