Cathaoirleach na Comhairle

Eolas

Gach bliain, toghann gach údarás áitiúil duine dá gcomhaltaí féin mar Chathaoirleach agus duine eile mar Leas-Cathaoirleach ar feadh tréimhse bliana. Toghann na comhaltaí tofa le haghaidh gach ceantar bardasach Cathaoirleach agus Leas-Chathaoirleach dá ngrúpáil.

Déanann an Cathaoirleach cathaoirleacht ar chruinnithe an údaráis áitiúil nó an cheantair bhardasaigh. Déanann an Leas-Chathaoirleach cathaoirleacht ar chruinnithe nuair nach mbíonn an Cathaoirleach i láthair.

Teidil eile

Féadtar teidil eile seachas an Cathaoirleach agus an Leas-Chathaoirleach a úsáid i roinnt cásanna. Tá Comhairlí Cathrach Chorcaí agus Bhaile Átha Cliath i dteideal teidil eile, ar nós Ard-Mhéara agus Leas-Ard-Mhéara a úsáid. Féadfaidh Comhairle Cathrach agus Contae Luimnigh, Comhairle Cathrach agus Contae Phort Láirge agus Comhairle Cathrach na Gaillimhe na teidil Méara agus Leas-Mhéara a úsáid.

Féadfaidh na ceantair bhardasacha a leanas na teidil Méara agus Leas-Mhéara a úsáid:

  • Na ceantair bhardasacha a bhíodh Comhairle Cathrach Luimnigh agus Comhairle Cathrach Phort Láirge roimhe seo
  • Na ceantair bhardasacha a bhíodh comhairlí buirge roimhe seo – Cluain Meala, Droichead Átha, Cill Chainnigh, Sligeach agus Loch Garman
  • Ceantair bhardasacha ina bhfuil baile ina bhfuil daonra ar a laghad 20,000 duine

Níl comhairlí contae i dteideal na teidil Méara nó Leas-Mhéara a úsáid.

Ról agus freagrachtaí an Chathaoirligh

Déanann an Cathaoirleach cathaoirleacht ar chruinnithe an údaráis áitiúil nó an cheantair bhardasaigh (nó bíonn sé/sí i gceannas orthu). Sa chás go mbíonn comhdheighilt vótaí ar shaincheist, féadfaidh siad an dara vóta nó an vóta réitigh a fheidhmiú (seachas nuair a bhíonn Cathaoirleach nua á thoghadh).

Bíonn an Cathaoirleach freagrach as riaradh gnó agus as ord a choimeád ar na cruinnithe agus is féidir leis cruinniú speisialta de chuid na comhairle a ghlaoch (nó a ordú) agus faisnéis a fháil ón bpríomhfheidhmeannach ar na hábhair iomchuí.

Toghadh an Chathaoirligh

Ní mór do gach údarás áitiúil nó ceantar bardasach ceann dá gcomhaltaí a roghnú mar Chathaoirleach ar feadh tréimhse bhliana, go dtí go dtoghtar comharba ag an gcéad chruinniú bliantúil eile. Is féidir an duine céanna a thoghadh do dhá thréimhse as a chéile. Toghtar an Cathaoirleach ag an gcruinniú bliantúil agus is é céad chúram an chruinnithe é. Tá rialacha speisialta ann maidir le toghadh an Chathaoirligh agus leagtar iad seo amach in Alt 37 den Acht um Rialtas Áitiúil, 2001.

Má tharlaíonn corrfholúntas in oifig an Chathaoirligh, (mar shampla, i gcás báis nó éirí as oifig don Chathaoirleach) toghann comhaltaí an údaráis áitiúil nó an cheantair bhardasaigh duine dá gcomhaltaí chun glacadh leis an gcúram don chuid eile den tréimhse.

Rialacha

Ní sheirbheálann Cathaoirleach an údaráis áitiúil nó an cheantair bhardasaigh ach ar feadh bliain amháin. Féadtar duine a thoghadh arís, áfach, le haghaidh na tréimhse ina diaidh sin.

I gcás údaráis áitiúla, déanann an Cathaoirleach cathaoirleacht ar an nGrúpa Beartais Chorparáidigh (GBC), coiste a sholáthraíonn fóram chun breithniú a dhéanamh ar shaincheisteanna a imríonn tionchar ar an gComhairle iomlán. Is féidir leat níos mó a léamh faoi choistí údaráis áitiúil anseo.

Tá ról ionadaíoch ag oifig an Chathaoirligh, chomh maith, thar ceann an údaráis áitiúil. Ciallaíonn seo go ndéanann an Cathaoirleach ionadaíocht don údarás áitiúil ag imeachtaí cathartha, poiblí agus searmanais.

Rataí

Íoctar liúntas bliantúil le duine a ghníomhaíonn mar Chathaoirleach a shocraíonn an t-údarás áitiúil.

Conas Iarratas a dhéanamh

Chun seirbheáil mar Chathaoirleach ar údarás áitiúil nó ceantar bardasach, is gá duit bheith i do chomhalta tofa den údarás. Tá tuilleadh faisnéise ar fáil ar ainmniú iarrthóirí le haghaidh toghcháin údaráis áitiúil anseo. Tá fáil ar fhaisnéis ar thoghcháin áitiúla anseo.

Page edited: 2 December 2014