Cathaoirleach na Comhairle

Eolas

Gach bliain, toghann údaráis áitiúla na hÉireann duine dá mbaill féin mar Chathaoirleach agus duine eile mar Leas-Cathaoirleach ar feadh tréimhse bliana.

Rialaíonn an Cathaoirleach cruinnithe de chuid na n-údarás áitiúil. Rialaíonn an Leas-Chathaoirleach cruinnithe nuair nach mbíonn an Cathaoirleach i láthair.

Tugtar Ard-Mhéara na Cathrach ar Chathaoirleach Chomhairlí Bhaile Átha Cliath agus Corcaigh agus tugtar Leas Ard-Mhéara ar an Leas-Chathaoirleach.

Tugtar an Méara ar Chathaoirligh na gComhairlí Cathrach is na gComhairlí Baile eile agus tugtar an Leas-Mhéara ar an Leas-Chathaoirleach.

Ról agus freagrachtaí an Chathaoirligh

Is faoin gCathaoirleach cathaoirleacht a dhéanamh ar chruinnithe an údaráis áitiúil. Bíonn vóta réitigh acu i gcásanna ina mbíonn roinnt chothrom vótaí maidir le ceist ar leith (seachas nuair a bhíonn Cathaoirleach nua á thoghadh). Bíonn an Cathaoirleach freagrach as riaradh gnóthaí agus smacht na gcruinnithe agus is féidir leis cruinniú speisialta de chuid na comhairle a ghlaoch (nó a ordú) agus eolas a fháil ón mBainisteoir Contae ar ábhair iomchuí

Toghadh an Chathaoirligh

Ní mór do gach údarás áitiúil ceann dá bhaill a roghnú mar Chathaoirleach ar feadh tréimshe bliana, go dtí go dtoghtar comharba ag an gcéad chruinniú bliantúil eile. Is féidir an duine céanna a thoghadh do dhá thréimshe as a chéile. Toghtar an Cathaoirleach ag an gcruinniú bliantúil agus is é céad chúram an chruinnithe é. Tá rialacha speisialta ann maidir le toghadh an Chathaoirligh arna leagan amach i Mír 27 den Acht um Rialtas Áitiúil 2001.

Má tharlaíonn corrfholúntas in oifig an Chathaoirligh (mar shampla, i gcás bás nó éirí as oifig don Chathaoirleach nuair a bhíonn breis agus 12 mí fágtha ina théarma mar ionadaí áitiúil), tionólfar fothoghchán i dtoghcheantar an údaráis áitiúil d’fhonn an folúntas a líonadh. Má bhíonn níos lú ná 12 mí fágtha roimh an chéad thoghchán eile don údarás áitiúil, toghfaidh baill an údaráis áitiúil duine acu féin mar Chathaoirleach don tréimshe sin.