Cearta Maoine

Eolas

De réir an Bhunreachta tá ceart agat maoin a bheith agat. Geallann Airteagal 40.3.2 tríd is tríd go ndéanfaidh an Stát maoinchearta an uile shaoránaigh a chosaint. Tá sé de cheart agat freisin maoin a fháil mar oidhreacht, é a aistriú agus é a fhágil mar thiomnacht nuair a fhaigheann tú bás. Tugann an Stát geallúint nach gcuirfear aon dlí i bhfeidhm a chuirfidh isteach ar na cearta seo.

Tugtar aitheantas in Airteagal 43 gur cheart go rialófaí na cearta sin le prionsabail an cheartais shóisialta. Is féidir leis an stát dlí a chuir i bhfeidhm a chuirfeadh srian ar an méid maoine príobháidí gur féidir leat a bheith agat más ar mhaitheas an phobail iomláin an dlí seo. Má chuireann an Stát dlí i bhfeidhm a chuireann srian leis an méid maoine príobháidí gur féidir leat a bheith agat, b'fhéidir go mbeadh ar an Stát cúiteamh a dhéanamh leat ar an srian seo.

Is samplaí iad pleanáil bailte agus reigiúin, cosaint ar shéadchomharthaí náisiúnta, talamh a ghnóthú go héigeantach agus cáin mhaoine de na srianta gur féidir a chuir ar an méid maoine gur féidir le duine a bheith aige/aici.

Féadfaidh tú téacs iomlán Bhunreacht na hÉireann a fhéachaint anseo.

D'fhoilsigh an Coiste Uilepháirtí Oireachtais um Bunreacht tuairisc (pdf) i 2004 a scrúdaíonn na hairteagail Bhunreachtúla ag plé le maoine príobháideach.