Toghcháin Phainéil don Seanad

Réamhrá

Cruthaítear 5 phainéal iarrthóirí roimh an toghchán, a fheidhmíonn ar son leasanna gairmiúla, is é sin an cultúr agus an t-oideachas, an talmhaíocht, an lucht saothair, an tionscal agus an tráchtáil, agus an riarachán. Tá 2 fho-phainéal ar gach aon phainéal – fo-phainéal na gComhlachtaí Ainmnithe agus fo-phainéal an Oireachtais.

Is iad eagrais ag feidhmiú do leas gairmiúil éigin agus atá cláraithe mar chomhlachtaí ainmnithe i gcomhair painéil ar leith a ainmníonn iarrthóirí chun fo-phainéil na gComhlachtaí Ainmnithe.

Is iad na teachtaí Dála agus na Seanadóirí atá ag éirí as an Seanad a ainmníonn na hiarrthóirí d’fho-phainéil an Oireachtais.

Nuair atá na hiarrthóirí uilig don Seanad ainmnithe, cuireann an ceann comhaireamh liosta na n-iarrthóirí ainmnithe do gach painéal chuig gach vótálaí. Beidh ainm an iarrthóra chomh maith le ainm na n-eagras nó na ndaoine a d'ainmnigh an iarrthóir ar an liosta seo.

Vótáil

Ar an lá vótála, cuireann an ceann comhaireamh litir chláraithe sa phost chuig gach vótálaí ina bhfuil cúig chinn de pháipéar ballóide - ceann do gach painéal. Beidh ainmneacha na n-iarrthóirí ar na páipéir bhallóide in ord aibítre, a seoltaí agus cur síos orthu chomh maith leis an bhfo-phainéal lena bhfuileadar ainmnithe.

Má tá baint le páirtí polaitiúla ag iarrthóir, ní bhíonn sé seo luaite ar an bpáipéar ballóide.

Tugann an vótálaí vóta do na hiarrthóirí de réir a rogha féin agus cuireann sé/sí ar ais na páipéir bhallóide chuig an gceann comhaireamh i bpostas cláraithe.

Bíonn comhaireamh faoi leith ann do gach painéal. Déantar na hiarrthóirí a toghadh de réir hionadaíochta cionúirena ar mhodh an aonghutha inaistrithe.

Déantar cuóta vótaí a áireamh le theacht ar an méid vótaí a theastaíonn le iarrthóir a thoghadh. Má shroicheann iarrthóir an cuóta tá sé/sí tofa.

Má bhíonn níos mó vótaí ag iarrthóir ná an cuóta déantar an fuílleach a roinnt idir na hiarrthóirí eile de réir an chéad rogha eile ar na páipéir bhallóide. Muna shroicheann aon iarrthóir an cuóta, cuirtear an t-iarrthóir leis an líon is lú vótaí as an áireamh agus roinntear a vótaí ar na hiarrthóirí eile de réir an chéad rogha eile ar na páipéir bhallóide.

Seo a leanas líon na n-iarrthóirí gur féidir a thoghadh as gach painéal;

  • Painéal cultúir agus oideachais - cúigear, san áireamh ar a laghad beirt ó gach fo-phainéal
  • Painéal Talmhaíochta - aon chomhalta déag , san áireamh ar a laghad ceathrar ó gach fo-phainéal
  • Painéal oibre - aon chomhalta déag, san áireamh ar a laghad ceathrar ó gach fo-phainéal
  • Painéal Tionscail agus Tráchtála - naonúr, san áireamh ar a laghad triúr ó gach fo-phainéal
  • Painéal Riaracháin - seachtar san áireamh ar a laghad triúr ó gach fo-phainéal.

Má chailltear Seanadóir, má éiríonn sé/sí as oifig nó má dhéantar Seanadóir a dícháiliú ó Sheanad Éireann, líonfar an folúntas le fo-thoghchán.

Rialacha

Tá vóta ag daoine áirithe i dtoghcháin phainéil don Seanad. Sin iad:

Tuilleadh eolais

Tá a thuilleadh eolais ar fáil i bhfoilseachán na Roinne Tithíochta, Pleanála, Pobail agus Rialtais Áitiúil, An chaoi a thoghtar an Seanad (pdf).

Page edited: 13 March 2017