Dramhaíl tí

Réamhrá

Faoin Acht um Bainistiú Dramhaíola, 1996, tá dualgas ar gach údarás áitiúil socrú a dhéanamh go mbaileofar dramhaíl tí ina cheantar. Ní mór dóibh soláthar a dhéanamh nó socrú a dhéanamh do sholáthar áiseanna le dramhaíl tí a dhiúscairt agus go mbaileofar í. Go hiondúil, bailíonn oibreoir príobháideach dramhaíl tí uair sa tseachtain, go ginearálta. Bailíonn roinnt oibreoirí saghsanna éagsúla de dhramhaíl seachtainí éagsúla.

Féadfaidh tú an méid dramhaíl tí a fhágann tú lena bhailiú a laghdú – féach ‘Athchúrsáil agus muiríniú’ thíos.

Socruithe nua

San am a chuaigh thart, ghearradh roinnt bailitheoirí muirir ar bhailiú dramhaíola de réir meáchain agus ghearradh roinnt bailitheoirí eile na muirir ar bhuntáille.

Foilsíodh creat nua do mhuirir dramhaíola i Meitheamh 2017. Faoi na socruithe nua atá beartaithe, cuirfidh bailitheoirí dramhaíola raon roghanna praghsála ar fáil, mar shampla táillí seasta; táillí in aghaidh an ardaithe nó in aghaidh an kilo; táillí de réir banda ualaigh; táillí liúntais meáchain; nó teaglaim de na heilimintí seo.

Mar sin féin, cuirfear deireadh le ráta cuimsitheach ar dhramhaíl de réir mar a dhéanann custaiméirí a gconarthaí seirbhíse a athnuachan nó dul isteach i gcinn nua.

Tabharfar tacaíocht bhliantúil €75 isteach do dhaoine a bhfuil neamhchoinneálacht leighis saoil/fhadtéarmach orthu. Tá sé mar aidhm aici sin cabhrú leo an costas a bhaineann le diúscairt táirgí neamhchoinneálachta a sheasamh. Beidh níos mó sonraí ar fáil níos déanaí i 2017.

Rialacha

Dramhaíl bhia

Ó 2013 i leith, tugadh sraith Rialachán isteach chun déileáil le dramhaíl bhia agus bithdhramhaíl a dhiúscairt. Ina measc, tá na Rialacháin an Aontais Eorpaigh (Dramhaíl Bia Tí agus Bithdhramhaíl), 2015. Mar chuid de thabhairt isteach céimnitheach na Rialachán, tugadh araidí donna isteach de réir a chéile, ag tosú sna hionaid ba mhó daonra agus ag fairsingiú amach gach bliain ina dhiaidh sin chun na hionaid ina bhfuil daonraí níos lú a chuimsiú.

Ó Iúil 2017 amach, tá na Rialacháin i bhfeidhm d’ionaid daonra ina bhfuil breis agus 500 cónaitheoir. Ní chlúdaíonn na Rialacháin ionaid an-bheaga daonra nó oileáin bheaga, áit nach bhfuil sé praiticiúil dramhaíl bhia a bhailiú ar leithligh.

Faoi na Rialacháin, tá ar shealbhóirí tí ceann de na rudaí a leanas a dhéanamh lena ndramhaíl bhia:

  • Í a dheighilt agus a chur ar fáil le haghaidh bailiú ar leithligh
  • Í a mhúiríniú sa bhaile (agus a chinntiú i gcomhthráth nach mbíonn sí ina cúis le bolaithe nó le núis)
  • Í a thabhairt chuig saoráid údaraithe le haghaidh múiríniú nó cóireáil oiriúnach

Ní féidir leat mionbhristeoir a úsáid chun do dhramhaíl bhia a phróiseáil, nó chun dramhaíl bhia a chur sa bhailiúchán dramhaíola ginearálta.

Tá níos mó faisnéise ar fáil ar brownbin.ie, ar stopfoodwaste.ie agus ar epa.ie.

Soithigh dhramhaíola

Baineann go leor bailitheoirí dramhaíola úsáid as araidí rothaí chun dramhaíl a bhailiú go sábháilte agus go héifeachtúil. Má tá córas araidí rothaí á oibriú i do cheantar, ní mór duit do dhramhaíl a fhágáil amuigh in araid rothaí. Ní bhaileofar í mura ndéanann tú seo. Má úsáideann tú málaí, caithfidh tú lipéad réamhíoctha a cheangailt leis an mála. Mura gcuireann tú lipéad ar do bhruscar, ní bhaileofar é. Is gnách gur féidir leat lipéid a cheannach ó shiopaí nó garáistí áitiúla. Tá fáil ar liosta iomlán díoltóirí ó d’oibreoir dramhaíola.

Deighilt dramhaíola

Tá córas deighilte dramhaíola á oibriú ag formhór na mbailitheoirí dramhaíola. Ní mór saghsanna éagsúla de dhramhaíl a chur in araidí rothaí atá dathchódaithe, ar nós ábhair mhuirín a chur in araidí donna, ábhair athchúrsála a chur in araidí glasa agus dramhaíl a bheidh ag dul chun líonadh talún a chur in araidí dubha nó liatha. Tabharfaidh do bhailitheoir dramhaíola faisnéis mhionsonraithe duit faoi cén t-ábhar a chuirtear i ngach araid.

Bulcdhramhaíl

Má tá méid mór dramhaíola le diúscairt agat, féadfaidh tú scipe bruscair a fhruiliú ó chuideachta phríobháideach bhailithe dramhaíola. Féadtar bulcdhramhaíl a thabhairt chuig ionaid chonláiste chathartha nó chuig láithreáin líonta talún chomh maith. Oibríonn roinnt údaráis áitiúla bailiúcháin ócáideacha bhulcdhramhaíola agus fógróidh siad an tseirbhís seo má chuirtear ar fáil í agus cathain a chuirtear ar fáil í. Níor cheart earraí móra, ar nós cairpéad, troscáin nó cuisneoirí a fhágáil amach riamh don ghnáthbhailitheoir bruscair.

Athchúrsáil agus muiríniú

Is féidir go leor de dhramhaíl tí a athchúrsáil. Ní mór d’údaráis áitiúla a chinntiú go bhfuil saoráidí leordhóthanacha ann chun athchúrsáil a dhéanamh. Bailíonn an chuid is mó de na hoibreoirí dramhaíola ábhair in-athchúrsáilte in araidí ainmnithe gach dara seachtain. Féadfaidh tú tuilleadh a léamh inár gcáipéis ar dhramhaíl tí a athchúrsáil.

Bealach áisiúil eile chun dramhaíl tí a laghdú is ea muiríniú. Féadfaidh tú tuilleadh a léamh inár gcáipéis faoi mhuiríniú.

Líonadh talún

Cuirtear a lán den dramhaíl tí a thairgtear in Éirinn chun líonadh talún. Féadfaidh tú tuilleadh a léamh inár gcáipéis faoi láithreáin líonta talún.

Rátaí

Féadfaidh muirir dhramhaíola agus modhanna íocaíochta a bheith an-éagsúil. Déan teagmháil le d’oibreoir bailithe bruscair chun breis sonraí a fháil.

Foilsíodh creat nua do mhuirir dramhaíola i Meitheamh 2017.

Is féidir a lan saghasanna dramhaíola a fhágáil ag ionaid athchúrsála nó chonláiste chathartha gan mhuirear a íoc. Gearrann cuid de na háiteanna seo murear iontrála, áfach. Féadtar muirear a ghearradh ort i gcás earraí áirithe nó i gcás méideanna an-mhóra d’earraí.

Má úsáideann tú láithreán líonta talún, tá muirir iontrála ann do ghluaisteáin agus do leantóirí gluaisteáin. Gearrtar ráta tráchtála ar veaineanna.

Chun teacht ar bhreis sonraí faoi mhuirir, déan teagmháil leis an láithreán nó leis an ionad, nó le d’údarás áitiúil.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Féadfaidh d’údarás áitiúil comhairle a chur ort faoi shaoráidí diúscartha dramhaíola agus athchúrsála.

Tá faisnéis ar repak.ie maidir le cé'n sórt dramhaíola a ghlactar ag ionaid athchúrsála nó chonláiste.

Tuilleadh faisnéise

Léigh tuilleadh ar dccae.gov.ie.

Page edited: 24 January 2018