Déileáil le haispeist

Réamhrá

Mianra í an aispeist a dtagtar uirthi go nádúrtha. Tá snáithíní fada caola inti ar féidir leo a bheith baolach má ion-análaítear iad mar dheannach. Cuireann siad le riosca méadaithe i leith ailse scamhóg, aispeastóise (coilm ar fhíochán na scamhóige) agus méisitéilióma (ailse líneáil an chliabhraigh agus líneáil chuas an bhoilg).

A fhad le 1999, úsáideadh aispeist go coitianta in ábhair thógála, go príomha le haghaidh insliú agus dódhíonta, agus i roinnt earraí tomhaltóirí. Tá sé in aghaidh an dlí, anois, áfach, faoi Rialachán na gComhphobal Eorpach (Substaintí agus Ullmhóidí Contúirteacha) (Margú agus Úsáid), 2003, aispeist nó táirgí ina bhfuil aispeist a thabhairt isteach sa mhargadh. Mar sin, má tá díon á bhaint agat, mar shampla, ina bhfuil aispeist, ní mór an t-ábhar a chur chun diúscartha agus ní féidir é a athúsáid nó a oiriúnú lena athúsáid.

Má tá aispeist ann

Má cheapann tú go bhféadfadh go bhfuil aispeist in ábhar, nó má tá socruithe á ndéanamh agat go dtabharfar faoi obair thógála ar do theach, ba cheart duit comhairle shaineolaí a fháil ó chuideachta speisialtóra monatóireachta/suirbhéireachta aispeiste, lena shainaithint an bhfuil nó nach bhfuil aispeist ann agus chun dul i ngleic leis an mbaol féideartha go scaoilfear snáithíní leis an aer. Níor cheart duit ábhair ina bhfuil aispeist (ACManna) a láimhseáil, a shuaitheadh nó a bhaint, tú féin.

Ní gá ábhar ina bhfuil aispeist a bhaint agus a dhiúscairt mar dhramhaíl i gcónaí. Uaireanta, féadfaidh sé a bheith níos sábháilte é a choimeád seachas an ACM a shuaitheadh trína bhaint. Ba cheart an cinneadh seo a bhunú ar mheasúnacht mheasúnú riosca, faoina dtugann speisialtóir.

Má tá ACM le deisiú agus le coimeád, ní mór seo a dhéanamh go sábháilte. Ba cheart aon ábhar atá fanta a lipéadú go soiléir i leith aispeiste agus ba cheart an áit a bhfuil sé suite a mharcáil go soiléir ar phleananna an fhoirgnimh go mbeidh a fhios agat amach anseo cá bhfuil siad.

Nós imeachta casta is ea ábhar ina bhfuil aispeist a bhaint, agus ní mór nach dtabharfaidh duine ar bith seachas conraitheoir speisialtóra faoi. Tá dramhaíl aispeiste guaiseach agus má bhaintear í ar an mbealach mícheart, méadaítear an baol go n-ion-análófar snáithíní. Tá rialacha mionsonraithe faoi conas ar cheart an dramhaíl a cheangal, a lipéadú agus a dhiúscairt.

Is féidir leat níos mó a léamh ar láithreán gréasáin na Gníomhaireachta um Chaomhnú Comhshaoil (an GCC) agus sna treoirlínte (pdf) seo.

Cosaint oibrithe

Rinneadh sraith Rialachán lena chinntiú go gcosnaítear oibrithe ón mbaol a bhaineann le nochtadh d’aispeist ag an obair. Baineann siad le gach áit oibre agus gach earnáil oibre ina bhféadfadh ábhair ina bhfuil aispeist (ACManna) a bheith i láthair, agus le gach duine a d’fhéadfadh bheith i mbaol nochta nuair a bhíonn siad ag an obair.

Comhlíonann an tÚdarás Sláinte agus Sábháilteacht (ÚSS) mór-ról leis na rialacháin seo a fhorfheidhmiú. Cé go ndéileálann an ÚSS go sonrach le cosaint oibrithe agus na hearnála tionsclaíche, má tá obair á déanamh duit i do theach, is féidir caitheamh leis mar áit oibre chun na críche sin, agus ní mór go dtugtar an leibhéal riachtanach cosanta do na daoine atá ag oibriú ag an láithreán go ndéanfaidh siad a gcuid oibre go sábháilte, gan aon bhaol dá sláinte nó dá sábháilteacht.

Is é luach na teorann nochta atá sainithe sa dlí ná 0.1 snáithín /cm3 i gcás gach saghas aispeiste. Seo an tiúchan uasta de shnáithíní aispeiste a cheadaítear san aer san ionad oibre a bhféadfadh oibrithe a bheith nochta dóibh. Má d’fhéadfadh gníomhaíocht oibre a bhaineann le haispeist a bheartaítear tabhairt fúithi oibrithe a nochtadh do thiúchan níos airde de shnáithíní san aer, ní mór don fhostóir fógra scríofa a thabhairt don ÚSS 14 lá sula gcuirtear tús leis an obair.

Ní mór go ngníomhóidh fostóir atá freagrach as daoine a oibríonn i dtimpeallacht ina bhfuil ACManna féideartha chun sláinte a bhfostaithe a chosaint. I measc na mbeart atá le déanamh, tá:

  • Aon ACManna a shainaithint sula gcuirtear tús le hobair agus an obair a phleanáil chun iad a shuaitheadh a laghad is féidir
  • Measúnú scríofa riosca agus plean scríofa oibre nó ráiteas modha a réiteach
  • Fostaithe a chur ar an eolas ar thorthaí aon tomhais ar dheannach aispeiste san aer ina limistéar oibre
  • Nochtadh fostaithe d’aispeist a chosc nó gach gníomh is féidir a dhéanamh chun an méid aispeiste san aer a choimeád a ísle is féidir
  • Conraitheoirí speisialtóra a úsáid d’aon obair ina bhfuil baol suntasach nochta – ní mór do na speisialtóirí sin rialuithe oiriúnacha a úsáid, ar nós asbhainteoirí deannaigh agus aonaid dí-éilithe
  • An trealamh cuí cosanta a sholáthar don saghas oibre agus don leibhéal aispeiste san aer
  • Faisnéis, treoir agus oiliúint a sholáthar, ionas gurb eol d’fhostaithe cén rioscaí atá i gceist agus cén réamhchúraim ar gá dóibh a ghlacadh
  • Aon dramhaíl ina bhfuil aispeist a dhiúscairt i gceart

Tá faisnéis agus comhairle mhionsonraithe ann i dtreoirlínte praiticiúla (pdf) an ÚSS ar bhainistíocht agus ar láithreacht ACManna in ionaid oibre. D’fhoilsigh an ÚSS bileog faisnéise achoimrí, Sábháilteacht le hAispeist, chomh maith, atá dírithe ar fhostaithe agus ar ionadaithe sábháilteachta, mar aon le fostóirí.

Tá an chumhacht ag an ÚSS chun cigireacht a dhéanamh ar láithreáin ina dtugtar faoi obair le haispeist agus féadfaidh cigirí cuairt a thabhairt ar láithreán gan fógra a thabhairt. Ní mór rochtain iomlán a thabhairt dóibh ar gach limistéar den láithreán sin lena chinntiú go gcomhlíontar na rialacháin.

Féadfaidh cigirí an ÚSS láithreán a dhúnadh síos láithreach bonn má shíleann siad go bhfuil cleachtais bhaolacha ar bun. Féadfaidh siad fógra toirmisc a chur ar an láithreán nó ar oibríocht ar leith. Tá éifeacht leis an bhfógra seo go dtí go réitítear nó go gcuirtear an cheist ina ceart.

Sáruithe ar an dlí

Má theipeann ort gníomhú go dearfach agus go hiomlán maidir le gníomh ceartaitheach agus na ceanglais a leagtar amach i bhfógra toirmisc, féadfaidh an ÚSS ionchúiseamh a dhéanamh. Má ionchúisítear thú i leith ciona faoi na Rialacháin Aispeiste, féadfaidh an chúirt fíneáil a ghearradh. Anuas air sin, féadfaidh siad thú a ordú chun na bearta riachtanacha a ghlacadh chun an cás a réiteach laistigh d’am sonrach. Má theipeann ort seo a dhéanamh, is ionann agus cion é.

Tá údaráis áitiúla freagrach as teagmhais de thruailliú aeir agus uisce a imscrúdú, agus bheadh diúscairt mhícheart aispeiste i gceist leo seo. Féadtar sáruithe ar an Acht um Thruailliú Aeir, 1987 agus an tAcht Rialtais Áitiúil (Truailliú Uisce), 1977 a ionchúiseamh. Má dheimhnítear go bhfuil aon duine tar éis an reachtaíocht seo a shárú, tá an té sin ciontach i gcion.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Féadfaidh tú teacht ar liostaí de speisialtóirí agus conraitheoirí aispeiste ar láithreáin ghréasáin an GCC, an ÚSS agus roinnt eagraíochtaí eile a luaitear sa cháipéis seo.

Lena chinntiú go bhfuil an ceadúnas ag cuideachta bhailithe dramhaíola chun dramhaíl aispeiste a láimhseáil, seiceáil leis an Oifig Náisiúnta do Cheadanna Bailithe Dramhaíola.

Má bhaineann do bhuarthaí le hionad oibre agus/nó le gníomhaíocht oibre, déan teagmháil leis an Údarás Sláinte agus Sábháilteachta.

Má tá buarthaí agat faoi aispeist i limistéir phoiblí, déan teagmháil leis an Oifigeach Sláinte Chomhshaoil i d’údarás áitiúil.

Déan teagmháil leis an Roinn Oideachais agus Scileanna má bhíonn aon bhuarthaí agat faoi láithreacht aispeiste i scoileanna.

Oifig na nOibreacha Poiblí freagrach as déileáil le haispeist i bhfoirgnimh eile i bpunann mhaoine an Stáit.

Page edited: 5 May 2015