Reachtaíocht um bhainistíocht dramhaíola

Treoracha AE maidir le dramhaíl

I measc raon na dTreoracha AE a bhaineann le bainistíocht dramhaíola, tá Treoir um Chosc agus Rialú Comhtháite ar Thruailliú(1996/61/EC) mar aon leis an méid seo a leanas:

Creat-Treoir Dramhaíola

Leagann an Chreat-Treoir Dramhaíola (Treoir 2008/98/EC maidir le dramhaíol) bunriachtanais amach chun dul i ngleic le dramhaíl agus sainmhínítear ann cad is "dramhaíl". Foráiltear ann i leith ballstáit an AE:

  • Go gcaithfidh siad a chinntiú nach riosca é diúscairt agus athghabháil dramhaíola d'uisce, d'aer, d'ithir, do phlandaí agus d'ainmhithe
  • Nár chóir dóibh ligean do dhiúscairt dramhaíola a bheith ina núis phoiblí de bharr leibhéal torainn iomarcaigh nó bolaithe míphléisiúrtha, nó áiteanna spéise nádúrtha faoi leith a dhíghrádú
  • Go gcaithfidh siad cosc a chur ar dhumpáil nó dhiúscairt neamhrialaithe dramhaíola
  • Go gcaithfidh siad líonra comhtháite agus éifeachtach de ghléasraí diúscartha dramhaíola a bhunú, pleananna bainistíochta dramhaíola a ullmhú, a chinntiú go ndéanann siad siúd a stórálann dramhaíl í a láimhseáil i gceart, agus a chinntiú go bhfuil oibríochtaí cóireála ceadúnaithe
  • Go gcaithfidh siad iachall a chur ar bhailitheoirí dramhaíola údarú speisialta a bheith acu agus taifid a choinneáil
  • Go gcaithfidh siad iniúchtaí a dhéanamh ar na cuideachtaí atá bainteach le bailiú nó le diúscairt dramhaíola
  • Go gcaithfidh siad tabhairt faoi iniúchtaí tréimhsiúla

Dramhaíl ghuaiseach

Pléann an Treoir PCB/PCT (Treoir 96/59/CE maidir le diúscairt défheinilí polaclóirínithe agus trífheinilí polaclóirínithe) le diúscairt ceimicí guaiseacha a léiríonn bagairt áirithe ar an gcomhshaol agus ar shláinte daonna.

Treoir um Shludach Séarachais

Leagann an Treoir um Shludach Séarachais (Treoir 86/278/CEE maidir le caomhnú an chomhshaoil, agus caomhnú na hithreach go háirithe, nuair a úsáidtear sludach le haghaidh talmhaíochta) srianta amach maidir le húsáid sludaí séarachais le haghaidh talmhaíochta.

Treoir maidir le Líonadh Talún

Leagann an Treoir maidir le Líonadh Talún (Treoir 1999/31/CE maidir le dramhaíl a chur i láithreán líonta talún) rialacha mionsonraithe amach maidir le líonta talún le haghaidh dramhaíola. Forálann sé go gcaithfidh oibreoirí na láithreán líonta talún atá ann cheana plean comhoiriúnaithe faofa a bheith acu a léiríonn an chaoi a dhéanfar freastal ar riachtanais na Treorach laistigh den fráma ama. Caithfidh na pleananna seo cúnamh a thabhairt chun cosc a chur ar éifeachtaí diúltacha líonta talún ar uisce dromchla, screamhuisce, ar ithir agus ar aer. Cuireann an Treoir cosc ar chineálacha éagsúla dramhaíola ó láithreáin líonta talún, mar shampla boinn úsáidte, agus cuireann sé iachall ar bhallstáit méid na dramhaíola in-bhithmhillte a chuireann siad i láithreán líonta talún a laghdú go 35% de réir na leibhéal a bhí ann i 1995.

An Treoir um Loscadh Dramhaíola

Is éard is aidhm na Treorach um Loscadh Dramhaíola (Treoir 2000/76/CE an 4 Nollaig 2000) ná cosc a chur ar na héifeachtaí diúltacha maidir le loscadh dramhaíola. Sonraíonn sé riachtanais oibriúcháin agus theicniúla agus socraíonn sé luachanna le aghaidh teorainneacha astaíochtaí maidir le gléasra loiscthe agus comhloiscthe dramhaíola laistigh den AE.

Treoir um Dhramhaíl Pacáistithe

Socraíonn an Treoir um Dhramhaíl Pacáistithe (Treoir 94/62/CE maidir le pacáistiú agus dramhaíl pacáistithe) spriocanna le haghaidh aisghabháil agus athchúrsáil na dramhaíola pacáistithe agus cuireann sé iachall ar bhallstáit scéimeanna bailithe, athchúrsála agus aisghabhála le haghaidh dramhaíola dá leithéid a bhunú.

Treoir um Fheithiclí a Bhfuil a Ré Caite

Socraíonn an Treoir um Fheithiclí a Bhfuil a Ré Caite (Treoir 2000/53/CE maidir le feithiclí a bhfuil a ré caite) na bearta a bhfuil sé mar aidhm acu cosc a chur ar dhramhaíl ó fheithiclí agus ó chomhpháirteanna feithiclí a bhfuil a ré caite agus chun athúsáid feithiclí, athchúrsáil agus cineálacha aisghabhála eile a chur chun cinn. Is riachtanas dá cuid go socraítear córais bailithe chun a chinntiú go ndiúscraítear feithiclí a bhfuil a ré caite go héifeachtach agus go sábháilte gan dochar a dhéanamh don chomhshaol. Tógadh an Treoir isteach sa dlí in Éirinn trí Rialacháin 282/2006. Léigh tuilleadh faoi Conas feithicil a bhfuil a ré caite a dhiúscairt.

Dramhaíl Leictreach agus Leictreonach

Tháinig an Treoir maidir le dramhthrealamh leictreach agus leictreonach (Treoir WEEE 2012/19/AE) i bhfeidhm ar 14 Feabhra 2014. Is éard is aidhm na Treorach ná cosc a chur ar ghiniúint dramhaíola leictrí agus leictreonaí agus chun athúsáid, athchúrsáil agus cineálacha aisghabhála éagsúla a chur chun cinn d'fhonn cainníocht na dramhaíola dá leithéid a bheadh le díchur trí líonadh talún nó loscadh a laghdú. Is riachtanas dá cuid go ndéantar WEEE a bhailiú, a aisghabháil agus a athúsáid nó a athchúrsáil.

Léigh tuilleadh ar fhorfheidhmiú WEEE.

Treoracha dramhaíola a fhorfheidhmiú

Forfheidhmítear na Treoracha seo in Éirinn tríd an Acht fán nGníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil 1992, an Acht um Bainistiú Dramhaíola 1996, an Acht um Bainistiú Dramhaíola 2001 agus an Acht fán nGníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil 2003. Tá roinnt ionstraimí reachtúla ann chomh maith a phléann le sainghnéithe na dTreoracha AE.

Roimh mí Iúil 2016, bhi an dualgas foriomlán maidir le beartas um bhainistiú dramhaíola ar an Roinn Comhshaoil, Pobal agus Rialtais Áitiúil. Ta an dualgas anois ag an Roinn Cumarsáide, Gníomhaithe ar son na hAeráide agus Comhshaoil. Is í an Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil mar aon leis na húdaráis áitiúla a chuireann an beartas sin agus an reachtaíocht i bhfeidhm den chuid is mó. Tá an beartas bainistíochta dramhaíola reatha leagtha amachin A Resource Opportunity – Waste Management Policy in Ireland (pdf), a foilsíodh i 2012.

Forálann na hAchtanna um Bainistiú Dramhaíola go bhfuil dualgas ginearálta ar gach duine gan dramhaíl a choimeád, a iompar, a aisghabháil nó a dhiúscairt i slí a dhéanann truailliú comhshaoil nó ar dhócha í truailliú a dhéanamh.

An Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil (GCC) agus dramhaíl
Is iad seo a leanas príomhghníomhaíochtaí na GCC i réimse na bainistíochta dramhaíola:

  • An Plean Náisiúnta um Bainistiú Dramhaíola Guaisí a dhréachtú agus a athbhreithniú
  • An córas ceadúnaithe comhtháite maidir le truailliú a chosc agus a rialú (IPPC) a théann i ngleic le giniúint, aisghabháil agus diúscairt dramhaíola
  • Treoirlínte a fhorbairt chun láithreáin líonta talún a roghnú, a bhainistiú, a oibriú agus deireadh a chur lena n-úsáid
  • Allmhairí dramhaíola a údarú
  • Bunachar sonraí náisiúnta um dhramhaíl a chothabháil

Údaráis áitiúla
Tá na húdaráis áitiúla freagrach as:

  • Gníomhaíochtaí bailithe dramhaíola tráchtála a údarú agus a rialú
  • Onnmhairí dramhaíola a údarú agus gluaiseachtaí inmheánacha de dhramhaíl ghuaiseach a fhaire
  • Ceadanna dramhaíola le haghaidh gníomhaíochtaí aisghabhála agus diúscartha ar bhonn mionscála
  • Socruithe iomchuí maidir le bailiú, aisghabháil agus diúscairt dramhaíola ina gceantair a chinntiú
  • Gníomhaíochtaí dramhaíola i gcoitinne a fhaire agus a iniúchadh

Pleananna Bainistíochta Dramhaíola
Tá an GCC freagrach as an bPlean Náisiúnta um Bainistiú Dramhaíola Guaisí. Caithfear an plean a athbhreithniú uair amháin ar a laghad gach 5 bliana.

3 réigiún freagrach as Pleananna Bainistíochta Dramhaíola: Deisceart, Oirthear-Lár Tíre agus Connacht-Uladh. freagrach as pleananna áitiúla bainistíochta dramhaíola. Pléann na pleananna réigiúnacha le dramhaíl neamhghuaiseach agus caithfidh na bearta seo a leanas a bheith san áireamh leo:

  • Táirgeadh nó nádúr guaiseach na dramhaíola a chosc nó a íoslaghdú
  • Aisghabháil na dramhaíola a spreagadh agus a thacú
  • A chinntiú go ndéantar an dramhaíl nach bhféidir a chosc nó a aisghabháil a dhiúscairt gan truailliú comhshaoil a dhéanamh
  • A chinntiú go bhfeidhmítear an prionsabal 'íoc mar a thruaillítear'

Ní mór don réigiún fógra a fhoilsiú go bhfuil sé ar intinn aige plean a dhréachtú nó a athbhreithniú. Is féidir le duine ar bith aighneacht scríofa a chur isteach laistigh de 2 mhí ón bhfógra seo. I ndiaidh don phlean molta a bheith dréachtaithe, caithfidh sé a bheith ar fáil le haghaidh iniúchta agus tá 2 mhí agat aighneachtaí a chur isteach ina thaobh. Caithfear na pleananna a athbhreithniú uair amháin ar a laghad gach 5 bliana.

Ceadanna dramhaíola
Tá ceadúnas ón nGníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil riachtanach d'áiseanna áirithe a phléann le giniúint, aisghabháil agus diúscairt dramhaíola. Tá an nós imeachta mar an gcéanna do cheadúnais IPPC. Coimeádann an GCC clár poiblí de cheadúnais dhramhaíola.

Sula mbronntar ceadúnas dramhaíola, ní mór don GCC a bheith sásta, i measc rudaí eile:

  • Go gcomhlíonann na hastaíochtaí ón áis na caighdeáin ábhartha
  • Nach mbeidh an ghníomhaíocht atá i gceist ina truailliú comhshaoil
  • Go mbainfear úsáid as an teicneolaíocht is fearr atá ar fáil chun astaíochtaí a íoslaghdú
  • Go bhfuil an t-iarrthóir ina dhuine oiriúnach agus cuí chun ceadúnas dramhaíola a bheith ina sheilbh aige

Feidhmíonn na húdaráis áitiúla córas ceada le haghaidh gníomhaíochtaí áirithe maidir le diúscairt agus aisghabháil dramhaíola nach dteastaíonn ceadúnas dóibh ón GCC. Ní mór don iarratas fógra poiblí rúin a thabhairt go gcuirfear iarratas isteach ar cheadúnas dá leithéid. Caithfidh an t-iarratas a bheith ar fáil le haghaidh iniúchta ag oifigí an údaráis áitiúil agus is féidir le duine ar bith aighneacht scríofa a dhéanamh faoi. Is féidir ceadúnas a bhronnadh ar feadh suas le 3 bliana agus is féidir coinníollacha éagsúla a bheith ceangailte leis. Tá clár na gceadúnas á chothabháil ag an Oifig Náisiúnta do Cheadanna Bailithe Dramhaíola.

Ceadúnais bhailithe dramhaíola
Tá sé riachtanach cead bailithe dramhaíola a fháil ón Oifig Náisiúnta do Cheadanna Bailithe Dramhaíola chun dramhaíl a bhailiú ar bhonn tráchtála. Caithfidh iarrthóir le haghaidh ceada bailithe dramhaíola fógra rúin a fhoilsiú maidir leis an iarratas a dhéanamh agus sonraí a thabhairt maidir le cad a bhaileofar agus conas a dhéanfar é seo. Is féidir an t-iarratas a iniúchadh ar láithreán gréasáin na hOifige Náisiúnta do Cheadanna Bailithe Dramhaíola agus is féidir le duine ar bith aighneacht scríofa a dhéanamh i rith na 25 lá i ndiaidh é a chur isteach. Má dhéanann tú aighneacht dá leithéid, caithfear tú a chur ar an eolas faoi chinneadh na hOifige.

Is féidir coinníollacha éagsúla a cheangail leis an gcead, lena n-áirítear coinníollacha a bhaineann le húsáid scipí bruscair in áiteanna poiblí. Mar shampla, is féidir go mbeidh riachtanas ann go ndéanfaí scipí bruscair a shoilsiú istoíche. (D'fhéadfadh sé seo a bheith ina riachtanas de réir na bhfodhlíthe a eisíodh faoi Acht na mBóithre 1993. Ligeann Alt 72 d'Acht na mBóithre 1993 d'údaráis áitiúla fodhlíthe a dhéanamh a rialaíonn úsáid scipí bruscair ar bhóithre poiblí.)

Oibleagáidí dualgais an táirgeora
Ciallaíonn 'Oibleagáid dualgais an táirgeora' riachtanas chun céimeanna a ghlacadh ionas go ndéanfadh táirgeoir na dramhaíola an dramhaíl a chosc, a íoslaghdú, a theorannú nó a aisghabháil. Tá iachall ar gach éinne a dhéanann gníomhaíocht talmhaíochta, tráchtála nó tionsclaíoch cosc nó íoslaghdú a dhéanamh ar tháirgeadh na dramhaíola ón ngníomhaíocht sin.

Tá comhaontú deonach idir an Rialtas agus Repak Ltd chun bailiú agus aisghabháil dramhaíola pacáistithe a chur chun cinn, a chomhordú agus a mhaoiniú d'fhonn na cuspóirí a leagtar amach sa Treoir um Dhramhaíl Pacála (féach thuas) a bhaint amach. Tá scéim chomhionainn i bhfeidhm maidir le plaistigh fheirme agus tá scéim eile cosúil léi á moladh le haghaidh feithiclí a bhfuil a ré caite.

Page edited: 29 July 2016