Teacht go hÉirinn le infheistiú nó gnó a chur ar bun

Réamhrá

Más saoránach den LEE nó den Eilvéis thú, tá tú i dteideal teacht ag obair go hÉirinn mar fhostaí nó mar dhuine féinfhostaithe. Ní chaithfidh saoránaigh an LEE ná na hEilvéise cead gnó a bheith acu le gnó a bhunú in Éirinn, ná víosa le cuairt a thabhairt ar Éirinn, taisteal go hÉirinn ná maireachtáil nó oibriú in Éirinn. Féadfaidh daoine nach saoránaigh den LEE iad gnó a bhunú in Éirinn ach caithfidh siad cead a bheith acu. Tá 3 bealach do náisiúnaigh neamh-LEE chun infheistíocht a dhéanamh nó gnó a chur ar bun in Éirinn – féach ‘Scéimeanna do náisiúnaigh neamh-LEE féinfhostaithe’ thíos.

Má tá tú ag teacht as an gcoigríoch le gnó a bhunú Éirinn, beidh faisnéis ag teastáil uait faoi raon ábhar, ar nós cánacha agus riachtanas dlíthiúil - féach 'Tacaíochtaí faisnéise' thíos.

Scéimeanna do náisiúnaigh neamh-LEE féinfhostaithe

Clár Infheisteoir Inimircigh

Cuireann an Clár Infheisteoir Inimircigh roghanna infheistíochta ar fáil a ligfidh d’infheisteoirí faofa neamh-LEE agus lena neasteaghlach Éire a iontráil ar víosaí iliontrála agus fanacht anseo ar feadh a mhéid agus 5 bliana agus d’fhéadfaí athnuachan leanúnach a cheadú dóibh. Ní mór go rachaidh an infheistíocht chun socair na hÉireann, chun socair post agus ní mór di bheith chun leasa poiblí. Ní mór na cistí a fháil ar bhealach dlíthiúil agus ní mór go mbíonn siad faoi úinéireacht an infheisteora, seachas iad a fháil ar iasacht.

D’fhonn go ndéanfaí breithniú ort don Chlár, ní mór go mbeadh an infheistíocht bheartaithe i gceann amháin de na catagóirí a leanas:

  • Maoiniú: Ar a laghad €500,000 do thionscadal poiblí a théann chun sochair na n-ealaíon, an spóirt, na sláinte, an chultúir nó an oideachais
  • Infheistíocht Fiontraíochta: I 2017 comhiomlán €1 milliún (€500,000 roimhe sin) ar a laghad a dhéanamh isteach i ngnólachtaí nua nó reatha ar feadh 3 bliana ar a laghad
  • Bannaí Infheisteoir Imircigh: Infheistíocht €1,000,000 ar a laghad a dhéanamh isteach i mbanna infheisteoir imircigh 5 bliana (curtha ar fionraí ó 20 Iúil 2016)
  • Infheistíocht Mheasctha: Ina dtéann €450,000 chun réadmhaoine agus €500,000 chun bannaí infheisteoir imircigh (curtha ar fionraí ó 20 Iúil 2016)
  • Ciste Infheistíochta: I 2017 €1 milliún (€500,000 roimhe seo) ar a laghad a dhéanamh isteach i gciste infheistíochta faofa a infheisteoidh i ngnóthaí agus tionscadail Éireannacha
  • Iontaobhas Infheistíochta Eastáit Réadaigh (IIER): Infheistíocht €2,000,000 ar a laghad a dhéanamh isteach in aon IIER atá liostaithe sa Stocmhalartán Éireannach. Is féidir an infheistíocht bheith scartha amach trasna méid IIER Éireannacha.

Is féidir leat níos mó faisnéise a fháil i dTreoirlínte an Chláir Infheisteoir Imircigh (pdf).

Clár Tionscnaimh d’Fhiontraithe

Ligfidh an Clár Tionscnaimh d’Fhiontraithe ligfidh sé do rannpháirtithe neamh-LEE ag a bhfuil togra nuálach gnó mar aon le cistiú nó tacaíocht airgeadais ar a laghad €50,000 teacht anseo agus gnó a bhunú in Éirinn. Is í aidhm an Chláir tacú le Gnólachtaí Nuathionscanta Ardchumais a shainmhínítear amhail fiontair nuathionscanta faoi réir na gcritéar a leanas:

  • Táirge nó seirbhís nua nó nuálaíoch a thabhairt isteach i margaí idirnáisiúnta
  • Bheith in ann 10 bpost a chruthú in Éirinn agus €1 milliún a réadú i ndíolacháin laistigh de thrí nó ceithre bliana tar éis tús a chur leis an ngnólacht
  • Bheith faoi stiúir foireann thaithíoch bainistíochta
  • Go mbíonn ceanncheathrú an ghnólachta lonnaithe in Éirinn agus go mbíonn sé á rialú in Éirinn
  • Níos lú ná 6 bliana d’aois

Cead inimirce 12 mhí nua: Ó 15 Márta 2014 beidh cead inimirce 12 mhí ar fáil d’fhiontraithe náisiúnaigh choigríche atá ag freastal gorlann nó grodchúrsaí nuálaíochta in Éirinn chun iarratas ar CTI a ullmhú. Cuirfear an cead 12 mhí ar fáil do mhic léinn neamh-LEE a ghrádaíonn le ETIM ardchéime (Eolaíocht, Teicneolaíocht, Innealtóireacht agus Matamaitic) gur mian leo oibrigh ar ullmhú iarratais CTI.

Ní bhaineann an scéim seo le miondíol, lónadóireacht, seirbhísí pearsanta nó lena mhacasamhail de ghnólachtaí – féach ‘Cead gnó’ thíos. Ní shocrófar aon spriocanna tosaigh um chruthú post de bharr go n-aithnítear go bhféadfadh sé roinnt ama a ghlacadh chun tús a chur leis na gnólachtaí sin. Tá fáil ar shonraí sonracha i dTreoirlínte an Chláir Fiontraí Nuathionscanta (pdf).

Cead gnó

Mura mbíonn tú i dteideal an Clár Tionscnaimh d’Fhiontraithe nó más mian leat gnó miondíola, lónadóireachta, seirbhísí pearsanta nó gnóthaí dá samhail a bhunú, caithfidh tú iarratas a dhéanamh ar an scéim cead gnó. Is éard atá i gcead gnó cead scríofa a thugann an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais duit gnó a bhunú agus dul ina bhun in Éirinn ar feadh tréimhse áirithe. Ó 16 Márta 2016, cuirtear an scéim cead gnó ar fionraí fad a dhéantar athbhreithniú ar na scéimeanna gnó, tionscnaimh d’fhiontraithe agus infheisteoir inimircigh. Ní théann sé i bhfeidhm ar iarratais glactha roimh 16 Márta 2016.

Caithfidh tú critéir áirithe a chomhlíonadh le go bhféadfaidh tú cur isteach ar chead gnó mar a leanas:

  • Caithfidh tú €300,000 ar a laghad a bheith agat chun sa ghnó in Éirinn a infheistigh
  • Caithfidh do ghnó fostaíocht a chur ar fáil do 2 saoránach d'Éirinn nó den LEE/Eilvéis ar a laghad nó ar a laghad an fhostaíocht a chaomhnú i ngnó atá cheana ann
  • Caithfidh do ghnó a chur le gníomhaíocht tráchtála agus le cumas iomaíochta an Stáit
  • Caithfidh an gnó a bheith inmharthana mar ghnóthas tráchtála agus ioncam a chur ar fáil duit a chothóidh tú féin agus aon chleithiúnaí agat gan a bheith i dtuilleamaí cúnaimh shóisialaigh nó fostaíochta ar phá a mbeadh Cead Fostaíochta Ginearálta riachtanach di

Ealaíontóirí agus scríbhneoirí: Ní bheidh feidhm ag na rialacha faoi fhostaíocht nó chaipiteal má tá más ealaíontóir, scríbhneoir nó ceardaí thú. Caithfidh tú taispeáint go mbíonn tú aithnidiúil agus ábalta chun tú féin a chothú gan a bheith i dtuilleamaí cúnaimh shóisialaigh nó fostaíochta eile. Sa chás seo ba cheart duit teagmháil ar leith a dhéanamh leis an Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais.

Cónaitheacht

Bronnfar cead cónaitheachta ar iarratasóirí rathúla ar an gClár Infheisteoir Imircigh agus ar an gClár Fiontraí Nuathionscanta agus bronnfar cead cónaitheachta ar neasteaghlaigh a mhairfidh 2 bhliain i dtús báire. Ciallaíonn a neasteaghlaigh a gcéile, a bpáirtnéir sibhialta nó a bpáirtnéir agus a gcleithiúnaithe linbh atá faoi 18 mbliana d’aois. Is féidir an cead seo a athnuachan le haghaidh 3 bliana sa bhreis. I ndiaidh na gcúig bliana tosaigh seo, féadfaidh an t-infheisteoir nó an fiontraí iarratas a dhéanamh ar chónaitheacht fhadtéarmach. Má theastaíonn sé, bronnfar víosaí iliontrála don fhad céanna.

De ghnáth, tugtar cead gnó le haghaidh bliana amháin ar dtús.

Tá daoine nach saoránaigh den LEE iad ach a bhfuil cead faoin na scéimeanna seo acu i dteideal maireachtáil in Éirinn chomh fada is a mhaireann an cead seo. Ba chóir dóibh seiceáil má theastaíonn víosa le teacht go hÉirinn.

Faisnéis agus tacaíocht

Má tá tú ag teacht as an gcoigríoch le gnó a bhunú Éirinn, beidh faisnéis ag teastáil uait faoi raon ábhar, ar nós cánacha agus riachtanas dlíthiúil. Féadfaidh tú faisnéis a fháil faoi ghnó a bhunú agus faoin a bheith féinfhostaithe ar an láithreán gréasáin seo, faisnéis a áireoidh mionsonraí faoi na struchtúir dhlíthiúla agus na dliteanais a d'fhéadfadh a bheith i gceist. Is féidir léigh tuilleadh faoi na heagraíochtaí, suímh agus foilseacháin chun cabhrú leat inár ndoiciméad, Foinsí faisnéise maidir le gnó a chur ar bun.

Tá an treoirleabhar Toil and Trouble (pdf) ar fáil ar láithreán gréasáin na Roinne Coimirce Sóisialaí. Is tairseach é businessregulation.ie a chabhraíonn leat na príomhrialacháin a chuireann ar do ghnó a sainaithin. Má tá féinfhostaithe agus má cuireann tú gnó ar bun, tá faisnéis inár ndoiciméad faoi féinfhostaíocht agus dífhostaíocht.

Gníomhaireacht de chuid Rialtas na hÉireann é an UFT (Údarás Forbartha Tionscail) a bhfuil de chúram air infheistíocht nua a chur á déanamh in Éirinn ón gcoigríoch, sa déantúsaíocht agus in earnálacha na seirbhísí a thrádáiltear go hidirnáisiúnta. Féadfaidh sé faisnéis a chur ar fáil faoi ghnó a bhunú in Éirinn agus b'fhéidir go mbeadh deontais le fáil uaidh ag cuideachtaí atá ag iarraidh lonnú in Éirinn nó na hoibríochtaí atá acu cheana a mhéadú.

Gníomhaireacht de Rialtas na hÉireann is iad Fiontar Éireann atá freagrach as forbairt thionscal na hÉireann. Cuireann siad comhairle agus tacaíocht airgeadais ar fáil do ghnólachtaí Tosú Ardacmhainne (HPSUanna). Is féidir leat faisnéis a fháil faoi ghnó a chur ar bun in Éirinn ar a láithreán gréasáin.

Tugann Oifigí Fiontair Áitiúla an tacaí, comhairle agus deontais mar shampla, do ghnóthais áitiúla (10 bhfostaí nó níos lú) atá á mbunú nó á bhforbairt. Tá faisnéis maidir le cláir oiliúna agus cúrsaí faoi do ghnó a chur ar bun, chomh maith le meantóireacht agus tacaíochtaí airgeadais ar fáil ar localenterprise.ie.

Conas iarratas a dhéanamh

Cláir infheisteora agus fiontraí

Chun iarratas a dhéanamh ar an gClár Infheisteoir Imircigh, déanann tú an fhoirm iarratais infheisteora (pdf) a chomhlánú agus íocann tú táille iarratais €1500 nach n-aisíoctar.

Chun iarratas a dhéanamh ar an gClár Nuathionscanta Fiontraí, déanann tú an fhoirm iarratais d’fhiontraithe (pdf) a chomhlánú agus íocann tú táille iarratais €350 nach n-aisíoctar.

Tá na foirmeacha iarratais agus na treoirlínte mar aon le teimpléad samplach um plean gnó ar fáil ar an suíomh gréasáin SEIÉ.

  • Do phas agus pasanna do chéile/pháirtnéara agus do chleithiúnaithe (más infheidhme)
  • Fianaise i leith caidreamh teaghlaigh (más infheidhme)
  • Fianaise i leith cistí
  • Fianaise i leith infheistíochtaí nó sonraí i leith an nuathionscanta
  • Tuairisc ó na Gardaí nó tuairisc charachtair ó chomhairleacht bainistithe riosca duit féin agus do do chéile/pháirtnéir (más infheidhme)

Tá tuilleadh eolais faoi scéimeanna d’infheisteora agus fiontraí ar fáil ar inis.gov.ie.

Cead gnó

Cuirfear isteach ar chead gnó chun Aonad Cead Gnó Rannán Inimirce Sheirbhís Eadóirseachta agus Inimirce na hÉireann – féach ‘Cá háit a dhéanfaidh mé iarratas’ anseo thíos. Ó 16 Márta 2016, cuirtear an scéim cead gnó ar fionraí fad a dhéantar athbhreithniú ar na scéimeanna gnó, tionscnaimh d’fhiontraithe agus infheisteoir inimircigh.

Ní mór duit na cáipéisí seo a leanas a chur le d'iarratas:

  • Do phas nó doiciméad aitheantais náisiúnta bailí
  • Do theastas cláraithe má tá tú cheana i do chónaí sa Stát
  • Ráiteas carachtair ó údaráis phóilíneachta gach tíre ina raibh tú i do chónaí le breis agus 6 mhí, le 10 mbliana anuas
  • Plean gnó a fhreagraíonn do na critéir thuasluaite i dtaca le cead gnó. Níor mhór an plean a bheith faofa ag gnóthas cuntasóirí nó ag a leithéidí eile de phroifisiúnaigh.
  • Sonraí do scileanna agus cháilíochtaí chun an gnó a ghealladh
  • Teastais ó iarfhostóírí
  • Doiciméid bunaidh ó d'institiúid airgeadais mar dheimhniú go mbíonn €300,000 agat chun sa ghnó in Éirinn a infheistigh
  • Sonraí na háite ina mbeidh an gnó

Téigh i dteagmháil leis an Oifig um Chlárú Cuideachtaí chun do ghnó a chlárú - féach 'Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas' anseo thíos. Féadfaidh tú doiciméid leat, ar nós do chuid tuairisceán bliantúil, a chlárú agus a chomhdú ar-líne leis an OCC ach úsáid a bhaint as CORE (Companies Online Registration Environment - Timpeallacht Cláraithe Ar-Líne do Chuideachtaí).

Féadfaidh tu dul i dteagmháil le d'Oifig Fiontair Áitiúil chun fáil amach na tacaíochtaí maidir le gnó a chur ar bun in Éirinn – féach ‘Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas' anseo thíos.

Féadfaidh tú fáil amach faoi mar is féidir clárú don cháin ó d'oifig cánach áitiúil – féach ‘Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas' anseo thíos.

Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas

Téigh i dteagmháil le d' oifig cánach

Déan teagmháil le d'Oifig Fiontair Áitiúil

Déan teagmháil le do chuideachta forbartha áitiúla (pdf)

Aonad Infheistíochta agus Fiontraí

An Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais
Seirbhís Eadóirseachta agus Inimirce na hÉireann
13-14 Cé an Bhúrcaigh
Baile Átha Cliath 2
D02 XK70
ÉIRE

An tAonad Cead Gnó

Rannóg Cónaithe
Seirbhís Eadóirseachta agus Inimirce na hÉireann
1 Urlár, 13-14 Cé an Bhúrcaigh
Baile Átha Cliath 2
Éire

Láithreán Gréasáin: http://www.inis.gov.ie/
R-phost: INISbperm@justice.ie

An Oifig um Chlárthú Cuideachtaí

Teach Parnell
14 Cearnóg Parnell
Baile Átha Cliath 1
Éire

Teil:(01) 804 5200
Lóghlao:1890 220 226
Facs:(01) 804 5222
Láithreán Gréasáin: http://www.cro.ie
R-phost: info@cro.ie

Page edited: 23 December 2016