Filleadh ar an obair

Réamhrá

Má tá tú ag filleadh ar an bhfostaíocht tar éis a bheith díomhaoin fada go leor, tá roinnt roghanna le cur san áireamh agus bearta ba cheart duit a dhéanamh sula dtosaíonn tú ar an obair. B'fhéidir go dteastóidh cabhair uait le post a fháil nó gur suim leat oiliúint bhreise sula dtosaíonn tú ag obair. Féadfaidh d’oifig seirbhísí fostaíochta áitiúil nó ionad Intreo comhairle a thabhairt duit faoi dheiseanna fostaíochta agus oiliúint - féach leat 'Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas' anseo thíos. Féadfaidh tú freisin dul i gcomhairle le Poist Éireann ar-líne le aghaidh mionsonraí faoi fholúntais i bpoist agus faoi chúrsaí oiliúna. Tá an Roinn Coimirce Sóisialaí freagrach as seirbhísí agus treoir fostaíochta a chur ar fáil do chuardaitheoirí poist mar aon le tacaíocht ioncaim.

Is féidir an Réríomhán Tairbhe Oibre nua ón Roinn Coimirce Sóisialaí a úsáid. Cuidíonn sé leat iarmhairtí airgeadais a áirigh dá rachfá i mbun oibre lánaimseartha. Áiríonn an Réríomhán an méid iomlán (lena n-áirítear Forlíonadh Ioncaim Teaghlaigh) a gheofá dá rachfá i mbun oibre lánaimseartha agus cuireann sé é seo i gcomparáid leis an méid íocaíocht cuardaitheora poist (lena n-áirítear Forlíonadh Cíos) a fhaigheann tú.

Intreo – an tseirbhís fhostaíochta agus tacaíochta comhtháite

Seirbhís nua ón Roinn Coimirce Sóisialaí is ea Intreo a soláthróidh pointe teagmhála aonair le haghaidh iomlán tacaíochtaí fostaíochta ioncaim. Foilseoidh sonraí de na láithreacha ar welfare.ie.

Tacaí eile

Má tá tú dífhostaithe, b’fhéidir go mbeidh tú in ann do chárta leighis nó d’Fhorlíonadh Cíosa a choimeád nuair a ghlacann tú le fostaíocht – féach thíos. Má bhí tú dífhostaithe ar feadh roinnt ama agus murar aimsigh tú post go fóill, d’fhéadfá bheith i dteideal páirt a ghlacadh i scéim fostaíochta. Tá tacaíochtaí fostaíochta ann do dhaoine atá faoi mhíchumas.

Má tá leanaí agat:

Cáin agus ÁSPC

Má tá tú ag filleadh ar an bhfostaíocht tar éis a bheith díomhaoin fada go leor, ba cheart duit deimhin a dhéanamh de go bhfuil na hasbhaintí cánach agus ÁSPC a dhéantar ar do phá ceart.

Cáin

Caithfidh d'fhostóir nua cáin agus an Muirear Sóisialta Uilíoch (MSU) a bhaint as do phá faoin gcóras ÍMAT ó thús do fhostaíocht. Chun a chinntiú go ndéileáiltear i gceart le do cháin ón tús agus go mbaineann do fhostóir an cháin cheart as do phá, ní mór duit na rudaí seo a dhéanamh:

  • Tabhair d'Uimhir Pearsanta Seirbhís Poiblí (UPSP) - don fhostóir agus faigh a (h)uimhir chláraithe fostóra. Muna bhfuil UPSP agat déan teagmháil le d’ionad Intreo nó oifig leasa shóisialaigh áitiúil agus déanfaidh an foireann d'uimhir a lorg.
  • Cláraigh sonraí do phost nua le seirbhís Poist agus Pinsean Revenue ar líne ag moChúrsaí – féach ‘Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas’ thíos. Mura bhfuil tú in ann úsáid a bhaint as an seirbhísí ar líne, is féidir dul i dteagmháil le d’oifig cánach chun cabhair a fháil.

Bheadh sé níos fearr dá dtógfá na céimeanna seo chomh luath is a ghlacann tú le tairiscint poist, bíodh muna bhfuil ann ach obair pháirt-aimseartha nó obair shaoire. Tabharfaidh sé seo deis don fhostóir agus don oifig chánach rudaí a fháil réitithe roimh do chéad lá pá.

Nuair tá sonraí do phost nua cláraithe agat, seolfaidh Revenue chuig d’fhostóir teastas a creidmheasanna cánach a léiríonn na creidmheasanna cánach a bhaineann d’fhostóir as do bhille cánach. Féadfaidh tú do theastas creidmheasanna cánach a fheiceáil agus aon chreidmheasanna breise dlite duit a éileamh tríd an tseirbhís Revenue Aon Tráth, Aon Lá. Is féidir téigh isteach i ÍMAT Aon Tráth, Aon Lá tríd an tSeirbhís moChúrsaí Revenue.

Muna bhfuil cúrsaí cánacha réitithe amach agat faoin am a thosaíonn tú ag obair beidh ar d'fhostóir cáin a asbhaint are bhunús éigeandála.

ÁSPC

Nuair a thugann tú dUPSP dod' fhostóir beidh do ranníocaíochtaí leasa shóisialaigh dhá gclárú in éineacht le aon ranníocaíochtaí a d'íoc tú i dtréimhsí fostaíochta roimhe seo.

Má tá tú amuigh as an bhfórsa oibre le cúpla bliain anuas, níl tú i dteideal íocaíochtaí gearrthéarma leasa shóisialaigh cosúil le Sochar Breoiteachta láithreach. Tá tú clúdaithe láithreach, áfach, i gcomhair sochar gortuithe, sa chás nach féidir leat obair mar thoradh ar thimpist ag an obair.

Braitheann sé ar cén cinéal sochair atá tú ag cur isteach air agus do chúinsí roimh duit filleadh ar an obair cé chomh luath agus a cháilíonn tú le haghaidh na sochair leasa shóisialaigh éagsúla. Tuilleann tú íocaíochtaí cridiúnaithe, má, mar shampla, tá tú tinn nó dífhostaithe.

Cárta leighis agus Fordheontas Cíosa a choinneáil

Cárta leighis

Má tá tú dífhostaithe agus tú anois ag filleadh ar an obair go lánaimseartha nó go páirtaimseartha, féadfaidh tú do chárta leighis a choinneáil go ceann 3 bliana ar chuntar go bhfuil tú ag fáil ceann de na liúntais nó na sochair seo le 12 mhí nó níos faide:

Má théann tú i mbun fostaíochta lánaimseartha coinneoidh tú do chárta leighis go ceann 3 bliana ón dáta ar thosaigh tú ar an obair. Má théann tú i mbun fostaíochta páirtaimseartha tosaíonn an tréimhse trí bliana an lá a sáraíonn d'ioncam an treoirlíne chuí don chárta leighis. Tá tuilleadh sonraí faoi chárta leighis a choinneáil sa Teorainn Measúnachta Náisiúnta Cárta Leighis/Cárta Cuairte (pdf) na Feidhmeannachta na Seirbhíse Sláinte.

Fordheontas Cíosa
Má tá tú dífhostaithe nó gan a bheith fostaithe go lánaimseartha le 12 mhí ar a laghad agus más é an measúnú ort go bhfuil tú i ngátar tithíochta de bhun na Scéime um Chóiríocht ar Cíos b'fhéidir go mbeidh tú i dteideal d'Fhordheontas Cíosa a choinneáil.

Page edited: 22 September 2016