Reachtaíocht um chearta fostaíochta: iniúchadh agus comhlíonadh
Réamhrá
Tá sé mar aidhm ag an gCoimisiún um Chaidreamh san Áit Oibre (WRC) comhlíonadh le reachtaíocht um chearta fostaíochta a dhaingniú trí sheirbhísí iniúchta agus ionchúisimh. An tÚdarás Náisiúnta um Chearta Fostaíochta (NERA) a chuireann na seirbhísí sin i bhfeidhm go foirmiúil. Faoin Acht um Chaidreamh san Áit Oibre 2015, a tháinig i bhfeidhm an 1 Deireadh Fómhair 2015, déanann an WRC monatóireacht ar choinníollacha fostaíochta trína Seirbhísí Cigireachta chun comhlíonadh agus cur i bhfeidhm na reachtaíochta cearta fostaíochta a áirithiú.
Cigireacht
Tá sé de chumhacht ag Seirbhísí Iniúchta an WRC cigireachtaí comhlíonta cearta fostaíochta a dhéanamh maidir leis an reachtaíocht seo a leanas:
- An tAcht um Eagrú Ama Oibre 1997
- An tAcht um Íoc Pá 1991
- An tAcht um Chosaint Daoine Óga (Fostaíocht), 1996
- An tAcht um Pá Íosta Náisiúnta 2000
- Na hAchtanna um Shaoire do Thuismitheoirí, 1998 agus 2006
- Na hAchtanna um Íocaíochtaí Iomarcaíochta, 1967–2014
- An tAcht um Ghníomhaireacht Fostaíochta 1971
- An tAcht um Chosaint Fostaíochta 1977–2007
- Na hAchtanna um Chosaint Fostaithe (Dócmhainneacht Fostóirí) 1984–2003
- An tAcht um Shaoire Cúramóra 2001
- An tAcht um Fhostaithe (Faisnéis agus Comhchomhairle a Sholáthar) 2006
- Achtanna um Cheadanna Fostaíochta 2003–2014
Féadfaidh cigirí dul isteach chuig áitreabh ag amanna réasúnta, fostóirí agus fostaithe a chur faoi agallamh, cóipeanna a dhéanamh do thaifid agus iad a scrúdú agus tús a chur le himeachtaí dlí. Má bhíonn gá leis, féadfaidh cigirí eile nó na Gardaí a bheith i dteannta an chigire. Féadfaidh siad iarratas a dhéanamh chuig an gCúirt Dúiche chun barántas cuardaigh a fháil. Féadfaidh tú an treoir d’fhostóirí maidir le cigireachtaí (pdf) seo a léamh.
Déantar cigireachtaí d’fhonn gearán ar leith a fhiosrú, nó is féidir le foireann cigirí cigireachtaí randamacha agus dírithe a dhéanamh in earnáil fostaíochta ar leith. Sa chás ina fhaightear amach go bhfuil sáruithe fostaíochta dlí ann, féadfaidh na Seirbhísí Cigireachta na rudaí seo a leanas a dhéanamh:
- Litir a eisiúint ag iarraidh ar an bhfostóir é sin a chur ina cheart
- An t-ábhar a tharchur chuig seirbhísí dlí lena ionchúiseamh nó
- Tuilleadh cigireachtaí a dhéanamh
I gcás pá atá dlite d’fhostaí nár íocadh, seoltar litir ag lorg fianaise go bhfuil an fostóir ag cloí leis an dlí i gcomhréir le treoracha.
Mura bhfaightear freagra nó má fhaightear freagra leordhóthanach ar an litir, déantar an dara cigireacht mar aon le foláireamh go ndéanfar aon sárú nua bhreise a fhaightear a sheoladh chuig seirbhísí dlí lena ionchúiseamh
Eisceacht leis an méid thuas is ea an nós imeachta thuas nuair a fhaightear sáruithe ar an Acht um Dhaoine Óga a Chosaint (Fostaíocht) 1996. Déantar iad sin a tharchur lena n-ionchúiseamh i ndiaidh an chéad chigireachta.
Tá de chumhacht ag cigirí a bheith ag obair in gComh-aonaid Chigireachta leis an Roinn Coimirce Sóisialaí agus leis na Coimisinéirí Ioncaim, agus eolas a mhalartú leis an dá chomhlacht sin.
Forfheidhmiú
Ionchúisimh
Faoin Acht um Chaidreamh san Áit Oibre 2015, tá cumhacht ag an WRC faoi roinnt dlíthe fostaíochta ionchúisimh achoimre a thabhairt i gcoinne fostóirí atá líomhnaithe a bheith ag sárú an dlí. Foráiltear leis an Acht, nuair a chiontaítear duine i gcion faoin Acht, go gcaithfidh an chúirt ordú ar an duine sin na costais agus na speansais a tabhaíodh i ndáil leis an imscrúdú, brath agus ionchúiseamh an chiona a íoc, mura bhfuil an chúirt sásta go bhfuil cúiseanna speisialta agus suntasacha ann nach ndearnadh amhlaidh. Níl feidhm ag an riachtanas sin costais agus speansais a íoc leis an gcion diúltú nó mainneachtain cúiteamh a íoc nuair a ordaíonn an Chúirt Dúiche sin, nuair atá an chúirt sin ag forfheidhmiú cinnidh de chuid oifigigh bhreithnithe nó na Cúirte Oibreachais.
Fógraí comhlíonta
Foráiltear leis an Acht fógraí comhlíonta a sheirbheáil ar fhostóirí, agus is nós imeachta nua é sin. Féadfaidh an cigire fógra comhlíonta a sheirbheáil ar fhostóir má bhíonn sé/sí sásta gur tharla sárú ar an reachtaíocht ábhartha. Sonraíonn an fógra sin conas is féidir an sárú sin a chur ina cheart. Féadfaidh fostóir achomharc a dhéanamh i gcoinne fógra comhlíonta chuig an gCúirt Oibreachais laistigh de 42 lá. Tá achomharc eile ann ó chinneadh na Cúirte Oibreachais go dtí a Chúirt Dúiche. Is cion é d’fhostóirí mainneachtain cloí le fógra comhlíonta.
Ní chuireann fógra comhlíonta nó aon díospóid mar gheall air stop le fostaithe dul i mbun gnímh maidir le haon sárú dlí fostaíochta líomhnaithe a tharla i ndáil leo. Ní chuireann sé cosc ach an oiread ar ionchúiseamh maidir le cion faoi dhlíthe fostaíochta.
D’fhéadfaí fógraí comhlíonta a úsáid maidir le sáruithe ar an reachtaíocht arna liostáil i Sceideal 4 den Acht um Chaidreamh san Áit Oibre.
Fógraí íocaíochtaí seasta
Foráiltear leis an Acht úsáid fógraí íocaíochtaí seasta i leith cionta ar leith, agus is nós imeachta nua é sin chomh maith. Féadfaidh cigirí fógraí íocaíochtaí seasta suas go dtí €2,000 a eisiúint áit a mbíonn cúis mhaith acu a chreidiúint go bhfuil cion ábhartha déanta ag duine. Ní mór an fhíneáil a íoc laistigh de 42 lá . Seo a leanas na cionta ábhartha:
- Sárú ar an gceanglas ar fhostaithe dul i gcomhairle le hionadaithe fostaithe agus eolas a chur ar fáil dóibh faoi Acht um Chosaint Fostaíochta (Iomarcaíochtaí carntha) 1977
- Mainneachtain ráiteas pá agus asbhaintí as do phá a chur ar fáil faoin Acht um Íoc Pá 1991, nó
- Mainneachtain ráiteas leis an ngnáthráta pá san uair a chur ar fáil d’fhostaí maidir le tréimhse tagartha pá faoin Acht um Pá Íosta Náisiúnta 2000
Conas iarratas a dhéanamh
Más mian leat gearán a dhéanamh faoi do chearta fostaíochta ní mór duit an fhoirm ghearáin ar líne a úsáid atá ar fáil ar workplacerelations.ie). Féadfaidh tú chomh maith teagmháil a dhéanamh le Seirbhísí Custaiméirí um Chaidreamh san Áit Oibre - féach 'Cá háit a dhéanaim iarratas’ thíos.
Cá háit a ndéanfaidh mé iarratas
Coimisiúin um Chaidreamh san Áit Oibre
Seirbhíse Faisnéise agus Custaiméara
Bóthar Uí Bhriain
Ceatharlach
R93 W7W2
Éire
Uaireanta Oscailte:Luan go hAoine 9.30rn go 5in
Teil: (059) 917 8990
Lóghlao: 1890 80 80 90
Facs:(059) 917 8909
Láithreán Gréasáin: https://www.workplacerelations.ie/en/
