Cur i bhfeidhm do chearta fostaíochta

Réamhrá

Faoin dlí fostaíochta tá cearta áirithe ag daoine ag obair ar nós íosráta pá agus saoire bhliantúil. Mura bhfuil do chearta nó teidlíochtaí á dtabhairt duit nó má chailleann tú do phost nó má cheapann tú gur dífhostaíodh tú go héagórach, tá eagraíochtaí éagsúla ann le cabhrú leat chun do chearta a chur i bhfeidhm – féach ‘Conas iarratas a dhéanamh’ thíos. Ón 1 Deireadh Fómhair 2015, is iad na príomheagraíochtaí a bhfuil baint acu le cearta fostaíochta a chur i bhfeidhm ná an Coimisiún um Chaidreamh san Áit Oibre agus an Chúirt Oibreachais.

Athchóiriú na struchtúr um chearta fostaíochta

Tháinig an tAcht um Chaidreamh san Áit Oibre 2015 i bhfeidhm an 1 Meán Fómhair 2015. Rinne sé athchóiriú ar na struchtúir um chearta fostaíochta a bhí ann cheana mar seo a leanas:

  • Tháinig an Coimisiún um Chaidreamh san Áit Oibre (WRC) in ionad an Choimisiúin um Chaidreamh Oibreachais, na Seirbhíse Choimisinéir um Chearta, an Bhinse Comhionannais agus an Údaráis Náisiúnta um Chearta Fostaíochta. Tá sé anois mar chomhlacht céadchéime, sin é, ina ndéantar gearáin ar dtús. Éisteann breithneoir aonair gach éisteacht anois.
  • Déileálann an Chúirt Oibreachais le gach achomharc san ionad oibre, lena n-áirítear na hachomhairc a éisteadh ag an mBinse Achomhairc Fhostaíochta roimhe seo.
  • Rinneadh caighdeánú ar na teorainneacha ama ina gcaitear gearáin agus achomhairc a dhéanamh
  • Foilseofar cinntí réasúnaithe i scríbhinn de gach breithiúnas
  • Tá meicníochtaí nua ann chun comhlíonadh dlí fostaíochta a spreagadh agus déileáil le neamh-chomhlíonadh.
  • Tá Seirbhísí Custaiméara agus Faisnéise WRC socruithe suas chun réiteach conspóidí san ionad oibre a spreagadh.
  • Tá sé mar aidhm ag Seirbhís Luath-Réitigh chun conspóidí a réiteach gan ghá d’éisteacht nó d’iniúchadh.

An Coimisiún um Chaidreamh san Áit Oibre

Is é príomhchuspóir an Choimisiúin um Chaidreamh san Áit Oibre feabhsú i gcaidrimh san ionad oibre a chur chun cinn. Is é an comhlacht é faoina gcuirtear gach díospóid faoi chaidreamh san ionad oibre agus gach díospóid agus gearán faoi dhlíthe fostaíochta i láthair.

Réitíonn sé conspóidí trí réimse leathan seirbhísí a sholáthar d'fhostóirí, d'fhostaithe agus do cheardchumainn. Áirítear iniúchadh comhlíonta cearta fostaíochta agus soláthar seirbhísí faisnéise, idirghabhála, idir-réitigh, comhairleach agus breithnithe. Déileálann an WRC anois le díospóidí maidir le comhionannas agus idirdhealú. Tá ról aici freisin le haghaidh iniúchadh agus comhlíonadh.

D’fhoilsigh sé Treoir do Dhlí Fostaíochta, Saothair agus Comhionannais (pdf).

An Chúirt Oibreachais

Féadann an Chúirt Oibreachais fiosrúchán a dhéanamh ar aighneas tionsclaíoch i gcásanna áirithe. Chomh maith le sin, déileálann sé le gach achomharc san ionad oibre agus féadann tú achomharc i gcoinne cinntí bhreithneora a dhéanamh. Leanann an Binse Achomhairc Fhostaíochta éist achomhairc curtha isteach roimh thús an Achta um Chaidreamh san Áit Oibre ar an 1 Meán Fómhair 2015.

Conas iarratas a dhéanamh

Déanann tú gearán ag forfheidhmiú ceann de do chearta fostaíochta faoin dlí fostaíochta iomchuí. Mar shampla tá do theidlíocht maidir le saoire bhliantúil leagtha amach faoin Acht um Eagrú Ama Oibre 1997. Caithfidh tú an fhoirm ghearáin ar líne ar workplacerelations.ie a úsáid. Léigh an liosta de cheisteanna coitianta maidir le gearán a dhéanamh.

Más mian leat tuilleadh faisnéise a fháil faoi dlí agus chearta fostaíochta, déan teagmháil leis an tSeirbhís Faisnéise agus Custaiméara an Choimisiúin um Chaidreamh san Áit Oibre.

Tuilleadh faisnéise

Íospairt

Cuireann roinnt reachtaíocht fostaíochta cosc ar fhostóirí ó íospairt a dhéanamh ar fhostaithe nó pionóis a ghearradh orthu sin a dhéanann iarracht a gcuid ceart a fhorfheidhmiú nó atá ag forfheidhmiú a gcuid cheart. Samplaí de Íospairt is ea cóir níos lú fabhar ná fostaithe eile, nó dífhostú.

Íocaíochtaí cúitimh agus cáin

Má bhronntar íocaíocht chúitimh ort mar thoradh ar éileamh ar chearta fostaíochta, i roinnt cásanna, féadfaidh an íocaíocht bheith díolmhaithe ó cháin ioncaim faoi Alt 7 den Acht Airgeadais 2004. Baineann an díolúine le híocaíochtaí a eascraíonn as moltaí nó cinntí a rinne údarás ábhartha i ndiaidh éisteacht fhoirmiúil nó idirghabhála. Féadfaidh tú breis sonraí a léamh faoi seo i mbileog na gCoimisinéirí Ioncaim, Díolúine ó Cháin Ioncaim – IT 71.

Page edited: 16 August 2016