Anseo atá tú: Baile > Fostaíocht > Cearta agus Coinníollacha Oibre > Saoire agus laethanta saoire > Saoire bhreoiteachta agus pá breoiteachta

Print Page Send to a Friend

Saoire bhreoiteachta agus pá breoiteachta

Eolas

Go ginearálta, níl aon reachtaíocht fostaíochta i dtaobh shaoire breoiteachta. Dá bharr sin, faoin bhfostóir atá sé a p(h)olasaí féin maidir le pá breoiteachta agus saoire breoiteachta a shocrú, ag brath ar chonradh an fhostaithe nó a théarmaí fostaíochta. De réir Alt 3 an Achta um Théarmaí (Faisnéis) Fostaíochta 1994, ní mór don fhostóir ráiteas scríofa a thabhairt don fhostaí le téarmaí fostaíochta taobh istigh de dhá mhí ó thús na fostaíochta. Tagraíonn an tAcht do théarmaí a bhaineann le neamhinfheidhme mar gheall ar thinneas nó ghortú mar cheann de na téarmaí a gcaithfidh an fostóir eolas a thabhairt don fhostaí faoi.

Féadfaidh tú iarratas a dhéanamh chun Sochar Breoiteachta a fháil má tá go leor ranníocaí árachais shóisialaigh agat. Mura bhfuil go leor ranníocaí árachais shóisialaigh agat, ba chóir duit teagmháil a dhéanamh leis an t-ionadaí Roinne Coimirce Sóisialaí (a tugadh an tOifigeach Leasa Pobail air roimhe seo) de chuid d’ionaid sláinte áitiúla agus déanfaidh sé nó sí measúnú ar an riocht ina bhfuil tú.

Má tá teideal agat chun pá tinnis a fháil, is dócha go gceanglóidh d’fhostóir ort aon íocaíocht Sochair Breoiteachta ón Roinn Coimirce Sóisialaí a thabhairt do d’fhostóir a fhad a leanfar den phá tinnis a íoc leat.

Is minic go sonraítear i gconradh fostaíochta uasteora le tréimhse pá breoiteachta le linn tréimhse áirithe, mar shampla, pá tinnis míosa in aon tréimhse 12 mhí. Ba cheart don fhostóir rialacha soiléire a chur i bhfeidhm má tá fostaí tinn agus gan a bheith ar fáil don obair. Mar shampla, ba cheart go mbeadh sé soiléir go gcaithfidh tú dul i dteagmháil le duine áirithe roimh am áirithe má tá tú tinn agus gan a bheith ar fáil don obair. Má tá tú ar saoire breoiteachta is féidir le d'fhostóir iarr ort teastas leighis a sholáthar (ó do dhochtúir teaghlaigh). Mar shampla, má tá tú tinn agus as láthair le haghaidh níos mó ná 2 lá as a chéile, bíonn ort chomh maith teastas leighis a sholáthar. Caithfidh an teastas leighis luaigh an dáta atáthar ag súil go mbeidh tú in ann dul ar ais ag an obair má tá tú tinn agus as láthair le haghaidh níos mó ná trí lá as a chéile. Más amhlaidh go mbeidh tú as láthair le haghaidh tréimhse níos faide, b’fhéidir go n-iarrfaidh do fhostóir ort teastais leighis a sholáthar go seachtainiúil.

I gcúinsí áirithe, nuair atá fostaí as láthair ón obair (nó gan a bheith in ann leanacht ar aghaidh leis an obair mar gheall ar thinneas) is féidir deireadh a chur leis an bhfostaíocht. Sa chás seo bíonn cosaint i gcúinsí áirithe ag fostaithe faoi reachtaíocht dífhostú eagórach.

Má tá amhras ort an bhfuil tú i dteideal pá breoiteachta nó nach bhfuil, ba cheart duit breathnú ar do chonradh fostaíochta nó labhairt le do fhostóir.

Is féidir le fostaí nach bhfaigheann pá breoiteachta atá dlite dó/di de réir a t(h)éarmaí fostaíochta, gearán a chur tríd an fhoirm ghearáin ar líne nua a úsáid (á fáil trí ‘Déan iarratas maidir le cearta fostaíochta’ a roghnú ar workplacerelations.ie).

Timpiste nó gortú le linn na hoibre

Má tharlaíonn timpiste duit le linn na hoibre agus mura mbíonn teideal ar phá tinnis agat, d’fhéadfá iarratas ar Shocar Díobhála a dhéanamh. Íocaíocht sheachtainiúil é a dhéantar leat má tá tú neamhábalta chun na hoibre de bharr timpiste le linn na hoibre nó galar ceirde. Faoin Scéim Chúram Leighis is féidir costais leighis áirithe nach mbíonn íoctha ag an bhFeidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte nó tríd an Sochar Cóir Leighis a fháil. Tá tuilleadh eolais ar fáil inár ndoiciméad faoin Scéim na Sochair Gortuithe Ceirde.

Má tá teideal agat chun pá tinnis a fháil, is dócha go gceanglóidh d’fhostóir ort aon íocaíocht Sochair Díobhála ón Roinn Coimirce Sóisialaí a thabhairt do d’fhostóir a fhad a leanfar den phá tinnis a íoc leat.

Má tá gortú fulaingthe agat san ionad oibre, is féidir leat cúiteamh a lorg trí d'fhostóir má dhéanann tú éileamh tríd InjuriesBoard.ie. Tá tuilleadh eolais ar fáil inár ndoiciméad faoi shláinte agus sábháilteacht san ionad oibre.

Saoire breoiteachta i rith laethanta saoire poiblí

Más oibrí lánaimseartha tú atá ar saoire breoiteachta i rith lae/laethanta saoire poiblí, tá tú i dteideal sochar saoire poiblí a fháil ón obair i gcomhair an lae/na laethanta saoire poiblí a chaill tú. Más oibrí páirtaimseartha tú atá ar saoire breoiteachta le linn lae/laethanta saoire poiblí, tá tú i dteideal am saor a fháil ón obair chomh fada agus gur oibrigh tú 40 uair an chloig san tréimhse 5 seachtain roimh ré.

Áfach, má tá tú neamhláithreach ó obair díreach roimh an lá saoire phoiblí agus má tá tú neamhláithreach ó obair le níos mó ná 26 seachtaine de bharr tinnis choitianta nó timpiste, agus i gcás tionóisce cheirde 52 seachtaine, níl tú i dteideal an saoire phoiblí.

Saoire breoiteachta agus saoire bhliantúil

Má bhíonn tú tinn le linn do shaoire bhliantúil agus go bhfuil teastas leighis agat do na laethanta a bhí tú tinn ní áireofar mar laethanta saoire bhliantúil na laethanta tinnis seo. Ina ionad sin, is féidir leat na laethanta sin a úsáid mar shaoire bhliantúil ag dáta níos déanaí.

Ní féidir le d'fhostóir iallach a chur ort saoire bhliantúil a thógáil i gcomhair tréimhse thinnis teistithe. Mar sin féin, laghdóidh tinneas i rith na bliana saoire an méid iomlán uaireanta oibre atá déanta agat, agus mar sin is féidir go mbeadh tionchar aige ar do theidlíocht saoire bhliantúil faoin Acht um Eagrú Ama Oibre. Le haghaidh tuilleadh eolais fhaoi shaoire bhreoiteacha fad téarmach agus saoire bhliantúil féach ‘Tuilleadh eolais’.

Tuilleadh eolais

Saoire bhreoiteachta fhadtéarmach agus saoire bhliantúil

Sa bhliain 2009, rialaigh an Chúirt Bhreithiúnais Eorpach (CBE) i gcás C-350/06 nach gcailleann oibrí atá ar saoire bhreoiteachta fhadtéarmach i rith na bliana saoire an ceart saoire bhliantúil a thógáil. Luann breith na Cúirte Breithiúnais go bhfuil fostaithe nach raibh ag obair i rith na bliana saoire de bharr go bhfuil siad ar saoire bhreoiteachta, i dteideal a s(h)aoire bhliantúil reachtúil don bhliain sin. De réir an rialaithe seo tá oibrithe i dteideal saoire bhliantúil a charnadh agus iad ar saoire bhreoiteachta.

Is é an seasamh atá ag go leor fostóirí ná go dtógfaidh tú do shaoire bhliantúil faoi dháta áirithe, mar shampla, faoi dheireadh na bliana féilire. Baineann an rialú CBE seo le hoibrí a bhí ar saoire bhreoiteachta díreach roimh fhágáil na fostaíochta. Ciallaíonn sé seo go mbeadh an t-oibrí i dteideal saoire bhliantúil nár thógadh de bharr go raibh an t-oibrí ar saoire bhreoiteachta a thabhairt anonn nó íocaíocht a fháil dí.

Deir an tAcht um Eagrú Ama Oibre 1997 go bhfuil teidlíocht an fhostaí ar saoire bhliantúil bunaithe ar uaireanta a oibríodh . Go dtí go leasaítear an reachtaíocht seo níl an rialú CBE seo gur féidir le fostaí saoire bhliantúil a fhabhrú agus é/í ar shaoire bhreoiteachta infheidhmithe ag fostaithe san earnáil phríobháideach. Mar sin féin faoi phrionsabal na 'héifeachta dírigh' ní bhaineann sé leis anearnáil phoiblí agus dá bhrí sin, is féidir le hoibrithe san earnáil phoiblí saoire bhliantúil a fhabhrú nuair a bhíonn siad as láthair ón obair ar saoire bhreoiteachta.

Dáta an Leasaithe Deireanaigh: 27 February 2014

Teanga

English

Ábhar Gaolmhar

  • Saoire bhliantúil
    Soláthraíonn an dlí fostaíochta teidlíochtaí áirithe saoirí ón obair d'fhostaithe ó laethanta saoire go dtí saoire do thuismitheoirí. Faigh amach conas do shaoire a ríomh.
  • Saoire uchtaíoch
    Is féidir le daoine a uchtaíonn leanaí, saoire oibre a thógáil. Tugtar saoire uchtaíoch ar seo. Cad is brí le seo? Agus conas is féidir leat iarratas a chur isteach ar shaoire uchtaíoch?
  • Laethanta saoire phoiblí
    Liosta de na naoi gcinn de laethanta saoire phoiblí. Bíonn tromlach na bhfostaithe i dteideal saoire le pá ar na laethanta saoire phoiblí.

Téigh i dteagmháil linn

Má tá ceist agat a bhaineann leis an ábhar seo, is féidir leat glao a chur ar an tSeirbhís Ghutháin um Fhaisnéis do Shaoránaigh 0761 07 4000 (Luan go hAoine idir 9rn agus 8in) no trí bhualadh isteach san Ionad Faisnéise do Shaoránaigh is gaire duit.