Tréimhsí sosa agus sosanna

Rialacha

Sosanna

Is í an riail ghinearálta maidir le sosanna go bhfuiltear i dteideal sos 15 nóiméad le linn tréimhse oibre 4 1/2 uair a chloig. Tá tú i dteideal sos 30 nóiméad le linn tréimhse oibre 6 uair a chloig. Níltear i dteideal íocaíochta le linn na sosanna sin agus ní mheasfar mar am oibre iad.

Tá fostaithe a oibríonn i siopaí ar feadh níos mó ná sé huaire i dteideal sos uaire leantach a thógáil idir 11.30 r.n. agus 2.30 i.n. nuair a chuimsíonn a n-uaireanta oibre na huaireanta sin. Tá fostaithe a oibríonn sa trádáil mhiondíol ghrósaeireachta (ar fud na tíre) agus an trádáil mhiondíol coisbhirt agus éadaitheoireachta (Baile Átha Cliath amháin) i dteideal sosa íoctha de 15 nóiméad (taobh amuigh den phríomhshos béile) má tá siad ag obair ar feadh níos mó ná ceithre huaire go leith.

Tréimhsí sosa

Leagann an tAcht na tréimhsí sosa mar a leanas:

• (a) Táthar i dteideal 11 uair a chloig as a chéile de scíth le linn aon tréimhse 24 uair a chloig. Chomh maith leis sin ba cheart go bhfaighfí 24 uair a chloig as a chéile de scíth le linn aon tréimhse 7 lá agus ba cheart go leanfadh sin ceann de na tréimhsí 11 uair a chloig thuasluaite nó
• (b) Mar mhalairt ar (a) sa chás nach bhfaightear an teideal sin, tá de rogha ag d'fhostóir 2 x 24 uair a chloig de scíth a thabhairt duit i rith na seachtaine dár gcionn.

Mura bhfuil foráil maidir lena mhalairt i do chonradh ba cheart go mbeadh Domhnach mar chuid den tréimhse 24 uair a chloig de scíth a luaitear thuas.

Cé nach bhfuil clúdaithe ag téarmaí an Achta

Ní bhaineann forálacha an Achta um Eagrú Ama Oibre, 1997 maidir le sosanna agus tréimhsí scíthe le gach fostaí. Ní bhaineann siad le baill An Gharda Síochána, le Óglaigh na hÉireann ná le fostaithe a rialaíonn a gcuid uaireanta oibre féin, ná le fostaithe teaghlaigh ar fheirmeacha nó in árais theaghlaigh phríobháideacha. Is é An tAcht um Chosaint Daoine Óga (Fostaíocht), 1996 a rialaíonn uaireanta oibre daoine óga faoi aois 18.

Díolúintí

Is féidir díolúine a thabhairt d’fhostóirí sna cásanna seo a leanas maidir le tréimhsí scíthe a chur ar fáil faoi mar atá leagtha síos san acht. Ceadaítear na díolúintí sin ar choinníoll go dtugtar a choibhéis de scíth mar chúiteamh don fhostaí. Ciallaíonn sé seo gur gá go dtabharfar deis don fhostaí scíth a bheith aige nó aici laistigh d’achar réasúnta má chuirtear siar tréimhse scíthe. Tá Cód Cleachtais um Thréimhsí Coibhéiseacha Scíthe (pdf) foilsithe ag an gCoimisiún um Chaidreamh Oibreachais.

Cúinsí eisceachtúla: tá díolúine ag fostóir maidir leis na tréimhsí scíthe seo a chur ar fáil mura féidir é de bharr cúinsí eisceachtúla nó éigeandála.

Comhaontú comhchoiteann: Is féidir na tréimhsí scíthe mar atá siad leagtha síos san Acht a athrú má dhéantar comhaontú comhchoiteann chun iad a athrú agus má thugann an Chúirt Oibreachais faomhadh don chomhaontú sin, nó má tá Ordú Rialaithe Fostaíochta nó Comhaontú Cláraithe Fostaíochta ann.

Sealobair: Bíonn díolúine ann maidir leis na tréimhsí scíthe a shainítear san Acht nuair a bhíonn oibrithe sealoibre ag athrú sealanna nó má bhíonn siad ag obair ar shealanna roinnte.

Tugann na rialacháin maidir leo siúd atá ag obair i ngníomhaíochtaí iompair (IR 20 de 1998) agus i gcatagóirí áirithe de na seirbhísí cosanta sibhialta (IR 52 de 1998) díolúine dóibh maidir le forálacha faoi sosanna nó tréimhsí scíthe reachtúla ach ní éilíonn siad go gcuirfí a choibhéis de scíth ar fáil mar chúiteamh.