Conradh fostaíochta

Rialacha

Forálann an tAcht um Théarmaí Fostaíochta (Faisnéis) 1994 agus 2001 go gcaithfidh fostóir ráiteas scríofa faoi théarmaí fostaíochta a thabhairt do fhostaí taobh istigh de dhá mhí ó thús na fostaíochta. Áfach, ní bhaineann an riachtanas seo le fostaí atá fostaithe ar feadh níos lú ná mí amháin.

Caithfidh an t-eolas seo a leanas a bheith mar chuid den ráiteas faoi théarmaí:

• Ainm iomlán an fhostóra agus an fhostaí
• Seoladh an fhostóra
• An áit oibre
• Teideal an phoist nó an cineál fostaíochta
• Dáta a thosaigh an fhostaíocht
• Más conradh fostaíochta sealadach atá i gceist an tréimhse ama atáthar ag súil go mairfidh an conradh
• Más conradh le haghaidh tréimhse seasta atá i gceist, an dáta a bheidh an conradh istigh
• Sonraí tréimhsí sosa agus sosanna arna éileamh ag an dlí
• An ráta pá nó an chaoi a ríomhtar pá
• An tréimhse thagartha pá de réir an Achta um Íosphá Náisiúnta 2000
• *Tréimhsí pá
• *Uaireanta oibre
• *Go bhfuil an ceart ag an fostaí ráiteas scríofa ar a m(h)eánphá in aghaidh na huaire i dtaobh tréimhse thagartha ar bith a iarraidh ar an bhfostóir mar atá soláthartha san Acht um Íosphá Náisiúnta 2000
• *Téarmaí a bhaineann le saoire íoctha (seachas saoire tinnis)
• *Pá breoiteachta agus pinsin
• *Fógra scoir atá dlite don fhostaí agus a chaithfidh an fostaí a thabhairt
• *Tagairt do Chomhaontaithe comhchoiteann ar bith a chuireann isteach ar théarmaí fostaíochta an fhostaithe.

* I gcás na sonraí seo thuas, d’fhéadfadh an fostóir, mar rogha ar na sonraí ar fad sa ráiteas a sholáthar, úsáid a bhaint as an ráiteas chun an fostaí a chur ar aghaidh chuig cáipéisí áirithe eile a bhfuil na sonraí sin iontu. Ní mór na cáipéisí sin a bheith ar fáil go réasúnta éasca ag an bhfostaí ina f(h)ostaíocht.

Ní mór don ráiteas an tréimhse thagartha atá in úsáid ag an bhfostóir chun teidil an fostaithe de réir an Acht um Íosphá Náisiúnta 2000 a ríomh a lua. (Faoin Acht sin is féidir leis an bhfostóir íosphá an fhostaithe a ríomh thar thréimhse thagartha nach bhfuil níos lú ná seachtain amháin agus níos faide ná mí amháin).

Tá sampla ráiteas scríofa faoi théarmaí fostaíochta ar fáil ar an suíomh gréasáin na hÚdaráis Náisiúnta um Chearta Fostaíochta.

Nósanna imeachta araíonachta agus casaoide

Tá cód cleachtais foilsithe ag an gCoimisiún um Chaidreamh Oibreachais a shonraíonn gur chóir nósanna imeachta casaoide agus araíonachta a bheith ag fostóirí agus gur chóir dóibh cóipeanna díobh seo a thabhairt d'fhostaithe ag tús a gcuid fostaíochta. Is féidir leat an Cód Cleachtais: Nósanna Imeachta Casaoide agus Araíonachta a íoslódáil anseo. Faoi na hAchtanna um Dhífhostú Éagórach 1977-2007 tá dualgas ar fhostóirí fógra scríofa de na nósanna imeachta a leanfar a thabhairt d'fhostaí sula ndíbrítear fostaí óna p(h)ost. Caithfear é seo a dhéanamh laistigh de 28 lá ó chonradh fostaíochta a dhéanamh.

Forálacha sainiúla i gconarthaí fostaíochta

Tá roinnt fostóirí ag cur forálacha sainiúla le conarthaí fostaíochta a chuireann srian le cumas fostaithe oibriú in earnálacha nó le soláthraithe faoi leith, nó le cliaint áirithe ar feadh tréimhse ó chuirtear deireadh lena bhfostaíocht. (D'fhéadfadh sé a rá mar shampla nach bhféadfadh an fostaí oibriú in earnáil faoi leith, nó le soláthraithe nó le cliaint an iarfhostóra, srl.) Níl aon rud i ndlí fostaíochta na hÉireann a choisceann é seo ach níl aon fhoráil sa dlí a cheadaíonn é ach oiread.
Is éard atá anseo go bunúsach ná ceist dlí conarthaí - is é sin le rá, conradh fostaíochta sínithe agus comhaontaithe idir an fostóir agus an fostaí. Moltar duit go tréan comhairle dlí a fháil ó ghairmí inniúil sula síníonn tú conradh den sórt seo má tá imní ar bith ort faoin scéal. Féadfaidh tú comhairle dlí a fháil fiú má tá an conradh sínithe agat. Is minic a bhíonn an-difríocht ann idir na táillí a éilíonn aturnaetha éagsúla in Éirinn agus moltar duit roinnt siopadóireachta a dhéanamh agus luachanna maidir le comhairle dlí a fháil ar dtús.

Tréimhse tástála

Is féidir le tréimhse tástála a bheith san áireamh sa chonradh agus is féidir síneadh ama a chur leí. Ní fheidhmíonn na hAchtanna um Dhífhostú Éagórach 1977-2007 do dhífhostú fostaithe i rith tréimhse ag tús na fostaíochta nuair atá sé/sí faoi thástáil nó faoi oiliúnt má:

• tá an conradh fostaíochta i scríbhinn
• is tréimhse bliana nó níos lú í an tréimhse tástála nó oiliúna agus í luaite sa chonradh.

Níl feidhm ag an eisiamh thuas ó na hAchtanna má bhaineann an dífhostú le ballraíocht ceardchumainn nó gníomhaíocht ceardchumainn, nithe a bhaineann le bheith torrach nó cearta faoi na hAchtanna a bhaineann le cosaint mháithreachais, saoire do thuismitheoirí, saoire uchtaíoch, nó saoire cúramóra.

Athruithe ar do chonradh fostaíochta

Féadann athruithe ar do chonradh fostaíochta a tharlú in Éirinn mar gheall ar athrú dlí, ach lasmuigh de sin, ní féidir aon athrú a dhéanamh gan comhaontú idir tú féin agus d’fhostóir. Ní féidir le ceachtar páirtí an conradh a athrú go haontaobhach.